Tổng tham mưu trưởng quân đội Pakistan, Asim Munir, cùng một phái đoàn an ninh cấp cao đang trên đường tới Tehran để tham gia các cuộc đàm phán cấp cao nhằm thúc đẩy hòa giải giữa Mỹ và Iran.
Phái đoàn Pakistan mang thông điệp mới từ Mỹ
Theo truyền thông nhà nước Iran, phái đoàn do Tổng tư lệnh quân đội Pakistan Asim Munir dẫn đầu đã tới Tehran vào chiều 15/4, mang theo thông điệp mới từ Mỹ. Các nhà phân tích quân sự nhận định chuyến đi này là tín hiệu tích cực, bởi lần trước ông Munir đã gặp gỡ cả lãnh đạo chính trị và quân sự Iran, bao gồm Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC), nhấn mạnh tầm quan trọng chiến lược của một thỏa thuận hòa bình.
Qatar cũng tham gia vai trò trung gian
Cùng ngày, một phái đoàn Qatar cũng tới Tehran với mục tiêu thúc đẩy thỏa thuận chấm dứt xung đột Mỹ-Iran. Nguồn tin cho biết chuyến đi được phối hợp từ phía Mỹ, nhằm hỗ trợ giải quyết các vấn đề tồn tại. Trước đó, Qatar từng làm trung gian trong xung đột Gaza và các điểm nóng quốc tế, nhưng trong chiến sự Iran, Doha vẫn giữ vai trò khá trầm lắng. Qatar cũng từng hứng chịu các cuộc tấn công bằng tên lửa và UAV của Iran trong giai đoạn giao tranh dữ dội. Hiện thông tin về hoạt động của phái đoàn Qatar tại Tehran còn hạn chế.
Ba nước vùng Vịnh kêu gọi Mỹ kiềm chế
Theo Bloomberg, Qatar cùng UAE và Saudi Arabia đã kêu gọi Tổng thống Donald Trump không nối lại chiến sự tại Iran để tạo dư địa cho đàm phán. Lời kêu gọi này đã khiến ông Trump dừng kế hoạch tấn công Iran vào ngày 19/5. Các nước vùng Vịnh lo ngại xung đột tái bùng phát sẽ gây hỗn loạn kinh tế và làm gián đoạn nghiêm trọng hoạt động xuất khẩu năng lượng. Trong các cuộc điện đàm riêng với ông Trump, lãnh đạo ba nước đều cho rằng hành động quân sự sẽ không giúp Washington đạt được mục tiêu lâu dài với Iran. Nhà Trắng chưa đưa ra bình luận.
Thay đổi lập trường của UAE
Lập trường của UAE hiện có sự thay đổi đáng chú ý khi cùng Qatar và Saudi Arabia kêu gọi Mỹ không nối lại các cuộc tấn công. Trước đó, UAE từng chịu tác động mạnh từ các cuộc tấn công của Iran và có quan điểm cứng rắn hơn so với các nước láng giềng. Dù vẫn có khác biệt về thỏa thuận Mỹ nên hướng tới với Iran, việc ba nước cùng tiếp cận thuyết phục ông Trump cho thấy họ chia sẻ lo ngại về nguy cơ tái bùng phát chiến sự. Trong giai đoạn giao tranh trước, Iran và các nhóm vũ trang được Tehran hậu thuẫn đã phóng hàng nghìn UAV và tên lửa trên khắp vùng Vịnh, gây thiệt hại hàng tỷ USD cho cơ sở hạ tầng năng lượng và cảng biển. Bloomberg cho biết UAE và Saudi Arabia từng bí mật tiến hành các đợt tấn công cảnh cáo Iran.
Tiến triển nhỏ trong đàm phán Mỹ-Iran
Ngày 21/5, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết các cuộc đàm phán với Iran đã đạt được “một chút tiến triển”. Ông nói: “Tôi không muốn quá lạc quan. Hãy chờ xem điều gì sẽ xảy ra trong vài ngày tới. Nếu đạt được thỏa thuận tốt, đó là điều tuyệt vời. Nhưng nếu không, Tổng thống đã nói rõ ông ấy còn những lựa chọn khác”.
Truyền thông Arab đưa tin Washington và Tehran có thể sớm công bố dự thảo thỏa thuận hòa bình do Pakistan làm trung gian. Theo kênh Al Arabiya, dự thảo gồm 9 điểm bao gồm lệnh ngừng bắn, tự do hàng hải, cơ chế giải quyết tranh chấp, quy trình đàm phán, các bước dỡ bỏ lệnh trừng phạt... Cả Washington và Tehran đều chưa bình luận.
