Người đứng đầu Ủy ban An ninh Quốc gia của Quốc hội Iran, Ebrahim Azizi, vừa đưa ra cảnh báo rằng bất kỳ sự can thiệp nào của Mỹ vào “cơ chế hàng hải mới” tại eo biển Hormuz sẽ “bị coi là vi phạm lệnh ngừng bắn”. Tuyên bố này được đưa ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump công bố Dự án Tự do nhằm hộ tống tàu thuyền qua tuyến đường thủy chiến lược này.
Phản ứng của Iran trước Dự án Tự do
Trong một bài đăng trên nền tảng mạng xã hội X, ông Azizi bác bỏ những gì ông gọi là “kịch bản đổ lỗi” của Mỹ. Ông khẳng định eo biển Hormuz và vùng Vịnh “sẽ không được điều hành bởi những bài đăng hoang tưởng của ông Trump” và “không phải là nơi dành cho những lời lẽ mang tính tuyên truyền”.
Trước đó, hãng thông tấn Mehr của Iran đưa tin vào ngày 30/4, trong thông điệp nhân Ngày Quốc gia Vịnh Ba Tư, Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei đã nhắc đến những hy sinh của dân tộc Iran vì nền độc lập của Vịnh Ba Tư và trong việc đối đầu với các thế lực nước ngoài cũng như những kẻ xâm lược. Ông gọi Cách mạng Hồi giáo Iran là “bước ngoặt của những cuộc kháng cự này”.
Quan điểm của Lãnh tụ Tối cao Iran
Theo ông Mojtaba Khamenei, sau hai tháng kể từ khi cuộc chiến tranh do Mỹ và Israel nhằm vào Iran diễn ra, một chương mới đang hình thành tại Vịnh Ba Tư và eo biển Hormuz. Ông nhấn mạnh tương lai tươi sáng của khu vực này sẽ là một tương lai không có sự hiện diện của Mỹ, phục vụ cho sự tiến bộ, phúc lợi, phát triển và thịnh vượng của các dân tộc trong khu vực.
Lãnh tụ Tối cao Iran cho biết Vịnh Ba Tư là một trong những ân huệ vô song của Thượng đế dành cho các quốc gia Hồi giáo trong khu vực, đặc biệt là người dân Iran. Ông nói thêm: “Ngoài việc là điểm kết nối giữa các dân tộc, Vịnh Ba Tư còn tạo ra một tuyến đường sống còn và độc đáo cho nền kinh tế toàn cầu thông qua eo biển Hormuz và sau đó là Biển Oman”.
Ông Mojtaba Khamenei khẳng định nước Cộng hòa Hồi giáo Iran, quốc gia có đường bờ biển dài nhất tại Vịnh Ba Tư, đã có những hy sinh lớn nhất vì nền độc lập của vùng vịnh này và trong việc chống lại các thế lực ngoại bang và xâm lược. Tuy nhiên, Cách mạng Hồi giáo mới chính là bước ngoặt của những cuộc kháng cự này trong việc chặt đứt sự can thiệp của các cường quốc ngạo mạn khỏi khu vực Vịnh Ba Tư.
Tuyên bố của Tổng thống Trump
Theo hãng tin AFP của Pháp, vào ngày 3/5, Tổng thống Trump cho biết “các cuộc thảo luận rất tích cực” đang diễn ra với Iran nhằm tìm kiếm giải pháp cho cuộc khủng hoảng. Tuy nhiên, ông cũng nói thêm rằng Mỹ sẽ sớm bắt đầu hộ tống các tàu qua eo biển Hormuz đang bị phong tỏa.
Trên nền tảng Truth Social, ông Trump tuyên bố: “Tôi hoàn toàn nhận thức được rằng các Đại diện của tôi đang có những cuộc thảo luận rất tích cực với Đất nước Iran, và những cuộc thảo luận này có thể dẫn đến một điều gì đó rất tích cực cho tất cả mọi người”.
Ông Trump cho biết “các quốc gia từ khắp nơi trên thế giới” đã yêu cầu sự hỗ trợ của Mỹ trong việc điều hướng qua tuyến đường thủy quan trọng này để rời khỏi Vùng Vịnh. Nhà lãnh đạo Mỹ nêu rõ: “Vì lợi ích của Iran, khu vực Trung Đông và nước Mỹ, chúng tôi đã nói với các Quốc gia này rằng chúng tôi sẽ dẫn đường an toàn cho Tàu của họ ra khỏi các Tuyến đường thủy bị hạn chế này, để họ có thể tự do và thuận lợi tiếp tục các hoạt động thương mại của mình… Quá trình này, Dự án Tự do, sẽ bắt đầu vào sáng thứ Hai (4/5), theo giờ Trung Đông”.
Tổng thống Mỹ gọi đây là một “nghĩa cử nhân đạo”, đồng thời cho biết nhiều con tàu mắc kẹt đang “cạn kiệt thức ăn, và mọi thứ khác cần thiết để các thủy thủ đoàn quy mô lớn có thể ở lại trên tàu một cách khỏe mạnh và hợp vệ sinh”.
Tình hình tàu thuyền tại Vùng Vịnh
Công ty tình báo hàng hải AXSMarine cho biết tính đến ngày 29/4, có hơn 900 tàu thương mại đang nằm tại Vùng Vịnh. Con số này là hơn 1.100 tàu vào thời điểm bắt đầu cuộc xung đột.
Vấn đề Trung Đông đang thu hút sự quan tâm lớn. Mục Thế giới giới thiệu cuốn sách "Châu Phi - Trung Đông: Những vấn đề chính trị và kinh tế nổi bật". Cuốn sách giới thiệu cuộc cải cách thể chế chính trị và kinh tế ở châu Phi và Trung Đông từ sau Chiến tranh Lạnh đến nay. Cuốn sách bao trùm nhiều vấn đề về sắc tộc, khả năng giải quyết mâu thuẫn sắc tộc, tôn giáo, chính sách của các nước lớn, dầu mỏ, khí đốt ở hai khu vực này.
