Tại các địa bàn rộng, đông dân như các phường Hoàng Mai, Yên Sở, Vĩnh Hưng, việc quản lý hàng nghìn cơ sở kinh doanh thực phẩm, bao gồm cả chợ đầu mối phía nam và chợ cá Yên Sở, là một thách thức lớn. Mặc dù lực lượng mỏng và kiêm nhiệm nhiều nhiệm vụ, chính quyền cơ sở đã chủ động triển khai nhiều cách làm mới.
Mô hình bản đồ số quản lý an toàn thực phẩm
Mô hình “bản đồ số quản lý an toàn thực phẩm” tại phường Yên Sở đã bước đầu phát huy hiệu quả. Mô hình này hiển thị trực quan vị trí, tình trạng pháp lý và lịch sử kiểm tra của từng cơ sở trên nền tảng Google Maps, giúp cán bộ quản lý và người dân dễ dàng giám sát.
Xử lý vi phạm trong đợt cao điểm
Trong đợt cao điểm an toàn thực phẩm, nhiều phường đã xử lý dứt điểm tình trạng chợ cóc, chợ tạm, các điểm kinh doanh tự phát và xử phạt nhiều cơ sở vi phạm. Đáng chú ý, trong số các cơ sở vi phạm có không ít nơi là địa chỉ ẩm thực quen thuộc với người tiêu dùng, như cửa hàng trà sữa Laboong tại khu vực Nam Thành Công; cửa hàng Vườn Bia trên phố Hoàng Ngọc Phách (phường Láng); nhà hàng Dookki trên phố Phạm Ngọc Thạch; nhà hàng Han Kim Chi; cơ sở kinh doanh đồ ăn chín Bảo Hòa (phường Kim Liên)…
Các lỗi phổ biến vẫn là thiếu giấy chứng nhận đủ điều kiện an toàn thực phẩm, điều kiện vệ sinh không bảo đảm, nhân viên không tuân thủ quy trình chế biến an toàn.
Phát hiện sai phạm tại doanh nghiệp
Kiểm tra đột xuất tại Công ty trách nhiệm hữu hạn Xuất nhập khẩu và Thương mại Green Exim (phường Lĩnh Nam), lực lượng chức năng còn phát hiện sai phạm về nhãn mác và điều kiện bảo quản thực phẩm đông lạnh; có sản phẩm bị kéo dài thời hạn sử dụng so với hồ sơ nhập khẩu, tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng trực tiếp sức khỏe người tiêu dùng.
Yêu cầu thay đổi cách tiếp cận
Những kết quả trên cho thấy sự vào cuộc quyết liệt của chính quyền cơ sở, đồng thời cũng nêu ra vấn đề: mặc dù lực lượng chức năng đã tăng cường kiểm tra, xử lý, nhưng vi phạm vẫn diễn ra ở nhiều khâu, từ sản xuất, chế biến đến lưu thông. Thực tế đó đặt ra yêu cầu các ngành chức năng, chính quyền địa phương phải thay đổi cách tiếp cận trong kiểm soát an toàn thực phẩm, phải coi đây là việc làm thường xuyên, chứ không chỉ ráo riết xử lý vào các đợt cao điểm bởi nếu thiếu sự duy trì thường xuyên, hiệu quả sẽ nhanh chóng suy giảm.
Kiểm soát từ gốc
Các cấp chính quyền và ngành chức năng cần xác định nhiệm vụ quan trọng hàng đầu là kiểm soát an toàn thực phẩm từ gốc. Theo đó, các đơn vị này cần siết chặt khâu sản xuất, giết mổ, vận chuyển; đẩy mạnh truy xuất nguồn gốc; nâng cao điều kiện cấp phép và hậu kiểm. Đồng thời, cơ quan quản lý nên ứng dụng mạnh mẽ công nghệ để xây dựng cơ sở dữ liệu đồng bộ cho việc giám sát liên tục, nâng cao trách nhiệm của chính quyền cơ sở và người đứng đầu.
Tháng hành động vì an toàn thực phẩm đã tạo ra bước chuyển ban đầu, nhưng để duy trì hiệu quả, cần sự kiên trì, nhất quán và quyết liệt trong cả hệ thống. Chỉ khi làm nghiêm từ gốc và duy trì thường xuyên mới có thể bảo đảm mỗi bữa ăn của người dân thật sự an toàn.
