Tại phiên tòa xét xử vụ án liên quan đến dự án cơ sở 2 Bệnh viện Bạch Mai và Bệnh viện Việt Đức, cựu Bộ trưởng Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến đã thừa nhận các nội dung trong cáo trạng của Viện Kiểm sát là đúng đối với bị cáo. Với tư cách là người đứng đầu ngành y tế vào thời điểm đó, bà nhận trách nhiệm chung trong quản lý, điều hành, lãnh đạo và kiểm tra giám sát.
Trách nhiệm của người đứng đầu
Bị cáo Nguyễn Thị Kim Tiến khai nhận rằng, đối với dự án này, bà đã không thực hiện tốt vai trò chỉ đạo, kiểm tra giám sát để có thể phát hiện sớm những sai phạm. Bà đã ký phê duyệt tất cả các tờ trình và quyết định liên quan, bao gồm phê duyệt chủ trương tư vấn nước ngoài, kế hoạch lựa chọn nhà thầu, thiết kế kiến trúc, và lựa chọn nhà thầu tư vấn. Những quyết định này dựa trên tờ trình và thẩm định của các cơ quan liên quan.
Cựu lãnh đạo Bộ Y tế thừa nhận rằng chính những phê duyệt chủ trương này là tiền đề ban đầu khiến dự án bị chậm trễ, kéo dài và dẫn đến thất thoát, lãng phí. Bà xúc động nói: "Tôi thấy trách nhiệm của mình rất lớn và rất day dứt, kể cả khi đã nghỉ hưu".
Ước mơ về một công trình để đời
Bị cáo Nguyễn Thị Kim Tiến cho biết, khi nhận được dự án do Chính phủ phê duyệt với mục tiêu xây dựng bệnh viện ngang tầm các nước tiên tiến trong khu vực, là mô hình phát triển công nghiệp y tế Việt Nam, trong thời gian 3 năm từ 2014-2017, bản thân bà và các đồng nghiệp trong ngành đều mơ ước và cố gắng để có một công trình để đời, sử dụng ít nhất hàng trăm năm sau, nhằm giúp người dân không phải ra nước ngoài chữa bệnh. Đây là dự án có vốn đầu tư và quy mô lớn nhất từ trước đến nay mà ngành y tế đảm nhận.
Áp lực từ cựu Bộ trưởng
Tại tòa, cựu lãnh đạo Bộ Y tế kể lại rằng, sau khi tham dự buổi khánh thành một bệnh viện nhỏ nhưng hiện đại của Vinmec, bà đã chỉ đạo bị cáo Nguyễn Chiến Thắng, cựu Giám đốc Ban quản lý dự án y tế trọng điểm, nghiên cứu mời họ tham gia dự án, cũng như mời thêm một số đơn vị khác để có nhiều lựa chọn. Sau đó, bị cáo Thắng báo cáo rằng Công ty tư vấn thiết kế VK của Bỉ có thư đề nghị tham gia, trong khi các nhà thầu khác không mặn mà hoặc đưa ra mức giá cao gần gấp đôi, nên VK được lựa chọn.
Bà Tiến thừa nhận: "Tôi cũng xin nhận khuyết điểm là đã gây áp lực và đòi hỏi kỹ thuật cao với anh em quá. Lúc nào gặp tôi cũng chỉ nói với anh em là làm thế nào phải đáp ứng thời hạn đã phê duyệt là 3 năm và phải để lại sản phẩm tốt nhất, hiện đại nhất".
Nhận quà từ cấp dưới
Trả lời câu hỏi của Hội đồng xét xử về các khoản tiền đã nhận, bị cáo Tiến khai nhận đã nhận quà của nhân viên cấp dưới khoảng 7,5 tỷ đồng. Khi được hỏi về sự không khớp giữa lời khai của bà và các bị cáo tại cơ quan điều tra, cựu lãnh đạo Bộ Y tế cho biết: "Anh em đã mang đến nhà mà đã khai thì chắc là sự thật và tôi đã nhận". Bị cáo cũng cho rằng hành vi của mình là hoàn toàn sai nhưng không hề gợi ý, không thỏa thuận và cũng không biết nguồn tiền.
Tại tòa, bị cáo Nguyễn Thị Kim Tiến nhận trách nhiệm của người đứng đầu về toàn bộ hành vi của mình theo cáo trạng. Bà giải thích: "Tôi không nắm được xây dựng và quá nhiều việc, cho nên trách nhiệm tôi là người đứng đầu và phê duyệt ký trên tinh thần là đúng thẩm quyền, đúng quy trình và cũng hoàn toàn tin tưởng anh em. Và anh em lúc bấy giờ họ làm với động cơ trong sáng".
Sai phạm trong thuê tư vấn thiết kế
Tại tòa, bị cáo Nguyễn Chiến Thắng cho rằng số tiền thiệt hại bị quy kết là "hết sức nặng nề" với bản thân và cấp dưới. Ông nói thời điểm đó chỉ tập trung làm dự án, không nhận thức được sai phạm và cũng không có quyết định cụ thể nào để nghĩ sẽ gây thiệt hại lớn như vậy. Theo lời ông Thắng, giai đoạn đó có quá nhiều quy định, "đúng mục này lại sai mục kia", nên bị cáo không biết mình làm sai. "Biết sai đã không làm", ông nói. Ông Thắng cho biết bản thân tìm hiểu hết nhưng có nhiều nội dung nằm ngoài năng lực chuyên môn của mình.
Bị cáo Thắng thừa nhận việc thuê công ty tư vấn nước ngoài VK xuất phát từ "gợi ý" của cựu Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến, dù không tổ chức khảo sát. Khi VK không cung cấp hồ sơ chứng minh năng lực, kinh nghiệm, ông Thắng vẫn chấp thuận triển khai các thủ tục nhằm chỉ định công ty này làm tư vấn thiết kế. Chủ tọa đặt câu hỏi: "Bị cáo bảo bây giờ mới nhận ra sai, thế sao lúc đấy vẫn cố áp giá và điều kiện để VK được làm dự án với mức giá đó? Có thông tư, hướng dẫn nào quy định cách tính giá như vậy không mà vẫn trình bộ trưởng ký?". Cựu Vụ phó khi đó thừa nhận đã làm sai nhưng không báo cáo lại Bộ trưởng mà tiếp tục thực hiện theo phương án đã triển khai.
