Nhân dịp Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cùng Phu nhân sẽ thăm cấp Nhà nước tới Philippines từ ngày 31/5 đến 1/6, phóng viên TTXVN tại Đông Nam Á đã có cuộc phỏng vấn Bộ trưởng Ngoại giao Philippines Theresa Lazaro về dấu ấn 50 năm quan hệ ngoại giao hai nước và triển vọng hợp tác trong thời gian tới.
Những thành tựu nổi bật trong 50 năm qua
Bộ trưởng Lazaro nhấn mạnh, Philippines và Việt Nam có mối quan hệ đối tác mạnh mẽ và năng động, ngày càng bền chặt qua các thập kỷ. Một cột mốc quan trọng là việc nâng cấp quan hệ lên Đối tác Chiến lược vào năm 2015, thúc đẩy hợp tác chặt chẽ hơn trong các vấn đề chiến lược và khu vực. Sự hợp tác tích cực được duy trì qua nhiều cơ chế song phương, đảm bảo đối thoại liên tục trên các lĩnh vực chính trị, kinh tế và quốc phòng. Đặc biệt, hợp tác quốc phòng và hàng hải là trụ cột chính, với các cuộc trao đổi cấp cao và phối hợp chặt chẽ. Hai nước cùng ủng hộ hòa bình, an ninh khu vực, duy trì trật tự dựa trên luật lệ và áp dụng nhất quán luật pháp quốc tế, đặc biệt là Công ước Liên Hợp Quốc về Luật Biển (UNCLOS) 1982.
Hợp tác kinh tế cũng cho thấy quỹ đạo đi lên đầy hứa hẹn. Năm 2025, kim ngạch thương mại song phương đạt 7,14 tỷ USD. Bộ trưởng bày tỏ vui mừng trước sự mở rộng hoạt động của các doanh nghiệp Việt Nam tại Philippines như Vinfast, GSM, Thaco Auto, FPT Software, cũng như sự gia tăng đầu tư của các doanh nghiệp Philippines tại Việt Nam như Jollibee, San Miguel, Universal Robina, ACEN, Manila Water.
Chuyến thăm lịch sử của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm
Bộ trưởng Lazaro đánh giá chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Philippines là dấu mốc lịch sử. Là chuyến thăm đầu tiên của một Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Việt Nam tới Philippines, sự kiện này mang ý nghĩa chiến lược và biểu tượng sâu sắc, trùng với kỷ niệm 50 năm thiết lập quan hệ ngoại giao và một thập kỷ Đối tác Chiến lược. Chuyến thăm mang đến cơ hội cho lãnh đạo cấp cao hai nước vạch ra tầm nhìn chung, hướng tới tương lai và xác định quan hệ đối tác trong những năm tới.
Bộ trưởng kỳ vọng chuyến thăm sẽ tạo động lực lớn hơn cho hợp tác trên ba lĩnh vực chiến lược. Thứ nhất, trong thương mại và đầu tư, hai nước nỗ lực mở rộng và cân bằng thương mại hai chiều vượt mục tiêu 10 tỷ USD. Thứ hai, với tư cách là các quốc gia ven biển, hai nước tái khẳng định cam kết thúc đẩy hòa bình, an ninh, ổn định và tự do hàng hải, đồng thời tăng cường hợp tác chống lại các mối đe dọa an ninh truyền thống, phi truyền thống và mới nổi, mở ra những con đường hợp tác mới trong quản lý tài nguyên biển bền vững, nghiên cứu khoa học và bảo tồn môi trường. Bộ trưởng lưu ý đánh bắt cá bất hợp pháp, không được báo cáo và không được quản lý (IUU) và suy thoái môi trường biển là những vấn đề cần cùng giải quyết. Cuối cùng, giao lưu nhân dân là nền tảng củng cố tình hữu nghị, và chuyến thăm sẽ mở rộng hợp tác trong giáo dục, văn hóa, thể thao và du lịch.
Tiềm năng hợp tác trong tương lai
Nhìn về phía trước, Bộ trưởng nhận thấy tiềm năng lớn trong hợp tác kinh tế và hàng hải. Về kinh tế, trọng tâm là xây dựng chuỗi cung ứng bền vững và khuyến khích đầu tư song phương mạnh mẽ. Hai chính phủ cần tạo môi trường kinh doanh thuận lợi, tạo sự tự tin cho các công ty đầu tư và mở rộng hiện diện, đặc biệt trong các lĩnh vực mới nổi như kinh tế xanh, chuyển đổi số và sản xuất. Về hợp tác hàng hải, cam kết chung đối với UNCLOS là nền tảng. Trọng tâm là phối hợp thực tiễn để duy trì hòa bình và ổn định khu vực, tăng cường các cơ chế hàng hải thể chế hóa, mở rộng sáng kiến chung trong nghiên cứu khoa học biển, bảo vệ môi trường và quản lý bền vững tài nguyên biển.
Bộ trưởng cũng nhấn mạnh cần cùng nhau giải quyết các thách thức khu vực mới nổi như tội phạm xuyên biên giới, gian lận Internet, lừa đảo mạng và các mối đe dọa xuyên quốc gia. Điều này đòi hỏi sự hợp tác khu vực và đa phương mạnh mẽ, là lĩnh vực quan trọng để Philippines và Việt Nam mở rộng hợp tác trong những năm tới.
Đóng góp vào mục tiêu của ASEAN
Bộ trưởng Lazaro cho rằng Quan hệ Đối tác Chiến lược giữa Philippines và Việt Nam đóng vai trò nền tảng vững chắc cho hợp tác trong ASEAN, hướng tới một khu vực thịnh vượng, kiên cường và lấy con người làm trung tâm. Là các quốc gia ven biển có chung lợi ích trong ổn định khu vực, hai nước ủng hộ mạnh mẽ luật pháp quốc tế, bao gồm UNCLOS. Bằng cách chứng minh các quốc gia thành viên ASEAN có thể quản lý hiệu quả các vấn đề hàng hải phức tạp thông qua đối thoại hòa bình và hợp tác, hai nước củng cố vai trò trung tâm của ASEAN và đóng góp vào duy trì hòa bình, ổn định, tự do hàng hải và hàng không. Sự phối hợp chặt chẽ trong giải quyết các mối đe dọa an ninh phi truyền thống hỗ trợ nỗ lực của ASEAN chống lại tội phạm xuyên biên giới. Cuối cùng, quan hệ đối tác song phương không chỉ tăng cường thương mại nội khối ASEAN mà còn xây dựng các hành lang thương mại vững mạnh, đảm bảo các lĩnh vực trọng yếu như nông nghiệp, góp phần thúc đẩy chuỗi cung ứng kiên cường và dễ thích ứng hơn trên toàn khu vực Đông Nam Á.
