Bộ Tư pháp công bố hồ sơ thẩm định dự thảo Nghị quyết về luật sư công
Ngày 30.3, Bộ Tư pháp đã chính thức công bố hồ sơ thẩm định dự thảo Nghị quyết về việc thực hiện thí điểm chế định luật sư công. Chế định mới này được kỳ vọng sẽ giúp kiểm soát tốt hơn tính hợp pháp của các quyết định hành chính trước khi ban hành, đồng thời đẩy mạnh việc tham gia tố tụng hành chính để bảo vệ quyền lợi của Nhà nước. Ngoài ra, nó còn tăng cường khả năng giải quyết các tranh chấp quốc tế, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong bối cảnh hội nhập toàn cầu.
Thí điểm tại 8 bộ và 10 tỉnh, thành phố
Theo đề xuất của Bộ Tư pháp, chế định luật sư công sẽ được thí điểm trong vòng 2 năm, bắt đầu từ ngày 1.10.2026. Chương trình thí điểm sẽ áp dụng tại 8 bộ bao gồm: Công an, Quốc phòng, Xây dựng, Tài chính, Tư pháp, Công thương, Ngoại giao, và Nông nghiệp - Môi trường. Bên cạnh đó, Ủy ban nhân dân của 10 tỉnh, thành phố cũng sẽ tham gia, gồm Hà Nội, TP.HCM, Đà Nẵng, Hải Phòng, Cần Thơ, Quảng Ninh, Lâm Đồng, Khánh Hòa, Đồng Nai, và Bắc Ninh.
Các bộ và địa phương được lựa chọn thí điểm là những đơn vị quản lý nhiều lĩnh vực phức tạp, có điều kiện phát triển kinh tế mạnh mẽ. Họ thường xuyên phải đối mặt với nguy cơ phát sinh khiếu nại, tranh chấp, hoặc có nhu cầu cao về ý kiến pháp lý cho các cơ quan nhà nước. Việc thí điểm tại những nơi này nhằm đảm bảo tính khả thi và hiệu quả của chế định mới.
Tiêu chuẩn và đối tượng được công nhận luật sư công
Dự thảo Nghị quyết quy định rõ đối tượng được công nhận là luật sư công bao gồm cán bộ, công chức, viên chức, sĩ quan Công an nhân dân, sĩ quan Quân đội nhân dân, và cán bộ doanh nghiệp nhà nước. Những người này phải có phẩm chất đạo đức tốt, bản lĩnh chính trị vững vàng, cùng với trình độ cử nhân luật trở lên.
Ngoài ra, họ cần có ít nhất 5 năm kinh nghiệm làm việc trong lĩnh vực pháp luật, hoặc kinh nghiệm tranh tụng, tư vấn pháp luật, hoặc giải quyết các vụ việc pháp lý phức tạp. Người đủ tiêu chuẩn và được cấp chứng chỉ hành nghề luật sư sẽ được phép thực hiện các công việc thuộc phạm vi hoạt động của luật sư công, đảm bảo tính chuyên nghiệp và hiệu quả trong công tác.
Phạm vi công việc và quyền lợi của luật sư công
Dự thảo quy định phạm vi công việc của luật sư công rất đa dạng, bao gồm tham gia tố tụng với tư cách là luật sư hoặc người bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho cơ quan nhà nước ở trung ương và địa phương. Họ cũng sẽ thực hiện tư vấn pháp luật, đại diện cho cơ quan nhà nước trong việc giải quyết các vụ kiện, tranh chấp trong nước và quốc tế về đầu tư, thương mại, công pháp quốc tế, hành chính, dân sự, và tham gia quá trình thi hành án dân sự, án hành chính.
Đồng thời, luật sư công có nhiệm vụ tư vấn cho cơ quan nhà nước xử lý các vấn đề pháp lý liên quan đến các dự án kinh tế - xã hội, cũng như tham gia giải quyết các vụ, việc khiếu nại, tố cáo phức tạp và kéo dài. Họ còn thực hiện các công việc có tính chất pháp lý khác tại cơ quan nhà nước, tổ chức trong hệ thống chính trị, và doanh nghiệp nhà nước.
Bộ Tư pháp nhấn mạnh rằng công việc của luật sư công đòi hỏi trình độ chuyên môn cao, do đó cần có chính sách thu hút người giỏi tham gia. Theo đề xuất, luật sư công sẽ được hưởng hỗ trợ hằng tháng bằng 100% theo hệ số lương hiện hưởng. Đặc biệt, những luật sư có trên 10 năm kinh nghiệm được tuyển dụng làm luật sư công sẽ được hưởng lương và hỗ trợ hàng tháng bằng 100% theo hệ số lương bậc 1 của chuyên viên cao cấp hoặc tương đương.
Ngoài ra, luật sư công còn được hưởng thù lao, tiền thưởng, các khoản thu nhập khác, tiền làm thêm giờ, làm việc vào ban đêm, công tác phí, và các chế độ khác theo quy định của pháp luật về cán bộ công chức, viên chức. Một điểm đáng chú ý là luật sư công sẽ được miễn trừ trách nhiệm trong trường hợp đã thực hiện đầy đủ các quy trình, quy định liên quan, không tư lợi trong quá trình thực hiện nhiệm vụ, mặc dù có thể có thiệt hại xảy ra.
Để hỗ trợ hiệu quả, cơ quan, tổ chức sử dụng luật sư công được phép ký hợp đồng dịch vụ pháp lý với tổ chức hành nghề luật sư hoặc luật sư hành nghề với tư cách cá nhân. Điều này nhằm đảm bảo luật sư công có thể phối hợp tốt trong việc thực hiện các công việc pháp lý, bảo vệ lợi ích công một cách toàn diện và chuyên nghiệp.
