Chiến lược 'cung rắn' (maximum pressure) của Mỹ đối với Iran dưới thời chính quyền Tổng thống Joe Biden đang rơi vào tình trạng bế tắc, khi các cuộc đàm phán về chương trình hạt nhân của Tehran vẫn chưa đạt được đột phá nào đáng kể. Video mới đây từ Nhà Trắng đã hé lộ những khó khăn trong việc thực thi chính sách này.
Bối cảnh chiến lược 'cung rắn'
Chiến lược 'cung rắn' là thuật ngữ được sử dụng để mô tả cách tiếp cận cứng rắn của Washington đối với Iran, bao gồm các biện pháp trừng phạt kinh tế và áp lực ngoại giao nhằm buộc Tehran phải nhượng bộ trong các vấn đề hạt nhân và khu vực. Tuy nhiên, sau nhiều năm thực thi, chiến lược này đã không mang lại kết quả như mong đợi.
Những thách thức hiện tại
Theo video được công bố, Nhà Trắng thừa nhận rằng các biện pháp trừng phạt đã không làm suy yếu đáng kể chương trình hạt nhân của Iran. Ngược lại, Tehran tiếp tục mở rộng các hoạt động làm giàu uranium, vượt quá giới hạn cho phép trong thỏa thuận hạt nhân năm 2015 (JCPOA). Các cuộc đàm phán tại Vienna nhằm khôi phục thỏa thuận này đã bị đình trệ từ tháng 8 năm 2022.
Bên cạnh đó, Iran cũng tăng cường hợp tác quân sự với Nga, đặc biệt trong lĩnh vực máy bay không người lái, gây thêm lo ngại cho phương Tây. Washington cho rằng hành động của Tehran đang làm gia tăng căng thẳng ở Trung Đông và đe dọa an ninh toàn cầu.
Phản ứng từ các bên liên quan
Trong khi Mỹ và các đồng minh châu Âu kêu gọi Iran quay lại bàn đàm phán, Tehran khẳng định họ sẽ không nhượng bộ dưới áp lực. Lãnh đạo tối cao Iran, Ayatollah Ali Khamenei, đã nhiều lần bác bỏ các cuộc đàm phán trực tiếp với Washington, coi đó là sự can thiệp vào chủ quyền quốc gia.
Việc Iran tiếp tục phát triển chương trình tên lửa đạn đạo và hỗ trợ các lực lượng ủy nhiệm trong khu vực cũng khiến cho bất kỳ thỏa hiệp nào trở nên khó khăn hơn. Các chuyên gia nhận định, chiến lược 'cung rắn' đã đạt đến giới hạn và cần có một cách tiếp cận mới.
Tương lai của chính sách Mỹ đối với Iran
Video của Nhà Trắng dường như muốn truyền tải thông điệp rằng Washington đang xem xét lại chiến lược của mình. Một số nhà phân tích cho rằng Mỹ có thể chuyển sang một chính sách linh hoạt hơn, kết hợp cả áp lực và ngoại giao. Tuy nhiên, với tình hình chính trị nội bộ tại Mỹ và Iran, khả năng đạt được một thỏa thuận mới trong tương lai gần là rất thấp.
Trong bối cảnh đó, các nước trong khu vực như Ả Rập Xê Út và Israel đang theo dõi sát sao diễn biến. Israel đã nhiều lần đe dọa sẽ có hành động quân sự nếu Iran tiến gần đến việc chế tạo vũ khí hạt nhân. Điều này càng làm tăng nguy cơ xảy ra xung đột tại Trung Đông.
Chiến lược 'cung rắn' của Nhà Trắng với Iran đang đối mặt với những thách thức chưa từng có. Việc tìm ra một giải pháp ngoại giao khả thi đòi hỏi sự nhượng bộ từ cả hai phía, nhưng với những bất đồng sâu sắc hiện nay, con đường phía trước vẫn còn rất gian nan.
