Một người đàn ông tại An Giang vừa nhận được thông báo tạm hoãn xuất cảnh vì khoản nợ thuế hơn 630 triệu đồng từ bốn công ty, trong khi anh khẳng định chưa từng đứng tên hay đại diện cho bất kỳ doanh nghiệp nào.
Bỗng dưng thành giám đốc, người đại diện pháp luật của loạt công ty
Anh Nguyễn Bá H. (An Giang) cho biết anh hoàn toàn bất ngờ khi nhận được thông báo tạm hoãn xuất cảnh từ Thuế cơ sở 18 (TP.HCM). Văn bản này do cơ quan thuế gửi Cục Quản lý Xuất nhập cảnh (Bộ Công an), đồng thời gửi cho người nộp thuế. Theo nội dung, anh H. được xác định là giám đốc của một công ty đang nợ thuế hơn 630 triệu đồng (chưa bao gồm tiền chậm nộp).
Tự tra cứu thông tin, anh H. phát hiện mình còn đứng tên người đại diện theo pháp luật của ba doanh nghiệp khác. Tuy nhiên, anh khẳng định từ trước đến nay chưa từng đứng tên hay đại diện cho bất kỳ công ty, đơn vị, pháp nhân nào. “Ngay sau khi nhận được thông báo, tôi đã liên hệ cơ quan thuế để hỏi thêm thông tin”, anh kể. Cán bộ hướng dẫn anh tự liên hệ Sở Tài chính để trích lục hồ sơ, sau đó cung cấp cho cơ quan công an. Anh thắc mắc nếu các doanh nghiệp liên quan ở Hà Nội thì người dân có phải trực tiếp ra Hà Nội để thực hiện thủ tục hay không, và được trả lời rằng cá nhân phải tự xử lý.
Mất CCCD và phát hiện công ty “ma”
Anh H. cho biết thêm, anh từng bị mất căn cước công dân (CCCD) vào tháng 11/2024 và làm lại CCCD mới vào tháng 1/2025. Trước đây, gia đình anh mở quầy thuốc và bán tạp hóa tại địa phương. Tháng 2/2026, anh đến UBND xã để mở hộ kinh doanh thì phát hiện mình đang đứng tên các công ty “ma”. Lúc đó, do không rành thông tin, anh chỉ nghĩ là bị trùng tên và bỏ qua cho đến khi nhận được thông báo tạm hoãn xuất cảnh.
Lãnh đạo Cục Thuế nói gì?
Trao đổi với PV, ông Nguyễn Đức Huy - Phó Trưởng ban Nghiệp vụ thuế, Cục Thuế - cho biết cơ quan thuế đã nắm được tình trạng này và từng xảy ra trong thực tế. Theo ông Huy, căn cứ quy định pháp luật về đăng ký kinh doanh, cơ quan thuế đã phối hợp, hướng dẫn và hỗ trợ người nộp thuế cùng cơ quan đăng ký kinh doanh xác định nguyên nhân thực tế của việc thành lập doanh nghiệp. Đồng thời, cơ quan thuế cũng phối hợp với cơ quan đăng ký kinh doanh và cơ quan công an để xác minh vụ việc.
“Khi cơ quan chức năng xác định rõ trường hợp bị giả mạo, lấy cắp thông tin, cơ quan thuế sẽ ban hành thông báo hủy bỏ tạm hoãn xuất cảnh và gỡ toàn bộ nghĩa vụ thuế liên quan đến các doanh nghiệp 'ma', doanh nghiệp bị lợi dụng khỏi trách nhiệm của cá nhân bị lấy cắp thông tin”, ông Huy nói.
Để xử lý trường hợp cụ thể, ông Huy cho biết trước hết cá nhân cần liên hệ với cơ quan đăng ký kinh doanh - đơn vị cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp. Cơ quan này sẽ phối hợp với chính quyền địa phương và cơ quan công an xử lý. “Sau khi các cơ quan trên xử lý xong, về phía nghĩa vụ, cơ quan thuế sẽ thực hiện ngay. Tuy nhiên, cần phải xác minh bởi có trường hợp là giả mạo nhưng cũng có trường hợp không phải giả mạo, nên cơ quan chức năng cần làm rõ”, ông Huy giải thích.
Giải pháp sinh trắc học và tăng cường tuyên truyền
Trao đổi thêm, ông Mai Sơn, Phó Cục trưởng Cục Thuế (Bộ Tài chính), cho biết vấn đề này đã từng xảy ra trên thực tế, dù không phổ biến. Theo ông, ngoài các giải pháp đã triển khai, giải pháp hiệu quả hiện nay là áp dụng sinh trắc học khi thành lập doanh nghiệp và đăng ký sử dụng hóa đơn. Trước đây có thể xảy ra tình trạng lợi dụng CCCD hoặc chứng minh thư để thành lập doanh nghiệp, nhưng hiện nay chủ doanh nghiệp phải xác thực sinh trắc học mới được sử dụng hóa đơn.
“Doanh nghiệp không sử dụng hóa đơn thì chắc chắn không có mong muốn hoạt động thực sự. Đây cũng là biện pháp hạn chế các vấn đề đã phát sinh, góp phần tạo sự công bằng cho doanh nghiệp, hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh chấp hành tốt chính sách pháp luật”, ông Sơn nói.
Dù vậy, lãnh đạo Cục Thuế cho rằng vẫn có thể xảy ra trường hợp người làm công ăn lương bị lợi dụng thông tin cá nhân. Vì vậy, cơ quan thuế đã yêu cầu các cơ quan thuế địa phương tăng cường tuyên truyền để người dân chủ động tra cứu thông tin của mình. “Khi phát hiện thông tin bất thường, người dân cần thông báo để cơ quan thuế kịp thời phối hợp, xử lý nghiêm các đơn vị vi phạm và gỡ ngay các trường hợp bị lợi dụng”, ông nhấn mạnh.
Cũng theo Phó Cục trưởng Cục Thuế, ngành thuế hiện triển khai nhiều giải pháp từ chính sách, ứng dụng công nghệ đến công tác kiểm tra, thanh tra, quyết toán nhằm kịp thời phát hiện, xử lý vi phạm, bảo đảm công bằng cho những trường hợp bị lợi dụng thông tin cá nhân.
