Theo lời mời của Thủ tướng Cộng hòa Ấn Độ Narendra Modi, Tổng Bí thư Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam, Chủ tịch nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam Tô Lâm cùng Đoàn đại biểu cấp cao Việt Nam sẽ thực hiện chuyến thăm cấp Nhà nước tới Ấn Độ từ ngày 5 đến 7 tháng 5 năm 2026.
Chuyến thăm diễn ra trong bối cảnh đặc biệt, đánh dấu cột mốc 10 năm thiết lập quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam-Ấn Độ (2016-2026), một sự kiện có ý nghĩa lịch sử quan trọng trong quan hệ song phương. Đây là chuyến công du nước ngoài thứ hai của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm kể từ khi Quốc hội kiện toàn các chức danh lãnh đạo Nhà nước, thể hiện sự coi trọng cao độ của Việt Nam đối với việc củng cố và làm sâu sắc hơn nữa mối quan hệ với Ấn Độ, đưa hợp tác hai nước bước vào giai đoạn phát triển mới, hiệu quả, bền vững và có chiều sâu chiến lược.
Trong khuôn khổ chuyến tham dự Đại hội đồng Liên hợp quốc khóa 79 và làm việc tại Hoa Kỳ, ngày 23/9/2024 (giờ New York), Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đã có cuộc gặp với Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi. (Ảnh: TTXVN)
Ấn Độ hiện nổi lên như một hình mẫu thành công về phát triển kinh tế trong khu vực, đồng thời từng bước nâng cao vị thế quốc tế nhờ chính sách đối ngoại cân bằng và tự chủ. Những yếu tố này giúp quốc gia Nam Á duy trì sự ổn định và phát triển mạnh mẽ giữa bối cảnh thế giới có nhiều biến động khó lường.
Tình hình chính trị và kinh tế Ấn Độ
Tình hình chính trị Ấn Độ cơ bản ổn định. Ngày 4/6/2024, Liên minh Dân chủ quốc gia (NDA) do Đảng Nhân dân (BJP) của Thủ tướng Narendra Modi lãnh đạo đã giành chiến thắng trong cuộc bầu cử Hạ viện lần thứ 18. Chính phủ của Thủ tướng Modi tiếp tục đẩy mạnh cải cách trong nước, hướng tới mục tiêu đưa Ấn Độ trở thành nước phát triển vào năm 2047, nhân dịp kỷ niệm 100 năm ngày Độc lập.
Về kinh tế, Ấn Độ đã vươn lên trở thành nền kinh tế lớn thứ tư thế giới và tiếp tục là động lực tăng trưởng toàn cầu. Nền kinh tế Ấn Độ tăng trưởng vượt kỳ vọng, đạt 8,2% trong quý III/2025, và dự kiến tăng trưởng GDP năm tài khóa 2025-2026 đạt trên 6,5%. Chính phủ Ấn Độ đang đầu tư mạnh vào các ngành công nghiệp mới nổi như bán dẫn, hydro xanh và xe điện. Đồng thời, nước này cũng đẩy nhanh đàm phán các hiệp định thương mại tự do (FTA) với các đối tác quan trọng.
Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi (giữa) cùng các lãnh đạo Liên minh Dân chủ quốc gia (NDA) do đảng Nhân dân (BJP) đứng đầu, mừng chiến thắng của NDA tại New Delhi, ngày 4/6/2024. (Ảnh: AA/TTXVN)
Chính sách đối ngoại linh hoạt
Chính sách ngoại giao linh hoạt là yếu tố then chốt giúp Ấn Độ đạt được nhiều thành tựu phát triển. Vai trò và vị thế của Ấn Độ ở khu vực và quốc tế ngày càng gia tăng. Ấn Độ triển khai chính sách đối ngoại đa liên kết, duy trì quan hệ tốt và cân bằng với các nước. Quốc gia Nam Á đang nỗ lực khẳng định vai trò “lãnh đạo phương Nam”, đẩy mạnh chính sách “Hành động hướng Đông”, tăng cường quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện với ASEAN, cam kết cùng ASEAN xây dựng một Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương tự do, rộng mở và toàn diện, phù hợp với vai trò trung tâm của ASEAN.
Ấn Độ tích cực tham gia các thể chế đa phương, phấn đấu trở thành Ủy viên không thường trực Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc, là thành viên của Nhóm các nền kinh tế mới nổi hàng đầu thế giới (BRICS), dẫn dắt nhiều sáng kiến khu vực và toàn cầu, đồng thời đảm nhiệm thành công vai trò Chủ tịch Tổ chức Hợp tác Thượng Hải (SCO) và Nhóm các nền kinh tế phát triển và mới nổi hàng đầu thế giới (G20) năm 2023.
Quan hệ Việt Nam-Ấn Độ: Truyền thống và phát triển
Việt Nam và Ấn Độ có mối quan hệ hữu nghị truyền thống, gắn bó lâu đời, là tài sản quý báu của cả hai nước. Các mối liên kết Phật giáo chính là minh chứng cho chiều sâu của sự giao thoa, gắn kết về lịch sử, văn hóa và tôn giáo giữa hai quốc gia. Việt Nam luôn nhận được sự ủng hộ tích cực, mạnh mẽ và thực chất của Chính phủ và nhân dân Ấn Độ trong sự nghiệp đấu tranh giải phóng dân tộc cũng như trong công cuộc xây dựng và phát triển đất nước.
Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi thăm chùa Quán Sứ trong chuyến thăm chính thức Việt Nam, ngày 3/9/2016. (Ảnh: TTXVN)
Hai nước chính thức thiết lập quan hệ ngoại giao vào năm 1972. Ngày 1/5/2003, hai nước ký Tuyên bố chung về khuôn khổ hợp tác toàn diện bước vào thế kỷ XXI. Ngày 6/7/2007, quan hệ được nâng cấp lên Đối tác chiến lược, và ngày 3/9/2016, nâng lên Đối tác chiến lược toàn diện. Ngày 21/12/2020, hai nước thông qua Tuyên bố tầm nhìn chung về hòa bình, thịnh vượng và người dân. Ngày 1/8/2024, hai nước thông qua Tuyên bố chung về tăng cường quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện.
Quan hệ song phương trên các kênh Đảng, nhà nước, quốc hội và giao lưu nhân dân ngày càng mở rộng và sâu sắc. Hai nước đã tích cực thúc đẩy các chuyến thăm cấp cao và duy trì hiệu quả các cơ chế hợp tác như Ủy ban Hỗn hợp cấp Bộ trưởng Ngoại giao, Tiểu ban Thương mại Hỗn hợp, Tham khảo chính trị và Đối thoại chiến lược, Đối thoại An ninh, Đối thoại Chính sách quốc phòng, Đối thoại Chính sách đối ngoại, Đối thoại An ninh biển...
Tổng Bí thư Tô Lâm tiếp ông Gautam Adani, Chủ tịch Tập đoàn Adani của Ấn Độ, tại trụ sở Trung ương Đảng, ngày 30/7/2025. (Ảnh: TTXVN)
Hợp tác thương mại và đầu tư
Thương mại được đánh giá là trụ cột quan trọng trong quan hệ Đối tác chiến lược toàn diện Việt Nam-Ấn Độ. Thời gian qua, lĩnh vực này liên tục đạt mức tăng trưởng cao, ghi nhiều dấu ấn đáng khích lệ. Ấn Độ hiện là đối tác thương mại lớn thứ 8 của Việt Nam, trong khi Việt Nam là đối tác lớn thứ 21 của Ấn Độ và thứ 4 trong ASEAN. Kim ngạch thương mại hai chiều đã tăng 2,5 lần kể từ khi thiết lập Đối tác chiến lược toàn diện. Năm 2025, tổng kim ngạch thương mại giữa Việt Nam và Ấn Độ đạt 16,4 tỷ USD, tăng 10,5% so với năm 2024. Trong ba tháng đầu năm 2026, kim ngạch thương mại song phương đạt 4,8 tỷ USD, tăng 28% so với cùng kỳ năm 2025.
Hợp tác giữa hai nước không chỉ dừng lại ở các lĩnh vực truyền thống mà còn mở rộng sang công nghệ thông tin và dịch vụ số. Ấn Độ đã hỗ trợ thành lập nhiều trung tâm công nghệ thông tin tại Việt Nam.
Cựu Đại sứ Ấn Độ tại Việt Nam Preeti Saran nhận định: Yếu tố then chốt giúp duy trì đà phát triển ổn định và tích cực của quan hệ song phương trong suốt thập kỷ qua chính là ý chí chính trị của lãnh đạo hai nước, cùng thiện chí và lợi ích chung rõ ràng.
Diễn đàn Doanh nghiệp Việt Nam-Ấn Độ, tại thủ đô New Delhi, ngày 31/7/2024. (Ảnh: TTXVN)
Các nhà đầu tư Ấn Độ đã đầu tư vào 15 ngành kinh tế của Việt Nam, tập trung vào công nghiệp chế biến, chế tạo, sản xuất, phân phối điện và khai khoáng. Một số dự án tiêu biểu gồm: Nhà máy đường Sơn Hòa tại Đắk Lắk, Công ty TNHH Cà phê Ngon tại Đắk Lắk, Nhà máy Điện mặt trời Infra 1 tại Khánh Hòa. Tính đến tháng 3/2026, các nhà đầu tư Việt Nam đã đầu tư sang Ấn Độ 30 dự án với tổng vốn gần 150,5 triệu USD, đứng thứ 17/88 địa bàn đầu tư ra nước ngoài.
Hợp tác giáo dục, quốc phòng và du lịch
Hợp tác giáo dục-đào tạo đạt nhiều kết quả tích cực. Ấn Độ cấp cho Việt Nam 150 suất học bổng theo Chương trình Hợp tác kỹ thuật và kinh tế Ấn Độ (ITEC), 30 suất học bổng thuộc Chương trình CEP/GCSS, 2-4 suất/năm đào tạo tiếng Hindi và văn hóa Ấn Độ. Hai nước thành lập Trung tâm đào tạo nguồn lực chất lượng cao về công nghệ thông tin và truyền thông tại Hà Nội, Trung tâm tiếng Anh tại Đại học Đà Nẵng.
Hợp tác quốc phòng-an ninh tiếp tục là trụ cột quan trọng và chiến lược. Bộ Quốc phòng hai nước đang phối hợp triển khai các gói tín dụng quốc phòng và viện trợ không hoàn lại mà Chính phủ Ấn Độ dành cho Việt Nam. Ấn Độ hỗ trợ Việt Nam đào tạo, chuyển giao tàu ngầm cũ và trang thiết bị quốc phòng.
Lễ đón sĩ quan, chỉ huy tàu Hải quân Ấn Độ thăm hữu nghị thành phố Đà Nẵng, từ ngày 24-27/7/2025. (Ảnh: TTXVN)
Hợp tác du lịch và giao lưu nhân dân được tăng cường và mở rộng. Hai bên đẩy mạnh kết nối hàng không, hàng hải. Ấn Độ hỗ trợ Việt Nam trùng tu các nhóm tháp Chăm tại khu di sản Mỹ Sơn. Từ chỗ chưa có đường bay thẳng vào năm 2016, hiện nay hai nước đã có gần 100 chuyến bay mỗi tuần, tạo động lực mạnh mẽ cho thương mại, đầu tư, du lịch và giao lưu nhân dân. Các hoạt động trao đổi học giả, sinh viên và thanh niên giữa hai nước ngày càng sôi động.
Hợp tác khoa học-công nghệ
Về hợp tác khoa học-công nghệ, hai bên có cơ chế Tiểu ban Khoa học, công nghệ. Hợp tác đã được thúc đẩy, tạo đà mới trong các lĩnh vực phù hợp với nhu cầu của hai nước, nhất là đổi mới sáng tạo, robot, khởi nghiệp, năng lượng nguyên tử, công nghệ sinh học. Hai bên đã ký nhiều văn kiện hợp tác, thiết lập cơ chế Ủy ban Hỗn hợp về Năng lượng nguyên tử vì mục đích hòa bình, đang tích cực đẩy mạnh hợp tác trong lĩnh vực công nghệ thông tin và đất hiếm.
Thứ trưởng Ngoại giao Nguyễn Mạnh Cường nhấn mạnh: Chuyến thăm cấp Nhà nước lần này đến Ấn Độ của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm là minh chứng rõ nét của đường lối đối ngoại của Đảng, Nhà nước ta trong kỷ nguyên mới mà Nghị quyết Đại hội Đảng lần thứ XIV đã đề ra. Đó là độc lập, tự chủ, tự cường, hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển, đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ đối ngoại, là thành viên có trách nhiệm với cộng đồng quốc tế.
Trưởng Ban Đối ngoại Trung ương Lê Hoài Trung hội đàm với Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Ấn Độ Doraisamy Raja thăm và làm việc tại Việt Nam, ngày 28/8/2024. (Ảnh: TTXVN)
