Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio ngày 22/5 cho biết các cuộc đàm phán giữa Mỹ và Iran đã đạt được “đôi chút tiến triển”, song vẫn chưa có dấu hiệu rõ ràng về khả năng sớm đạt được thỏa thuận cuối cùng.
Tiến triển nhỏ nhưng chưa chắc chắn
Phát biểu trước thềm cuộc họp ngoại trưởng các nước thành viên Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) tại Helsingborg, Thụy Điển, ông Rubio nhấn mạnh các cuộc trao đổi với Iran vẫn đang diễn ra và “đã có một số chuyển biến tích cực”. Tuy nhiên, người đứng đầu ngành ngoại giao Mỹ cũng cảnh báo không nên “thổi phồng kỳ vọng”, bởi nhiều vòng đàm phán trước đó từng được mô tả là có tiến triển nhưng cuối cùng vẫn rơi vào bế tắc.
Những phát biểu trên được đưa ra chỉ vài ngày sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố tạm hoãn kế hoạch không kích Iran để tạo cơ hội cho “các cuộc thương lượng nghiêm túc”. Tuy nhiên, giới quan sát cho rằng tình hình vẫn rất khó lường khi ông Trump thời gian qua đã liên tục đưa ra các “tối hậu thư” cho Iran, rồi sau đó lại thay đổi lập trường vào phút chót.
Căng thẳng với Israel và phong tỏa eo biển Hormuz
Theo truyền thông Mỹ, quyết định kéo dài đàm phán của Tổng thống Trump đang gây khó chịu cho Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu. Một quan chức giấu tên tiết lộ hai nhà lãnh đạo “đã có cuộc điện đàm căng thẳng” trong ngày 20/5 liên quan đến vấn đề này và phía Israel muốn tiếp tục gia tăng sức ép quân sự với Tehran.
Trong bối cảnh đàm phán có tiến triển nhưng chưa đạt được thỏa thuận cuối cùng, Iran vẫn tiếp tục phong tỏa eo biển Hormuz - tuyến vận tải năng lượng chiến lược của thế giới, trong khi Mỹ phong tỏa các cảng biển của Iran và điều hướng tàu thương mại ra khỏi khu vực.
Vấn đề hạt nhân và vai trò trung gian của Pakistan
Về vấn đề hạt nhân, mục tiêu của Mỹ là buộc Iran từ bỏ uranium làm giàu cấp độ cao và ngăn chặn hoàn toàn khả năng phát triển vũ khí hạt nhân của nước này. Trong khi đó, Iran cương quyết khẳng định chương trình hạt nhân của nước này chỉ phục vụ mục đích hòa bình.
Pakistan tiếp tục tăng cường nỗ lực trung gian nhằm hạ nhiệt căng thẳng giữa Mỹ và Iran. Thủ tướng Shehbaz Sharif dự kiến sẽ thăm Trung Quốc ngày 23/5 và vấn đề Trung Đông nhiều khả năng sẽ được đưa vào chương trình nghị sự.
