Ngày 20/6, hàng trăm người đã tập trung tại Quảng trường Bastille ở thủ đô Paris để tuần hành đòi công lý và bồi thường cho các nạn nhân chất độc da cam tại Việt Nam, Lào và Campuchia. Sự kiện do hai hiệp hội Collectif Vietnam Dioxine và Các cộng đồng đoàn kết với nạn nhân của tình trạng đầu độc thuộc địa (DSAVEC) phối hợp tổ chức.
Diễn biến tư pháp quan trọng
Cuộc tuần hành diễn ra trong bối cảnh có hai diễn biến tư pháp quan trọng. Ngày 16/6, Tòa Phá án Pháp đã xem xét đơn kháng nghị của bà Trần Tố Nga đối với các công ty sản xuất hoặc thương mại hóa chất độc da cam. Tiếp đó, ngày 22/6, Tòa Phúc thẩm Paris dự kiến ra phán quyết về đơn kháng cáo đối với quyết định đình chỉ điều tra trong vụ án hình sự liên quan đến ô nhiễm thuốc trừ sâu chlordecone.
Luật sư Christophe Lèguevaques, trao đổi với phóng viên TTXVN tại Pháp, cho rằng cuộc đấu tranh đòi công lý cho các nạn nhân chất độc da cam/dioxine là cần thiết và chính đáng. Ông nhận định đã xuất hiện những tín hiệu tích cực trong quá trình xem xét vụ kiện của bà Trần Tố Nga tại Tòa Phá án, đồng thời bày tỏ sự khâm phục đối với nghị lực và sự kiên trì của bà trong hành trình theo đuổi công lý.
Đoàn kết với các cộng đồng bị ảnh hưởng
Tại cuộc tuần hành, các diễn giả và đại diện nhiều tổ chức xã hội, môi trường, y tế đã nhấn mạnh những tác động lâu dài của các chất độc hại đối với sức khỏe con người và môi trường. Các ý kiến đều bày tỏ sự đoàn kết với những cộng đồng đang chịu ảnh hưởng của chất độc da cam và thuốc trừ sâu chlordecone, đồng thời kêu gọi tiếp tục các nỗ lực hỗ trợ nạn nhân, khắc phục hậu quả ô nhiễm và thúc đẩy các giải pháp nhằm ngăn ngừa những thảm họa môi trường tương tự trong tương lai.
Ông Aurélien, đại diện các tổ chức xã hội tham gia sự kiện, cho biết cuộc tuần hành nhằm lên án việc sử dụng các hóa chất độc hại thông qua chiến tranh hoặc các chính sách mang tính thuộc địa. Ông khẳng định việc bày tỏ đoàn kết với các cộng đồng đang phải gánh chịu hậu quả lâu dài của những chất độc này là điều quan trọng, đồng thời nhấn mạnh sự ủng hộ đối với những người đang đấu tranh chống lại các bất công liên quan đến “chủ nghĩa thực dân hóa học”.
Nguồn cảm hứng cho phong trào xã hội
Bà Fleur Breteau, thành viên sáng lập và người phát ngôn của Tập thể Cancer Colère, bày tỏ sự ngưỡng mộ đối với cuộc đấu tranh của bà Trần Tố Nga và Collectif Vietnam Dioxine trong suốt 17 năm qua nhằm đòi công lý cho các nạn nhân chất độc da cam. Theo bà, đây là một cuộc đấu tranh vì sự sống và là nguồn cảm hứng cho nhiều phong trào xã hội khác. Bà cho rằng nhận thức của công chúng về những tác động lâu dài của các hóa chất độc hại đối với sức khỏe con người đang ngày càng được nâng cao. Bà khẳng định sẽ tiếp tục đồng hành và ủng hộ bà Trần Tố Nga trong hành trình đòi công lý, đặc biệt trước thời điểm Tòa Phá án dự kiến ra phán quyết vào ngày 16/9 tới.
Bất công cần được khắc phục
Ông Võ Định Kim, điều phối viên Collectif Vietnam Dioxine, cho biết mục tiêu của cuộc tuần hành là thể hiện sự ủng hộ đối với cả hai vụ kiện đang diễn ra liên quan đến chất độc da cam và chlordecone. Theo ông, điểm chung của hai vụ việc là việc các hóa chất độc hại đã được sử dụng trên quy mô lớn, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến các cộng đồng dân cư. Ông cho rằng việc các cựu binh Mỹ từng được bồi thường trong khi các nạn nhân Việt Nam vẫn chưa được công nhận quyền được bồi thường là một bất công cần được khắc phục. Ông cũng nêu thực tế rằng một số hóa chất bị cấm sử dụng tại chính quốc Pháp nhưng vẫn từng được sử dụng trong thời gian dài tại Guadeloupe và Martinique. Theo ông, đây là những lý do khiến các tổ chức xã hội tiếp tục yêu cầu công lý và bồi thường cho các nạn nhân của cả hai vụ việc.
