Nghị Định 109/2026: Chủ Tịch UBND Cấp Xã Có Quyền Xử Phạt Luật Sư Lên Đến 25 Triệu Đồng
Chính phủ vừa chính thức ban hành Nghị định 109 năm 2026, có hiệu lực thi hành từ ngày 18 tháng 5, quy định chi tiết về thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong nhiều lĩnh vực, bao gồm cả lĩnh vực luật sư. Theo đó, Chủ tịch Ủy ban nhân dân (UBND) cấp xã được trao quyền xử phạt đối với các hành vi vi phạm hành chính của luật sư, với mức phạt tiền có thể lên đến 25 triệu đồng, cùng các hình thức xử phạt bổ sung nghiêm khắc.
Thẩm Quyền Xử Phạt Của Chủ Tịch UBND Cấp Xã
Nghị định 109/2026 quy định rõ ràng rằng Chủ tịch UBND cấp xã có thẩm quyền áp dụng các hình thức xử phạt đối với luật sư vi phạm hành chính. Các hình thức này bao gồm cảnh cáo, phạt tiền với mức tối đa là 25 triệu đồng. Ngoài ra, Chủ tịch UBND cấp xã còn có quyền đình chỉ hoạt động có thời hạn hoặc tước quyền sử dụng các giấy tờ quan trọng như giấy phép, chứng chỉ hành nghề, giấy đăng ký hành nghề, thẻ tư vấn viên pháp luật, thẻ công chứng viên, và thẻ cộng tác viên trợ giúp pháp lý. Điều này nhằm đảm bảo tính nghiêm minh trong việc quản lý hành nghề luật sư tại cơ sở.
Mức Xử Phạt Đối Với Tổ Chức Xã Hội - Nghề Nghiệp Của Luật Sư
Tại Điều 10 của Nghị định 109, các mức xử phạt cụ thể được quy định cho tổ chức xã hội - nghề nghiệp của luật sư khi có hành vi vi phạm. Các mức phạt được phân loại như sau:
- Phạt tiền từ 1 đến 3 triệu đồng: Áp dụng cho hành vi báo cáo không đúng thời hạn, không đầy đủ, hoặc không chính xác với cơ quan có thẩm quyền về tổ chức và hoạt động của tổ chức xã hội - nghề nghiệp luật sư.
- Phạt tiền từ 3 đến 7 triệu đồng: Dành cho các vi phạm như không báo cáo về đề án tổ chức đại hội hoặc kết quả đại hội, tổ chức lớp bồi dưỡng chuyên môn không đúng quy định, hoặc không phân công tổ chức hành nghề luật sư nhận người tập sự.
- Phạt tiền từ 7 đến 10 triệu đồng: Áp dụng cho các hành vi nghiêm trọng hơn, bao gồm không phân công luật sư tham gia tố tụng theo yêu cầu, đăng ký tập sự không đúng quy định, hoặc gian dối trong việc cấp giấy chứng nhận bồi dưỡng.
Quy Định Về Hoạt Động Tư Vấn Pháp Luật
Đối với lĩnh vực tư vấn pháp luật, Điều 12 của Nghị định 109 đưa ra các mức xử phạt chi tiết. Cụ thể:
- Phạt tiền từ 1 đến 3 triệu đồng: Cho hành vi tẩy xóa hoặc sửa chữa làm sai lệch nội dung giấy tờ trong hồ sơ đề nghị cấp thẻ tư vấn viên pháp luật.
- Phạt tiền từ 3 đến 7 triệu đồng: Áp dụng khi tẩy xóa thẻ tư vấn viên pháp luật, nhận tiền bất hợp pháp, hoặc lợi dụng danh nghĩa để trục lợi. Hình phạt bổ sung có thể là tước quyền sử dụng thẻ từ 3 đến 6 tháng.
- Phạt tiền từ 7 đến 10 triệu đồng: Dành cho các vi phạm nghiêm trọng như xúi giục cung cấp thông tin sai sự thật, tư vấn cho các bên đối lập trong cùng vụ việc, hoặc tiết lộ thông tin bí mật. Hình phạt bổ sung có thể lên đến tước quyền sử dụng thẻ từ 6 đến 9 tháng.
Sự Khác Biệt Về Thẩm Quyền Xử Phạt Giữa Các Cấp
Nghị định 109 cũng làm rõ sự khác biệt về thẩm quyền xử phạt giữa các cấp chính quyền. Trong khi Chủ tịch UBND cấp xã chỉ có quyền phạt luật sư với mức tối đa 25 triệu đồng, thì Giám đốc Sở Tư pháp có thể áp dụng mức phạt lên đến 40 triệu đồng, và Chủ tịch UBND cấp tỉnh có thẩm quyền phạt đến 50 triệu đồng. Tuy nhiên, cả ba cấp này đều có quyền đình chỉ hoạt động hoặc tước quyền sử dụng các giấy tờ hành nghề, nhấn mạnh tính thống nhất trong việc bảo đảm kỷ luật ngành luật.
Nghị định 109/2026 được kỳ vọng sẽ góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực luật sư, đồng thời tăng cường trách nhiệm và đạo đức nghề nghiệp của các cá nhân và tổ chức hành nghề pháp lý tại Việt Nam.
