Chính phủ ban hành hàng loạt nghị định mới có hiệu lực từ tháng 5/2026
Chính phủ vừa ban hành nhiều nghị định quan trọng, có hiệu lực từ tháng 5/2026, bao gồm các quy định về tự chủ kinh phí hành chính, xử phạt vi phạm bình đẳng giới, bảo hiểm hưu trí bổ sung, quản lý thuốc lá điện tử, cản trở hôn nhân và thu tiền điện vượt giá.
Nghị định 75/2026/NĐ-CP về tự chủ kinh phí quản lý hành chính
Ngày 16/3/2026, Chính phủ ban hành Nghị định số 75/2026/NĐ-CP quy định chế độ tự chủ, tự chịu trách nhiệm về quản lý, sử dụng kinh phí quản lý hành chính. Nghị định có hiệu lực từ ngày 1/5/2026, gồm 3 chương, 15 điều. Theo đó, kinh phí quản lý hành chính giao cho cơ quan thực hiện chế độ tự chủ bao gồm: nguồn ngân sách nhà nước cấp chi quản lý hành chính theo quy định pháp luật về ngân sách, và các nguồn thu hợp pháp khác (trừ trường hợp pháp luật có quy định khác).
Nghị định 76/2026/NĐ-CP tăng mức xử phạt vi phạm bình đẳng giới
Nghị định 76/2026/NĐ-CP ban hành ngày 16/3/2026 sửa đổi, bổ sung Nghị định 125/2021/NĐ-CP về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bình đẳng giới. Nghị định tập trung tăng nặng mức phạt đối với các hành vi cản trở bình đẳng giới, bao gồm cản trở thành viên gia đình tạo thu nhập. Cụ thể, hành vi cản trở hoặc không cho thành viên gia đình thực hiện hoạt động tạo thu nhập hoặc đáp ứng nhu cầu khác vì lý do giới tính, hoặc đối xử bất bình đẳng giữa các thành viên gia đình vì lý do giới tính sẽ bị phạt tiền từ 5 đến 10 triệu đồng. Nghị định có hiệu lực từ ngày 1/5/2026.
Nghị định 85/2026/NĐ-CP về bảo hiểm hưu trí bổ sung
Nghị định 85/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 10/5/2026 quy định về bảo hiểm hưu trí bổ sung. Người lao động tham gia có các quyền: tự nguyện tham gia, dừng hoặc tạm dừng theo thỏa thuận với doanh nghiệp; nhận chi trả bảo hiểm; được ưu đãi thuế thu nhập cá nhân; được trừ khoản đóng góp vào thu nhập trước khi tính thuế; theo dõi và yêu cầu người sử dụng lao động thực hiện trách nhiệm; được cung cấp thông tin hàng tháng; yêu cầu xác nhận thông tin; được bảo mật thông tin; duy trì hợp đồng tối đa 1 năm hoặc chuyển tài khoản hưu trí sau khi chấm dứt hợp đồng lao động; khiếu nại, tố cáo, khởi kiện; chỉ định người thừa kế.
Nghị định 88/2026/NĐ-CP về dữ liệu hồ sơ học tập suốt đời trên VNelD
Nghị định 88/2026/NĐ-CP quy định các cơ quan, đơn vị trong hệ thống giáo dục quốc dân có trách nhiệm xây dựng hệ thống công nghệ hoặc sử dụng dịch vụ nhà cung cấp để tạo lập, báo cáo dữ liệu hồ sơ học tập suốt đời. Dữ liệu sau khi được tiếp nhận, lưu trữ hợp lệ trên Cơ sở dữ liệu quốc gia về giáo dục và đào tạo sẽ được chia sẻ, liên thông tích hợp tự động trên ứng dụng định danh quốc gia VNelD. Người học được cấp mã số hồ sơ học tập suốt đời duy nhất theo số định danh cá nhân. Cá nhân có quyền khai thác dữ liệu của mình để sử dụng tương đương văn bản giấy. Nghị định có hiệu lực từ 15/5/2026.
Nghị định 90/2026/NĐ-CP xử phạt thuốc lá điện tử
Nghị định 90/2026/NĐ-CP quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực y tế, có hiệu lực từ 15/5/2026. Theo đó, phạt tiền từ 3 đến 5 triệu đồng đối với hành vi sử dụng thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng. Phạt từ 5 đến 10 triệu đồng đối với hành vi chứa chấp người khác sử dụng tại địa điểm thuộc quyền sở hữu hoặc quản lý, trừ trường hợp người chứa chấp là ông, bà, cha, mẹ, con, cháu, anh chị em ruột, vợ hoặc chồng của người vi phạm.
Nghị định 109/2026/NĐ-CP phạt cản trở kết hôn
Từ ngày 18/5/2026, Nghị định 109/2026/NĐ-CP có hiệu lực, thay thế Nghị định 82/2020/NĐ-CP. Theo đó, phạt tiền từ 5 đến 10 triệu đồng đối với các hành vi: đang có vợ/chồng mà kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng với người khác; kết hôn hoặc chung sống như vợ chồng giữa những người có quan hệ gia đình như cha mẹ nuôi với con nuôi, cha chồng với con dâu, mẹ vợ với con rể, cha dượng với con riêng của vợ, mẹ kế với con riêng của chồng; cản trở kết hôn, yêu sách của cải trong kết hôn hoặc cản trở ly hôn.
Nghị định 133/2026/NĐ-CP phạt thu tiền điện vượt giá
Nghị định 133/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày 25/5/2026 quy định xử phạt vi phạm trong sử dụng điện. Người cho thuê nhà thu tiền điện của người thuê cao hơn mức quy định (nếu mua điện theo giá bán lẻ sinh hoạt) bị phạt từ 20 đến 30 triệu đồng. Các mức phạt khác: không thông báo giảm số hộ dùng chung công tơ hoặc kê khai sai số người (3-5 triệu đồng); tự ý lắp đặt, sửa chữa thiết bị điện (5-8 triệu đồng); trộm cắp điện dưới 1 triệu đồng (4-10 triệu đồng), từ 1 đến dưới 2 triệu đồng (10-20 triệu đồng); sử dụng điện lớn không đạt chuẩn (60-80 triệu đồng).
