Cục Thuế (Bộ Tài chính) vừa chính thức lên tiếng giải thích về đề xuất bổ sung ngưỡng nợ thuế từ 1 triệu đồng trở lên để áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh. Động thái này nhằm làm rõ những lo ngại của dư luận cho rằng mức nợ 1 triệu đồng là quá thấp, có thể gây ảnh hưởng đến nhiều người nộp thuế.
Quy định nới lỏng thay vì siết chặt
Theo Cục Thuế, dự thảo Nghị định hướng dẫn Luật Quản lý thuế số 108/2025/QH15 bổ sung ngưỡng nợ thuế từ 1 triệu đồng trở lên áp dụng cho cá nhân kinh doanh, chủ hộ kinh doanh, người đại diện theo pháp luật và chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp không còn hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký. Nhiều ý kiến cho rằng mức 1 triệu đồng là quá thấp, nhưng Cục Thuế phân tích rằng đây là bước điều chỉnh theo hướng tạo thuận lợi hơn so với quy định hiện hành tại Nghị định 49/2025/NĐ-CP.
Hiện tại, Nghị định 49/2025 không quy định ngưỡng nợ tối thiểu, nghĩa là chỉ cần phát sinh khoản nợ thuế quá hạn, dù rất nhỏ, người nộp thuế vẫn có thể bị xem xét tạm hoãn xuất cảnh nếu đã được thông báo nhưng quá 30 ngày chưa khắc phục. Trong khi đó, dự thảo mới bổ sung ngưỡng nợ từ 1 triệu đồng trở lên, giúp loại trừ số lượng lớn người nộp thuế có khoản nợ nhỏ do sai sót kỹ thuật, chậm cập nhật dữ liệu hoặc các nguyên nhân khách quan khác.
Cục Thuế dẫn số liệu tổng hợp cho thấy hơn 50% người nộp thuế ở trạng thái không hoạt động tại địa chỉ đăng ký có số nợ dưới 1 triệu đồng, nhưng tổng số nợ chỉ chiếm khoảng 0,2% tổng nợ thuế. Nếu duy trì cơ chế không ngưỡng, biện pháp tạm hoãn xuất cảnh có thể ảnh hưởng đến nhiều người dù hiệu quả thu hồi ngân sách không tương xứng. Do đó, việc bổ sung ngưỡng 1 triệu đồng là để bảo đảm nguyên tắc tương xứng giữa tính chất vi phạm và biện pháp quản lý Nhà nước, đây là bước nới lỏng điều kiện áp dụng chứ không phải siết chặt.
Ngưỡng 1 triệu đồng là yếu tố bổ sung
Theo dự thảo, biện pháp tạm hoãn xuất cảnh áp dụng với nhiều nhóm đối tượng chưa hoàn thành nghĩa vụ thuế. Cụ thể, cá nhân kinh doanh, chủ hộ kinh doanh bị cưỡng chế thi hành quyết định hành chính về quản lý thuế, có số nợ từ 50 triệu đồng trở lên và quá hạn nộp từ 120 ngày trở lên sẽ thuộc diện xem xét. Đối với người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp, hợp tác xã, liên hiệp hợp tác xã hoặc chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp, ngưỡng nợ là từ 500 triệu đồng trở lên và quá hạn từ 120 ngày. Dự thảo cũng bổ sung đối tượng chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp để cụ thể hóa quy định của Luật Quản lý thuế.
Riêng nhóm người nộp thuế không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký, dự thảo quy định sẽ bị xem xét tạm hoãn xuất cảnh nếu có đủ 3 điều kiện: không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký; nợ thuế từ 1 triệu đồng trở lên và nợ quá 30 ngày kể từ ngày cơ quan thuế gửi thông báo. Cục Thuế nhấn mạnh trạng thái không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký không chỉ là nợ thuế mà còn là dấu hiệu rủi ro tuân thủ cao, gây khó khăn cho quản lý và thu hồi nợ. Ngưỡng 1 triệu đồng là yếu tố bổ sung trong tổng thể các dấu hiệu vi phạm.
Người nộp thuế được báo trước 30 ngày
Một nội dung quan trọng trong dự thảo là quy trình áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh theo hướng công khai, minh bạch, có thời gian để người nộp thuế chủ động khắc phục. Trước khi ban hành thông báo tạm hoãn xuất cảnh 30 ngày, cơ quan thuế phải gửi thông báo để người nộp thuế biết và xử lý. Khoảng thời gian này đủ để kiểm tra, đối chiếu số nợ, thực hiện nghĩa vụ tài chính hoặc liên hệ cơ quan thuế xử lý sai sót dữ liệu. Thông báo được thực hiện đồng thời qua tài khoản giao dịch thuế điện tử và công khai trên trang thông tin điện tử của cơ quan quản lý thuế, giúp tăng khả năng tiếp cận thông tin, hạn chế tranh chấp.
Dự thảo nêu rõ biện pháp tạm hoãn xuất cảnh chỉ áp dụng khi người nộp thuế đã được cảnh báo nhưng chưa hoàn thành nghĩa vụ. Trình tự gồm 3 bước: xác định thuộc diện áp dụng; thông báo trước 30 ngày; chỉ thực hiện tạm hoãn xuất cảnh nếu không khắc phục. Quy trình này thể hiện nguyên tắc ưu tiên người nộp thuế tự nguyện thực hiện nghĩa vụ trước khi áp dụng biện pháp hành chính hạn chế xuất cảnh.
Cục Thuế khuyến nghị người nộp thuế thường xuyên rà soát nghĩa vụ thuế trên hệ thống thông tin giải quyết thủ tục hành chính hoặc ứng dụng Etax Mobile, cập nhật đầy đủ địa chỉ đăng ký kinh doanh và chủ động liên hệ cơ quan thuế khi có thay đổi. Hoàn thành nghĩa vụ thuế đúng thời hạn và xử lý kịp thời các thông báo sẽ giúp tránh vướng mắc liên quan đến kế hoạch xuất cảnh.
