Ngoại trưởng Nga Sergey Lavrov vừa có những phát biểu đáng chú ý trong bối cảnh căng thẳng leo thang trong quan hệ giữa Nga và phương Tây liên quan đến hàng loạt vấn đề an ninh và chính trị.
Chỉ trích mạnh mẽ phương Tây
Phát biểu tại cuộc họp Hội đồng Bộ trưởng Ngoại giao của Tổ chức Hiệp ước An ninh Tập thể (CSTO) diễn ra tại thành phố Kazan (Nga) vào ngày 10/6, ông Lavrov đã mạnh mẽ chỉ trích các nước phương Tây. Nhà ngoại giao hàng đầu của Nga cho rằng cấu trúc an ninh châu Âu được xây dựng trong nhiều thập kỷ đã bị xóa sổ dưới bàn tay của tập thể phương Tây, khi họ bãi bỏ hoặc đình chỉ nhiều hiệp ước kiểm soát vũ khí quan trọng.
Điều này dẫn đến sự suy giảm lòng tin lẫn nhau và gia tăng rủi ro an ninh ở châu Âu. Ông Lavrov nhấn mạnh rằng các thỏa thuận từng là nền tảng của sự ổn định chiến lược giữa các cường quốc lớn nay đã bị loại bỏ hoặc tạm ngưng, mở đường cho một cuộc chạy đua vũ trang mới.
Cảnh báo về đối đầu địa chính trị
Ngoại trưởng Nga cảnh báo nguy cơ ngôi nhà chung Á-Âu trở thành đấu trường đối đầu địa chính trị, đồng thời chỉ trích NATO đang cố gắng áp đặt quy tắc an ninh theo cách hiểu và quyền lực riêng của mình. Ông nói với hãng thông tấn TASS: "Tất cả các hiệp ước kiểm soát vũ khí quan trọng nhất đã bị xóa bỏ, vì vậy điều quan trọng là chúng ta phải ngăn chặn cái mà trước đây được gọi là ngôi nhà chung Á-Âu trở thành đấu trường đối đầu địa chính trị."
Ông Lavrov nhắc lại rằng ngay cả trong giai đoạn hợp tác trước đây, NATO cũng từ chối ngồi chung bàn với CSTO để thảo luận các vấn đề an ninh.
Kiểm soát vũ khí và kêu gọi đối thoại
Về kiểm soát vũ khí, Ngoại trưởng Lavrov nêu rõ việc thiếu các cơ chế kiểm soát đã tạo ra sự không chắc chắn lớn về tương lai an ninh khu vực và quốc tế. Ông kêu gọi quay trở lại đối thoại nghiêm túc về ổn định chiến lược và kiểm soát vũ khí, nhưng cảnh báo rằng leo thang quân sự tiếp tục và xói mòn các cơ chế kiểm soát lẫn nhau có thể dẫn đến căng thẳng thêm và những đối đầu không mong muốn.
Vấn đề Armenia và Ukraine
Liên quan đến Armenia, ông Lavrov cho biết quốc gia Nam Caucasus này vẫn là thành viên chính thức của CSTO nhưng đã bỏ lỡ nhiều sự kiện và nợ phí hội viên hơn 2 năm. Theo ông, các nước CSTO đã đồng ý xem xét áp dụng điều khoản liên quan của điều lệ tổ chức đối với Armenia. Ông lưu ý Yerevan cũng đang tăng cường hợp tác quân sự với NATO và EU, đồng thời sẽ phải sớm lựa chọn giữa EU và Liên minh Kinh tế Á-Âu (EAEU).
Về tình hình Ukraine, ông Lavrov nhận định rằng EU đang cố gắng nâng cao vị thế của mình trong nỗ lực giải quyết khủng hoảng. Ông đề cập việc Đại sứ Anh, Pháp và Đức yêu cầu gặp một Thứ trưởng Ngoại giao Nga, và khẳng định Moscow sẽ lắng nghe nhưng chỉ tham gia đối thoại nếu thấy các đề xuất là nghiêm túc. "Chúng tôi sẽ gặp họ và lắng nghe họ. Điều quan trọng là xem họ sẽ trình bày điều gì có thể dẫn đến những ý tưởng mang tính xây dựng", Ngoại trưởng Nga nói.
Ông Lavrov cũng bày tỏ hoài nghi sâu sắc về khả năng EU thay đổi lập trường, cho rằng cần một phép màu thì điều đó mới có thể xảy ra, mà phép màu thì không bao giờ xảy ra.
Phản ứng từ giới quan sát
Theo trang Voice of Emirates, các nhà quan sát tin rằng kiểm soát vũ khí đã trở lại vị trí hàng đầu trong các cuộc tranh luận quốc tế giữa những lo ngại ngày càng tăng về sự leo thang cạnh tranh quân sự giữa các cường quốc. Đồng thời, các lời kêu gọi khôi phục các kênh đàm phán và tránh bước vào một giai đoạn đối đầu chiến lược mới cũng ngày càng mạnh mẽ, vì những diễn biến này có thể gây ra những hậu quả đối với an ninh và ổn định toàn cầu.
