Ngay sau khi có thông tin ban đầu, đại diện chính quyền địa phương, Sở Nội vụ tỉnh Tây Ninh, Bộ Chỉ huy Quân sự tỉnh cùng Bộ Tư lệnh Thành phố Hồ Chí Minh đã phối hợp xác minh các dữ liệu liên quan. Câu chuyện về hành trình tìm kiếm liệt sĩ nhanh chóng lan khắp xóm nhỏ. Nhiều người dân tìm đến chia sẻ, lắng nghe câu chuyện kéo dài suốt 58 năm của gia đình như một minh chứng về nghĩa tình đối với những người đã hy sinh vì Tổ quốc.
Gia đình 11 anh chị em và người con trưởng hy sinh
Bà Huỳnh Thị Lê (72 tuổi), em ruột liệt sĩ Huỳnh Văn Quên, không giấu được những giọt nước mắt xúc động khi nhắc đến người anh cả đã hy sinh của gia đình. Gia đình có 11 anh chị em, liệt sĩ Huỳnh Văn Quên là con trưởng. Nếu còn sống, năm nay ông đã 78 tuổi. Mỗi khi có người đến hỏi thăm, bà Lê lại kể về người anh trai của mình với niềm xúc động như câu chuyện vừa mới xảy ra.
Theo lời bà Lê, năm 16 tuổi, ông Quên tham gia hoạt động văn nghệ phục vụ cách mạng, đến 18 tuổi chính thức nhập ngũ. Mỗi lần được đơn vị cho về phép, cha và các em lại chèo xuồng theo con rạch trước nhà ra sông Vàm Cỏ Tây đón anh trở về. Đầu năm 1968, trong cuộc Tổng tiến công và nổi dậy Xuân Mậu Thân 1968, gia đình nhận được tin ông Quên tham gia chiến đấu tại khu vực cầu Chữ Y rồi mất liên lạc. Trong hoàn cảnh chiến tranh ác liệt, người thân chỉ biết lặng lẽ khóc thương. Việc tìm kiếm hay đưa hài cốt về quê khi ấy là điều không thể thực hiện.
Sai sót tên trên giấy tờ và niềm hy vọng mới
Đến năm 1977, sau ngày đất nước thống nhất, gia đình mới nhận được giấy báo tử. Mẹ của liệt sĩ được hưởng chế độ dành cho thân nhân liệt sĩ. Tuy nhiên, do điều kiện khó khăn, chữ nghĩa còn hạn chế, gia đình không để ý việc tên của liệt sĩ trong một số giấy tờ bị ghi thành "Huỳnh Văn Quyên" thay vì "Huỳnh Văn Quên". Mãi đến năm 2013, khi Nhà nước trao Bằng "Tổ quốc ghi công", tên của liệt sĩ mới được ghi đúng theo nguyện vọng của gia đình. Sau khi mẹ qua đời, tấm bằng được người anh kế là ông Huỳnh Văn Chín gìn giữ, thờ cúng.
Bởi vậy, khi biết thông tin bộ hài cốt vừa được phát hiện mang tên Huỳnh Văn Quên, cả gia đình như bừng lên niềm hy vọng. Ai cũng mong kết quả giám định ADN để khẳng định đó chính là người thân đã thất lạc gần sáu thập kỷ, để gia đình được đón anh trở về trong vòng tay yêu thương và thực hiện trọn vẹn đạo lý "uống nước nhớ nguồn".
Lời hẹn dang dở sau chiến tranh
Trong ngôi nhà nhỏ của gia đình liệt sĩ Huỳnh Văn Quên còn có bà Nguyễn Thị Lệ (80 tuổi), người được các thành viên thân mật gọi là "chị Hai". Dù chưa từng tổ chức lễ cưới với liệt sĩ Huỳnh Văn Quên, bà vẫn được gia đình xem như người thân ruột thịt suốt nhiều chục năm qua. Đôi mắt đỏ hoe, bà Lệ nâng niu đôi bông tai được mẹ của liệt sĩ trao tặng từ nhiều năm trước. Đó là kỷ vật bà gìn giữ suốt cuộc đời như minh chứng cho một mối tình dang dở giữa chiến tranh.
Bà kể, ngày ấy nhà bà ở gần nơi đơn vị của anh Quên đóng quân, nay thuộc xã Vàm Cỏ. Bà tham gia phục vụ cách mạng với công việc may vá, gánh nước, vận chuyển lương thực cho bộ đội. Bà lớn hơn anh Quên hai tuổi. Sau những lần gặp gỡ trong công việc, hai người nảy sinh tình cảm. Trước Tết Mậu Thân 1968, đơn vị dự định tổ chức thông báo việc kết hôn cho hai người. Tuy nhiên, anh Quên nói với bà: "Đánh xong trận này, hòa bình rồi mình cưới". Đó cũng là lời hẹn cuối cùng. Anh lên đường làm nhiệm vụ và không bao giờ trở lại.
58 năm chờ đợi và niềm hy vọng đoàn tụ
Khi nhận được tin anh Quên hy sinh, mẹ của anh đã gọi bà Lệ về nhà, trao cho bà đôi bông tai và chính thức nhận bà là con dâu. Từ đó, bà tiếp tục tham gia phục vụ cách mạng cho đến ngày đất nước hoàn toàn thống nhất. Suốt 58 năm qua, bà Nguyễn Thị Lệ không lập gia đình. Những ngày cha mẹ của liệt sĩ qua đời, bà đều trở về quấn khăn tang như một người con trong nhà. Mỗi dịp giỗ chạp, lễ Tết hay sự kiện quan trọng, bà đều có mặt cùng gia đình người thương năm xưa. Đối với bà, ký ức về người chồng chưa cưới chưa bao giờ phai nhạt theo thời gian.
Ngày 7/7, ông Huỳnh Văn Mười cùng người em trong gia đình đã được cơ quan chức năng đưa đi lấy mẫu ADN để phục vụ công tác đối chứng. Sau khi hay tin, bà Lệ cũng lập tức trở về đoàn tụ cùng gia đình, chờ đợi kết quả với niềm hy vọng lớn lao. Đối với người thân của ông Quên, việc xác định danh tính hài cốt liệt sĩ tìm thấy ở Công viên Lê Thị Riêng không chỉ là kết thúc hành trình tìm kiếm kéo dài gần 60 năm qua, mà còn là sự đoàn tụ thiêng liêng của một gia đình đã chịu quá nhiều mất mát bởi chiến tranh. Tất cả những người ở lại đều chung một niềm mong mỏi, lần này, người thân sẽ không còn lạc nhau nữa, để người liệt sĩ năm xưa được trở về với quê hương, bên gia đình và những người thân yêu đã chờ đợi ông suốt 58 năm qua.
