Hội nghị kiểm điểm Hiệp ước Không phổ biến Vũ khí Hạt nhân (NPT) lần thứ 11 đã chính thức bế mạc tại trụ sở Liên Hợp Quốc ở New York, Mỹ, sau gần ba tuần làm việc căng thẳng. Hội nghị có sự tham gia của đại diện từ 191 quốc gia thành viên, cùng các tổ chức quốc tế và phi chính phủ.
Những kết quả chính đạt được
Hội nghị đã thông qua văn kiện cuối cùng, trong đó nhấn mạnh cam kết của các quốc gia thành viên đối với ba trụ cột của NPT: giải trừ quân bị hạt nhân, không phổ biến vũ khí hạt nhân và sử dụng năng lượng hạt nhân vì mục đích hòa bình. Các bên đồng ý tăng cường hợp tác để thúc đẩy tiến trình giải trừ quân bị, đồng thời kêu gọi các quốc gia sở hữu vũ khí hạt nhân thực hiện các biện pháp minh bạch hơn.
Cam kết về giải trừ quân bị
Văn kiện kêu gọi Nga và Mỹ gia hạn Hiệp ước Cắt giảm Vũ khí Chiến lược Mới (New START) và thúc đẩy đối thoại về kiểm soát vũ khí. Các quốc gia cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đưa Hiệp ước Cấm Thử Hạt nhân Toàn diện (CTBT) có hiệu lực.
Hợp tác năng lượng hạt nhân
Hội nghị khuyến khích các nước phát triển năng lượng hạt nhân dân sự một cách an toàn và bền vững, đồng thời tăng cường hỗ trợ kỹ thuật cho các nước đang phát triển. Các biện pháp an ninh hạt nhân cũng được nhấn mạnh để ngăn chặn nguy cơ khủng bố hạt nhân.
Những thách thức còn tồn tại
Dù đạt được nhiều tiến bộ, hội nghị vẫn ghi nhận sự bất đồng giữa các nước về lộ trình giải trừ quân bị. Một số quốc gia không sở hữu vũ khí hạt nhân bày tỏ thất vọng vì thiếu tiến triển cụ thể từ các cường quốc hạt nhân. Tình hình căng thẳng địa chính trị, đặc biệt liên quan đến Triều Tiên và Iran, cũng là những vấn đề nóng được thảo luận.
Ý nghĩa của hội nghị
Hội nghị kiểm điểm NPT lần thứ 11 diễn ra trong bối cảnh an ninh toàn cầu phức tạp, với những lo ngại về chạy đua vũ trang hạt nhân. Kết quả hội nghị được đánh giá là bước tiến quan trọng trong việc duy trì hiệu lực của NPT, vốn được coi là nền tảng của chế độ không phổ biến hạt nhân toàn cầu. Các nhà phân tích cho rằng, mặc dù không có đột phá lớn, nhưng văn kiện cuối cùng đã thể hiện cam kết chung của cộng đồng quốc tế trong việc hướng tới một thế giới không có vũ khí hạt nhân.
Hội nghị tiếp theo dự kiến sẽ được tổ chức vào năm 2026, với kỳ vọng các quốc gia sẽ có những hành động cụ thể hơn để thực hiện các cam kết đã đề ra.
