Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky vừa thẳng thắn thừa nhận thực tế khó khăn của Kiev khi cuộc xung đột giữa đất nước ông và Nga không còn là ưu tiên hàng đầu của Mỹ. Trong cuộc họp báo chung với Tổng thư ký NATO Mark Rutte tại thủ đô Kiev ngày 3/6, ông Zelensky một lần nữa tái khẳng định ông sẵn sàng đàm phán trực tiếp với Tổng thống Nga Vladimir Putin để tìm giải pháp chấm dứt cuộc xung đột, nay đã kéo dài sang năm thứ 5.
Quá trình đàm phán kéo dài hơn dự kiến
Theo ông Zelensky, Ukraine vẫn liên lạc thường xuyên với phía Mỹ về việc cử các nhà đàm phán tham gia, nhưng quá trình này đang kéo dài hơn đáng kể so với dự kiến. "Chúng tôi đang chờ đợi sự xuất hiện của một nhóm đàm phán, nhưng theo tôi, điều đó đang mất rất nhiều thời gian. Thật không may, chúng tôi không phải là trọng tâm hiện nay của Mỹ. Iran là vấn đề số một đối với Mỹ, và chỉ sau đó mới đến Ukraine. Thật không may, hóa ra chúng tôi đang đứng trong hàng dài các cuộc xung đột cần giải quyết", ông Zelensky nói.
Kịch bản tối ưu có sự tham gia của châu Âu
Theo nhà lãnh đạo Ukraine, kịch bản tối ưu vẫn là việc cả Washington và châu Âu cùng tham gia vào tiến trình hòa bình, bởi vì nếu không có đại diện của châu Âu tại bàn đàm phán, lợi ích của EU có thể sẽ không được lắng nghe. Ông nhấn mạnh rằng Mỹ vẫn nắm giữ đòn bẩy lớn nhất có khả năng buộc Nga ngừng giao tranh, và ưu tiên hàng đầu của Ukraine là chấm dứt chiến sự càng sớm càng tốt, vì vậy đất nước ông sẵn sàng ủng hộ bất kỳ hình thức nào có thể đưa hòa bình đến gần hơn.
"Tôi sẵn sàng đàm phán trực tiếp với ông Putin để chấm dứt cuộc xung đột này hơn là chờ đợi cho đến khi mọi người kết thúc tất cả các cuộc xung đột trên thế giới và chỉ khi đó mới đến lượt chúng tôi", Tổng thống Ukraine nói.
Tình hình chiến trường tạo nền tảng cho ngoại giao
Ông cũng nói thêm rằng tình hình chiến trường hiện tại, cũng như các cuộc tấn công thành công của Ukraine sâu vào lãnh thổ Nga, tạo nền tảng vững chắc cho ngoại giao. Điều này cho phép Ukraine lên tiếng ngay hôm nay và chấm dứt xung đột "trên cơ sở bình đẳng với người Nga trong bất kỳ hình thức nào".
Thiếu hụt tên lửa PAC-3 và ảnh hưởng từ Trung Đông
Các bình luận mới nhất của ông Zelensky được đưa ra trong bối cảnh Ukraine đang gặp phải tình trạng thiếu hụt nghiêm trọng tên lửa PAC-3 cho hệ thống Patriot – một trong những lá chắn quan trọng nhất chống lại các cuộc tấn công tên lửa của Nga. Theo ông Zelensky, trước đây các đối tác phương Tây cung cấp tên lửa PAC-3 với khối lượng đủ dùng, nhưng sau khi xung đột Trung Đông nổ ra, lượng cung cấp giảm mạnh dù Ukraine đã tự huy động kinh phí để mua sắm. Ông lưu ý rằng sự sụt giảm nguồn cung không chỉ ảnh hưởng đến PAC-3 mà còn lan sang nhiều loại vũ khí khác.
Dù Ukraine đã đẩy mạnh sản xuất trong nước và ký kết hàng loạt thỏa thuận quốc tế – cả công khai lẫn bí mật – để tăng cường khả năng đánh chặn tên lửa đạn đạo, PAC-3 vẫn là hệ thống không gì có thể thay thế trong thời điểm hiện tại.
Cam kết từ NATO và nguy cơ cạn kiệt kho dự trữ
Về phần mình, Tổng thư ký NATO Mark Rutte khẳng định các đồng minh vẫn tiếp tục hỗ trợ Ukraine. Ông cho biết, việc cung cấp tên lửa PAC-2 và PAC-3 từ Mỹ vẫn diễn ra hàng ngày, hàng tuần. Các nước NATO cũng cam kết duy trì tài trợ cho chương trình PURL để đảm bảo nguồn cung tên lửa cho Ukraine. Tuy nhiên, ông Rutte thừa nhận rằng nguy cơ kho dự trữ bị cạn kiệt vẫn tồn tại nếu giao tranh vẫn tiếp tục diễn ra với cường độ cao.
