Trong khi Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent không tiết lộ thông tin về một thỏa thuận khả thi giữa Mỹ và Iran, hãng tin Reuters ngày 28.5 dẫn các nguồn tin cho biết hai bên đã đạt được thỏa thuận gia hạn lệnh ngừng bắn thêm 60 ngày, đồng thời dỡ bỏ các hạn chế đối với việc vận chuyển hàng hóa qua eo biển Hormuz.
Tuy nhiên, các nguồn tin cho biết Tổng thống Donald Trump vẫn chưa phê duyệt thỏa thuận này. “Việc đi trước quyết định của tổng thống luôn là một sai lầm, vì vậy tất cả sẽ phụ thuộc vào quyết định của tổng thống”, ông Bessent nói.
Trong khi đó, hãng thông tấn Tasnim của Iran cho biết văn bản của một bản ghi nhớ có thể đạt được với Mỹ vẫn chưa được hoàn thiện hoặc xác nhận.
Theo các nguồn tin am hiểu vấn đề, thỏa thuận sẽ cho phép tàu thuyền lưu thông qua eo biển Hormuz trong khi các nhà đàm phán giải quyết những vấn đề khó khăn như chương trình hạt nhân của Iran. Nếu một thỏa thuận mới được thông qua, đó sẽ là bước tiến lớn nhất hướng tới hòa bình kể từ khi cuộc xung đột bắt đầu vào ngày 28.2.
Tin tức về thỏa thuận khả thi này xuất hiện sau một loạt các cuộc tấn công ăn miếng trả miếng giữa hai nước, gây lo ngại cho lệnh ngừng bắn đã có hiệu lực vào đầu tháng 4.
Thỏa thuận mới sẽ quy định việc vận chuyển hàng hóa không bị hạn chế qua eo biển và yêu cầu Mỹ cũng dỡ bỏ lệnh phong tỏa các cảng của Iran. Mỹ cũng sẽ dỡ bỏ một số lệnh trừng phạt đối với việc bán dầu của Iran.
Mỹ cảnh báo Oman không nên tham gia vào bất kỳ nỗ lực nào với Iran nhằm áp đặt phí di chuyển qua eo biển Hormuz, và ông Trump ngày 27.5 đã đe dọa ném bom nước này. Ông Trump cho biết: “Họ muốn kiểm soát eo biển Hormuz. Nhưng không ai sẽ được kiểm soát - đó là vùng biển quốc tế và Oman sẽ hành xử giống như mọi người khác, nếu không chúng ta sẽ phải ném bom Oman”.
Bộ trưởng Tài chính Scott Bessent ngày 28.5 cho biết đại sứ Oman đã nói với ông rằng nước này không có kế hoạch áp đặt phí qua lại eo biển: “Tôi đã có cuộc gọi với đại sứ Oman sáng nay, và ông ấy đảm bảo với tôi rằng không có kế hoạch thu phí qua eo biển. Như ông ấy đã nói, hai nước chúng ta đã có 200 năm quan hệ tốt đẹp. Ông ấy muốn có thêm 200 năm nữa.”
Oman chưa đề cập đến ý tưởng cùng kiểm soát eo biển với Iran, nhưng cho biết hai nước đã thảo luận về tự do hàng hải. Còn Tehran bày tỏ tình đoàn kết với Oman sau những gì Iran gọi là “những lời đe dọa của các quan chức Mỹ”.
