Nguyễn Thanh Điền sinh ra trong một gia đình nông dân nghèo ở An Giang. Ngay từ nhỏ, anh đã phải đối mặt với cảnh thiếu thốn khi gạo không đủ ăn, phải chạy từng bữa. Thương cha mẹ vất vả, Điền gác lại giấc mơ học hành sau lớp 8 để bước vào đời làm thuê đủ nghề: vác lúa mướn, đắp đê, xạ lúa...
Năm 2016, khi tròn 16 tuổi, anh quyết tâm lên Bình Dương tìm việc. Dù gia đình lo lắng, nhưng thấy quyết tâm của con, cha mẹ đành đồng ý. Mang theo balo với vài bộ quần áo cũ, Điền đến Bình Dương với hy vọng tìm được việc làm. Tuy nhiên, vì chưa đủ tuổi lao động, anh không được công ty nào nhận. Không nản chí, anh xin làm phụ hồ, chấp nhận công việc nặng nhọc để kiếm sống.
"Ngày đó, mỗi tháng tôi kiếm được khoảng 300 nghìn đồng, thuê trọ hết 50 nghìn, còn lại ăn uống tằn tiện để gửi về cho ba mẹ. Sau này ổn định hơn tôi mới mua một chiếc xe cũ giá 300 nghìn, chứ lúc đầu toàn đi bộ. Từ chỗ trọ tới chỗ làm đi bộ mất hơn nửa tiếng. Ngày nắng còn đỡ, những hôm mưa đường đất đỏ lầy lội đi rất vất vả", anh Điền nhớ lại.
Năm 2008, khi đủ tuổi lao động, anh chính thức được nhận vào làm công nhân tại Công ty TNHH Box-Pak Việt Nam. Niềm vui có công việc ổn định thôi thúc anh nỗ lực hết mình, nhanh chóng được giao nhiệm vụ phụ máy, đứng máy. Tưởng chừng tương lai rộng mở, nhưng biến cố ập đến vào năm 2010: một tai nạn lao động nghiêm trọng cướp đi đôi chân của anh, khiến anh suy sụp hoàn toàn.
"Từ một người lao động khỏe mạnh, trụ cột gia đình, tôi bỗng đối diện với những cơn đau kéo dài, hạn chế vận động và cú sốc tinh thần lớn. Có thời điểm, tôi gần như tuyệt vọng, muốn buông xuôi. Mọi sinh hoạt cá nhân đều khó khăn, kinh tế gia đình bế tắc. Nhưng điều đau đớn nhất là cảm giác mình trở thành gánh nặng cho người thân và xã hội", anh chia sẻ.
Hơn một năm dưỡng thương tại nhà, tập gắn chân giả và tập đi, anh không ít lần tuyệt vọng. Năm 2011, ba anh phát hiện ung thư giai đoạn cuối và mất một năm sau đó. Cả hai cha con đều nằm điều trị tại nhà, mẹ và chị gái thay nhau chăm sóc. Tưởng chừng mọi thứ sụp đổ, nhưng nhìn mẹ ốm yếu, anh không cho phép mình gục ngã, quyết tâm làm chỗ dựa tinh thần cho gia đình.
Bước ngoặt từ những câu chuyện về Bác Hồ
Trong những thời khắc chênh vênh giữa buông xuôi và khát vọng sống, tình yêu thương của mẹ, sự sát cánh của tổ chức công đoàn và đồng nghiệp đã tiếp thêm sức mạnh cho anh. Đặc biệt, những bài học về cuộc đời Chủ tịch Hồ Chí Minh đã trở thành nguồn động lực mạnh mẽ nhất.
Anh Điền kể: "Tôi nhớ câu chuyện năm 1967, khi tuổi cao sức yếu, Bác Hồ vẫn tự đi bộ từ nhà sàn sang nhà ăn mỗi ngày. Có hôm trời mưa lớn, đường quanh ao cá ngập nước, Bác vẫn xắn quần lội qua. Anh em phục vụ thương Bác, xin dọn cơm tại nhà sàn nhưng Bác nói: 'Các chú muốn chỉ một người vất vả hay muốn cho nhiều người cũng phải vất vả vì Bác'. Câu nói ấy cứ ở mãi trong tôi. Tôi nghĩ Bác ở tuổi cao, sức yếu như vậy mà không cho phép mình buông xuôi, không muốn trở thành gánh nặng cho người khác. Còn tôi, dù mất đi nhiều thứ sau tai nạn, nhưng tôi vẫn còn đôi tay, còn trí óc và còn cơ hội để đứng dậy".
Từ suy nghĩ đó, anh bắt đầu hành trình chiến thắng chính mình. Những ngày tập phục hồi chức năng rất đau đớn, chỉ một động tác nhỏ cũng khiến anh toát mồ hôi, nhưng anh không bỏ cuộc. Khi sức khỏe ổn định, anh quay trở lại công ty và được bố trí làm ở bộ phận xử lý hàng lỗi để dần ổn định tâm lý.
Được công đoàn tư vấn, anh nhận thấy công việc liên quan đến tin học phù hợp với điều kiện sức khỏe của mình. Anh quyết định học khóa thiết kế đồ họa ngắn hạn. "Lúc này, tôi lại nhớ câu chuyện của Bác năm 1911, khi sang Pháp tìm đường cứu nước. Trong hoàn cảnh thiếu thốn, Bác hiểu rằng nếu không biết ngoại ngữ sẽ không thể đi tiếp và Bác đã tự đặt quyết tâm phải học bằng được. Từ câu chuyện ấy, tôi nghĩ chỉ có học tập mới giúp mình thay đổi số phận", anh Điền chia sẻ.
Hành trình vươn lên
Những ngày đầu đi học thực sự khó khăn do vết thương còn đau, di chuyển khó, anh gần như không biết gì về máy tính, trình độ mới hết lớp 8. Các phần mềm thiết kế và tài liệu học đều xa lạ, có khi là tiếng Anh. Khóa học ngắn ngủi vài tháng, nhưng anh phải mất trọn một tháng đầu chỉ để học cách sử dụng máy tính căn bản. Kết thúc khóa học, vì chưa thành thạo, anh tiếp tục đăng ký khóa thứ hai với quyết tâm không lùi bước.
Học xong, anh được công ty nhận vào làm tại Phòng Thiết kế. Anh may mắn không bị bỏ lại một mình: tổ chức công đoàn, công ty và đồng nghiệp luôn động viên, chia sẻ. Khi bị tai nạn, bảo hiểm và công ty hỗ trợ hoàn toàn. Công đoàn và công ty hỗ trợ học phí, tạo điều kiện vừa học vừa làm, bố trí công việc phù hợp với sức khỏe. Đồng nghiệp kiên nhẫn hướng dẫn từng chút một để anh tiếp cận công việc thuận lợi.
Ngày nay, anh Điền đã làm chủ công việc thiết kế, có những đóng góp quan trọng cho công ty. Ngoài giờ làm, anh còn kinh doanh trên mạng xã hội các sản phẩm như giấy ăn, sữa tắm, dầu gội... Anh đặt tên tài khoản TikTok là "Chú Cuội".
Gương sáng về nghị lực sống
Anh Trần Văn Phúc, Chủ tịch Công đoàn Công ty TNHH Box-Pak Việt Nam, không giấu nổi niềm tự hào: "Nguyễn Thanh Điền là một nhân viên xuất sắc. Ông Trời có lẽ không lấy đi của ai tất cả. Bạn ấy có năng khiếu trong thiết kế. Điền là tấm gương sáng về nghị lực sống phi thường. Câu chuyện của Điền có thể truyền cảm hứng lớn về sự vươn lên, không đầu hàng số phận. Không chỉ tuyệt vời trong chuyên môn, Điền còn khiến nhiều người nể phục bởi lối sống tích cực, tham gia tập luyện thể thao sau giờ làm".
Đối với anh Điền, việc học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh không phải điều gì to tát, mà đơn giản là tinh thần trách nhiệm với cuộc đời mình, ý chí không khuất phục trước nghịch cảnh, nỗ lực học tập suốt đời để trở thành người có ích. Anh đã biến những lời dạy của Bác thành kim chỉ nam, biến nỗi đau thành sức mạnh để tự bước đi kiêu hãnh bằng đôi chân không còn lành lặn.
Nhân dịp kỷ niệm 136 năm Ngày sinh của Bác, anh Nguyễn Thanh Điền đã được Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam tuyên dương là một trong những gương cá nhân điển hình tiêu biểu toàn quốc trong học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh.
