Từ ngày 1/5/2026, các chính sách hỗ trợ đặc thù và vượt trội dành cho người giám định tư pháp chính thức có hiệu lực, nhằm giải quyết áp lực nghề nghiệp và thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao. Đây là nội dung quan trọng trong Nghị định số 177/2026/NĐ-CP do Chính phủ ban hành, quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Giám định tư pháp.
Chuẩn hóa quy trình bổ nhiệm giám định viên tư pháp
Nghị định quy định rõ việc bổ nhiệm và cấp thẻ giám định viên tư pháp đối với công chức, viên chức, sĩ quan quân đội và sĩ quan công an nhân dân. Theo khoản 1 Điều 10 của Luật Giám định tư pháp, công dân Việt Nam thường trú tại Việt Nam đáp ứng các tiêu chuẩn sau có thể được xem xét bổ nhiệm:
- Có phẩm chất đạo đức tốt, trình độ đại học trở lên và đã qua thực tế hoạt động chuyên môn ở lĩnh vực được đào tạo từ đủ 5 năm trở lên.
- Trường hợp người được đề nghị bổ nhiệm giám định viên pháp y, pháp y tâm thần, kỹ thuật hình sự đã trực tiếp giúp việc trong hoạt động giám định tại tổ chức giám định pháp y, pháp y tâm thần, kỹ thuật hình sự thì thời gian thực tế hoạt động chuyên môn từ đủ 3 năm trở lên.
- Đã qua khóa bồi dưỡng kiến thức pháp luật và nghiệp vụ giám định tư pháp.
Thủ trưởng đơn vị thuộc bộ, cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao có trách nhiệm lựa chọn người đủ tiêu chuẩn tại cơ quan, đơn vị mình và đề nghị Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ, Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tối cao bổ nhiệm và cấp thẻ giám định viên tư pháp. Tương tự, người đứng đầu cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban Nhân dân tỉnh, thành phố quản lý lĩnh vực giám định tư pháp có trách nhiệm lựa chọn người làm việc tại cơ quan, đơn vị thuộc thẩm quyền quản lý, đề nghị Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh, thành phố bổ nhiệm và cấp thẻ.
Đối với cá nhân đăng ký thường trú tại địa phương không thuộc trường hợp trên, quy trình bổ nhiệm được thực hiện như sau: Cá nhân lập 1 bộ hồ sơ, nộp trực tiếp hoặc qua dịch vụ bưu chính đến cơ quan chuyên môn thuộc Ủy ban Nhân dân tỉnh, thành phố quản lý lĩnh vực giám định tư pháp hoặc Trung tâm phục vụ hành chính công tỉnh, thành phố nơi thường trú, hoặc nộp trực tuyến trên môi trường điện tử. Trong thời hạn 5 ngày làm việc kể từ ngày nhận đủ hồ sơ hợp lệ, người đứng đầu cơ quan chuyên môn trình Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh, thành phố quyết định bổ nhiệm và cấp thẻ. Trong thời hạn 3 ngày làm việc kể từ ngày nhận được văn bản đề nghị, Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh, thành phố quyết định bổ nhiệm và cấp thẻ; nếu từ chối phải thông báo bằng văn bản và nêu rõ lý do.
Tăng cường chính sách hỗ trợ với lĩnh vực giám định đặc thù
Nghị định số 177/2026/NĐ-CP cũng quy định chính sách hỗ trợ đặc thù, vượt trội cho người giám định tư pháp. Cụ thể, người giám định tư pháp hưởng lương từ ngân sách nhà nước trong lĩnh vực, chuyên ngành có tính chất nguy hiểm, độc hại, khó thu hút tham gia hoạt động giám định tư pháp được hưởng chính sách hỗ trợ đặc thù, vượt trội theo quy định của pháp luật. Người tham gia đào tạo, bồi dưỡng chuyên ngành pháp y, pháp y tâm thần được miễn, giảm học phí theo Nghị định số 238/2025/NĐ-CP về chính sách học phí, miễn, giảm, hỗ trợ học phí, hỗ trợ chi phí học tập và giá dịch vụ trong lĩnh vực giáo dục, đào tạo.
Tổ chức, cá nhân có thành tích xuất sắc trong thực hiện nhiệm vụ giám định tư pháp được Bộ trưởng, Thủ trưởng cơ quan ngang bộ, cơ quan thuộc Chính phủ hoặc Chủ tịch Ủy ban Nhân dân tỉnh, thành phố hoặc cơ quan khác có thẩm quyền tôn vinh, khen thưởng. Công chức, viên chức; sĩ quan, hạ sĩ quan, chiến sĩ; quân nhân chuyên nghiệp, công nhân, viên chức trong cơ quan, đơn vị thuộc quân đội nhân dân; công nhân trong cơ quan, đơn vị thuộc công an nhân dân hoàn thành tốt nhiệm vụ giám định tư pháp được giao kiêm nhiệm thì được ưu tiên bố trí công việc, phát triển nghề nghiệp và trong công tác quy hoạch, đào tạo, bổ nhiệm, bổ nhiệm lại.
Nghị định có hiệu lực từ ngày 1/5/2026, cùng với Luật Giám định tư pháp 2025 và Luật Bảo hiểm tiền gửi 2025, góp phần hoàn thiện khung pháp lý, nâng cao hiệu quả hoạt động giám định tư pháp và bảo vệ quyền lợi người dân.
