Tổng thống Mỹ Donald Trump khẳng định Mỹ đang nắm thế thượng phong trong các cuộc đàm phán nhằm chấm dứt xung đột với Iran, cho rằng các cuộc không kích phối hợp giữa Mỹ và Israel đã làm suy yếu đáng kể năng lực quân sự của Tehran. Tuy nhiên, ông vẫn dành cho phía Iran những lời khen ngợi bất ngờ, gọi họ là “những nhà đàm phán rất giỏi”.
Những nhà đàm phán ranh mãnh
Trong cuộc phỏng vấn với chương trình “My View” trên kênh Fox News do con dâu ông, Lara Trump, dẫn chương trình, Tổng thống Trump nhận xét: “Họ là những nhà đàm phán rất giỏi, rất ranh mãnh, nhưng cuối cùng thì chúng tôi nắm mọi quân bài vì chúng tôi đã vượt qua họ về mặt quân sự”. Ông nhấn mạnh rằng hải quân và không quân của Iran “gần như bị loại bỏ hoàn toàn” sau các chiến dịch quân sự của Mỹ và Israel.
Tổng thống Mỹ cũng cho biết Washington đã cố tình để yên lực lượng quân đội Iran vì cho rằng họ “ở mức độ nào đó vẫn khá ôn hòa”. Đây là tuyên bố mà ông đã nhiều lần nhắc lại trong ba tháng qua, nhằm tạo áp lực lên Tehran trong các cuộc đàm phán.
Tiến trình đàm phán và thỏa thuận sắp ký
Cuối tuần trước, ông Trump tuyên bố Mỹ và Iran đang tiến gần tới một thỏa thuận “về cơ bản đã được đàm phán xong” và có thể sớm được công bố. Theo các nguồn tin từ Mỹ, khung thỏa thuận đang định hình sẽ kéo dài lệnh ngừng bắn mong manh hiện nay thêm 60 ngày, đồng thời khôi phục quyền tự do hàng hải không hạn chế qua eo biển Hormuz. Ngoài ra, thỏa thuận cũng mở ra giai đoạn đàm phán tiếp theo liên quan tới chương trình hạt nhân của Tehran.
Phó Tổng thống JD Vance xác nhận hôm thứ Năm rằng các điều khoản trong bản ghi nhớ (MOU) đề xuất vẫn đang được hoàn thiện. Vấn đề làm giàu uranium được xem là một trong những trở ngại lớn nhất, khiến các bên chưa thể đi đến thống nhất cuối cùng.
Mục tiêu hạt nhân và các cuộc không kích
Ngay từ đầu, ông Trump và chính quyền của ông khẳng định mục tiêu cốt lõi của chiến dịch quân sự Mỹ là ngăn Iran sở hữu vũ khí hạt nhân. Tuy nhiên, Tehran từ lâu vẫn phản đối việc hạn chế chương trình hạt nhân của mình, cho rằng nó phục vụ mục đích hòa bình.
Iran đã rút khỏi các cuộc đàm phán dự kiến với Mỹ hồi tháng 6 năm ngoái sau khi Israel tiến hành các cuộc không kích khiến nhiều nhà khoa học hạt nhân Iran thiệt mạng, đồng thời tấn công các địa điểm tên lửa đạn đạo và một cơ sở làm giàu uranium quan trọng. Cùng tháng đó, Mỹ cũng ném bom ba cơ sở hạt nhân bên trong Iran.
“Nếu chúng tôi không dùng oanh tạc cơ B-2 tấn công họ cách đây chín tháng, thì hiện giờ họ đã có vũ khí hạt nhân rồi, và mọi chuyện sẽ hoàn toàn khác”, ông Trump nói trong cuộc phỏng vấn. Iran nhiều lần bác bỏ cáo buộc rằng họ đang theo đuổi vũ khí hạt nhân.
Phê chuẩn thỏa thuận và căng thẳng leo thang
Cho tới nay, cả ông Trump lẫn Lãnh tụ Tối cao Iran Ayatollah Seyyed Mojtaba Khamenei đều chưa chính thức phê chuẩn thỏa thuận sơ bộ mới nhất. Nếu được thông qua, đây sẽ là bước đột phá lớn nhất hướng tới chấm dứt lâu dài các hành động thù địch kể từ khi xung đột bùng phát vào cuối tháng 2.
Trong khi đó, căng thẳng tại Vùng Vịnh tiếp tục leo thang trong tuần này sau khi lực lượng Mỹ tiến hành các “đòn tấn công phòng vệ” nhằm vào các bệ phóng tên lửa của Iran và các tàu bị cho là đang tìm cách rải thủy lôi xuống vùng biển này. Đáp lại, Tehran đã phóng tên lửa đạn đạo vào Kuwait, nhằm vào căn cứ quân sự của Mỹ.
Ranh giới đỏ từ Washington
Trong cuộc phỏng vấn, ông Trump cũng nêu rõ ranh giới mà Iran không được vượt qua nếu không muốn Mỹ nối lại các chiến dịch quân sự tấn công. “Một thỏa thuận không có lợi cho chúng tôi, đó chính là giới hạn cuối cùng. Vì các bạn biết đấy, tôi đang theo dõi mọi thứ và chúng ta sẽ chờ xem”, ông nói.
Theo The Hill, tình hình hiện tại cho thấy cả hai bên đều đang thể hiện sự cứng rắn, nhưng những tín hiệu từ Washington cho thấy một thỏa thuận có thể sớm đạt được, mở ra hy vọng chấm dứt xung đột kéo dài.
