Iran cảnh báo sẽ đưa ra phản ứng “cứng rắn, nghiền nát, đau đớn và khiến đối phương phải hối hận” nếu Mỹ tấn công đảo Kharg - trung tâm xuất khẩu dầu mỏ quan trọng bậc nhất của nước này. Cảnh báo được đưa ra sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố Washington sẽ kiểm soát đảo Kharg cùng một số cơ sở hạ tầng dầu khí khác của Iran.
Phát biểu với báo Hamshahri ngày 11/6, ông Ebrahim Azizi, Chủ tịch Ủy ban An ninh Quốc gia và Chính sách Đối ngoại thuộc Quốc hội Iran, chỉ trích ông Trump là người “thiếu nhất quán và khó lường”, đồng thời khẳng định Tehran sẽ không do dự đáp trả bất kỳ hành động nào nhằm vào hòn đảo chiến lược này, theo CNN.
“Không còn nghi ngờ gì nữa, Iran sẽ đáp trả một cách mạnh mẽ và nghiêm khắc trước bất kỳ nỗ lực nào nhằm chiếm giữ đảo Kharg”, ông Azizi nhấn mạnh.
Quan chức Iran cho biết toàn bộ lãnh thổ nước này, bao gồm cả đảo Kharg, đang ở trong trạng thái sẵn sàng cao nhất. “Theo tôi, một trong những điều có thể sớm được chứng minh chính là mức độ sẵn sàng chiến đấu tối đa của các lực lượng vũ trang trên đảo Kharg”, ông nói. Đảo Kharg hiện là nơi xử lý khoảng 90% lượng dầu thô xuất khẩu của Tehran.
“Các lực lượng vũ trang của chúng tôi đang trong tư thế sẵn sàng với toàn bộ năng lực và sức mạnh hiện có”, ông cho biết thêm.
Trước đó cùng ngày, Tổng thống Trump tuyên bố Mỹ sẽ tiếp quản đảo Kharg và các cơ sở dầu khí quan trọng khác của Iran, động thái được xem là bước leo thang mới trong căng thẳng giữa hai nước. Tuy nhiên, chỉ vài giờ sau tuyên bố, Tổng thống Mỹ quyết định hủy bỏ kế hoạch không kích mới nhằm vào Iran với lý do các cuộc đàm phán đang đạt tiến triển tích cực.
Nằm giữa Vịnh Ba Tư, đảo Kharg có diện tích không lớn nhưng giữ vai trò sống còn đối với nền kinh tế Iran. Đây là đầu mối xuất khẩu khoảng 90% lượng dầu thô của nước này ra thị trường quốc tế, được ví như “huyết mạch năng lượng” của Tehran. Giới quan sát nhận định bất kỳ động thái quân sự nào nhằm vào đảo Kharg không chỉ có nguy cơ đẩy căng thẳng Mỹ - Iran lên một nấc thang mới mà còn có thể gây tác động mạnh tới thị trường năng lượng toàn cầu.
Ông Trump lạc quan về thỏa thuận, Iran nói còn quá sớm
Cũng trong ngày 11/6, ông Trump cho biết Washington và Tehran có thể ký một thỏa thuận hòa bình ngay trong cuối tuần này, mở đường cho việc khôi phục hoạt động hàng hải qua eo biển Hormuz. Tuy nhiên, phía Iran khẳng định vẫn chưa đưa ra quyết định cuối cùng về văn kiện đang được đàm phán.
Nếu đạt được, đây sẽ là bước đột phá ngoại giao quan trọng nhất kể từ khi cuộc chiến kéo dài ba tháng giữa hai bên bùng phát, khiến hàng nghìn người thiệt mạng và đẩy giá năng lượng toàn cầu tăng mạnh.
Truyền thông Iran dẫn lời người phát ngôn Bộ Ngoại giao Esmaeil Baghaei cho biết phần lớn nội dung của dự thảo thỏa thuận đã được hoàn thiện, song Tehran sẽ không thỏa hiệp với những “lằn ranh đỏ” cốt lõi của mình, Reuters cho biết. “Chúng tôi chưa đi đến kết luận cuối cùng về vấn đề này. Đây là một vấn đề rất quan trọng và hiện vẫn đang được các cơ quan có thẩm quyền xem xét”, ông Baghaei nhấn mạnh.
Trong khi đó, phát biểu tại Nhà Trắng, ông Trump tỏ ra lạc quan về triển vọng đạt thỏa thuận. “Chúng tôi vừa đạt được một dàn xếp tuyệt vời cho cuộc chiến với Iran”, nhà lãnh đạo Mỹ tuyên bố.
Theo ông Trump, eo biển Hormuz sẽ chính thức được mở lại ngay sau khi thỏa thuận được ký kết, thời điểm có thể đến “rất sớm, thậm chí ngay trong cuối tuần này tại châu Âu”. Ông cũng cho biết Phó Tổng thống JD Vance có thể đại diện Mỹ ký văn kiện.
Khi được hỏi liệu lãnh tụ tối cao Iran Mojtaba Khamenei đã bật đèn xanh cho thỏa thuận hay chưa, ông Trump trả lời: “Theo tôi được biết thì câu trả lời là có”.
Thông báo của Tổng thống Mỹ được đưa ra sau khi ông quyết định hủy bỏ kế hoạch không kích mới nhằm vào Iran với lý do các cuộc đàm phán đang đạt tiến triển tích cực. Tuy nhiên, đây không phải lần đầu tiên ông Trump tuyên bố một thỏa thuận với Iran đang ở rất gần. Kể từ giữa tháng 3, Tổng thống Mỹ nhiều lần đưa ra những nhận định tương tự trong bối cảnh hai bên vẫn liên tục giao tranh và vi phạm lệnh ngừng bắn được công bố hồi tháng 4.
“Đây là một bản ghi nhớ rất mạnh mẽ, dù vẫn mang tính khung và định hướng”, ông Trump nói về văn kiện đang được thương lượng.
Nhà lãnh đạo Mỹ tiếp tục nhấn mạnh rằng bất kỳ thỏa thuận hòa bình nào cũng phải bảo đảm Iran không thể sở hữu vũ khí hạt nhân. Tehran nhiều lần bác bỏ cáo buộc cho rằng nước này đang theo đuổi chương trình phát triển bom nguyên tử.
Về phần mình, Iran yêu cầu dỡ bỏ các lệnh trừng phạt quốc tế, giải phóng hàng tỷ USD tài sản đang bị phong tỏa ở nước ngoài và công nhận quyền kiểm soát của Tehran đối với eo biển Hormuz.
“Điều quan trọng nhất là Iran sẽ không có vũ khí hạt nhân, dù là tự phát triển hay mua từ bên ngoài”, ông Trump khẳng định trong một sự kiện vận động chính trị qua điện thoại.
