Chiều 20/5, TAND TP Hà Nội đã đưa ra xét xử cựu Bộ trưởng Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến cùng 9 bị cáo khác trong vụ án vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí; lừa đảo chiếm đoạt tài sản; và nhận hối lộ xảy ra tại Bộ Y tế và các đơn vị liên quan.
Lời khai của cựu Bộ trưởng tại tòa
Tại phiên tòa, bà Tiến thừa nhận cáo trạng truy tố là đúng tội. Trả lời câu hỏi của chủ tọa về hành vi nhận tiền, bà khai rằng khi dự án được hơn một năm, ông Nguyễn Chiến Thắng (cựu Giám đốc Ban Quản lý dự án y tế trọng điểm Bộ Y tế) đã hẹn lên phòng làm việc của bị cáo để báo cáo công việc. Khi ông Thắng về, để lại một gói quà. Sau một thời gian, bà Tiến mới biết đó là quà của ông Thắng, bên trong có 2 tỷ đồng.
Cựu Bộ trưởng Y tế còn nhận thêm quà của ông Thắng một vài lần khác nhưng không nhớ cụ thể, ước chừng tổng số tiền nhận từ ông Thắng là 2,5 tỷ đồng. Ngoài ra, bà Tiến khai còn nhận quà của ông Nguyễn Hữu Tuấn (cựu Giám đốc Ban Quản lý dự án y tế trọng điểm Bộ Y tế).
Theo cáo trạng, sau khi ông Thắng nghỉ hưu, ông Nguyễn Hữu Tuấn thay thế vị trí. Bà Tiến trình bày, vào một buổi tối năm 2018, ông Tuấn đến nhà báo cáo công việc và muốn điều chỉnh hợp đồng để nhà thầu mới thực hiện. Khi về, ông Tuấn để lại một gói quà. 'Anh Tuấn nói để lại một chai rượu, tôi nhớ vỏ màu xanh. Anh Tuấn đã khai thì tôi nghĩ rằng những anh em mang đến nhà mà khai thì chắc là sự thật và tôi đã nhận. Tôi nhận của anh Tuấn là 5 tỷ', bà Tiến trả lời.
Nhận thức về việc nhận tiền
HĐXX hỏi: 'Bị cáo nhận thức thế nào về việc nhận tiền này?' Bà Tiến đáp: 'Hoàn toàn sai, nhưng tôi không gợi ý, không thỏa thuận và cũng không biết nguồn tiền. Anh em để lại gói quà trên bàn và ra về nói là biếu món quà'.
Về trách nhiệm, bà Tiến nhận vai trò đứng đầu ngành lúc bấy giờ, chịu trách nhiệm chung trong quản lý, điều hành, lãnh đạo, kiểm tra giám sát. Tuy nhiên, bị cáo cho rằng mình đã không làm tốt vai trò chỉ đạo, kiểm tra giám sát để phát hiện sớm các sai phạm. Bị cáo đã ký phê duyệt tất cả các tờ trình và quyết định như phê duyệt chủ trương tư vấn nước ngoài, kế hoạch lựa chọn nhà thầu, thiết kế kiến trúc, lựa chọn nhà thầu tư vấn. Những chủ trương đó là tiền đề bước đầu khiến dự án bị chậm, kéo dài, dẫn đến thất thoát và lãng phí.
'Tôi thấy trách nhiệm rất to lớn và day dứt, kể cả khi đã nghỉ hưu, việc kéo dài công trình mà người dân không được sử dụng', bà Tiến giãi bày.
Lý do gợi ý chọn công ty VK
Cựu Bộ trưởng Y tế nêu lý do gợi ý cho ông Thắng chọn công ty VK tham gia tư vấn dự án bởi dự án được Thủ tướng phê duyệt phải xây dựng bệnh viện đạt ngang tầm các nước tiên tiến trong khu vực như Nhật Bản, Singapore, trong thời gian chỉ 3 năm (2014-2017). Đây là mẫu hình phát triển công nghiệp y tế Việt Nam, dự án có vốn đầu tư lớn nhất, quy mô lớn nhất và diện tích mặt bằng lớn nhất từ trước tới nay mà ngành y tế đảm nhận.
'Ước mơ rất lớn và nặng nề, chúng tôi lúc bấy giờ có mơ ước để lại 'sản phẩm để đời', tức là những bệnh viện này phải sử dụng ít nhất 100 năm sau như các nước khác, nhưng không ngờ rằng đã làm cho anh em chúng tôi như thế này', bà Tiến trình bày.
Lý do thứ hai là để người dân không phải ra nước ngoài chữa bệnh. Sau lần đi thăm lễ khánh thành bệnh viện Vinmec, bà Tiến thấy bệnh viện này rất hiện đại, chất lượng tốt. Bà về nói với ông Thắng rằng bên Vinmec có thiết kế châu Âu (hình như là Bỉ) và bảo ông Thắng thử tìm hiểu mời họ làm tư vấn thiết kế. Sau đó, ông Thắng nói VK có gửi thư đề nghị tham gia. Bà Tiến nói mời thêm Mỹ, Hàn Quốc, Nhật Bản để chọn phương án tối ưu. Tuy nhiên, ông Thắng trả lời các công ty đó không nhiệt tình và thấy công trình lớn không đáp ứng được. Cuối cùng, VK được chọn làm đơn vị tư vấn thiết kế.
'Trong hoàn cảnh đó, tôi nhận khuyết điểm là áp cho anh em quá. Lúc nào gặp, tôi cũng chỉ nói với anh em là các ông làm thế nào phải đáp ứng thời hạn Thủ tướng phê duyệt 3 năm và phải để lại sản phẩm tốt nhất, hiện đại nhất', bà Tiến khai.
Bị cáo Nguyễn Thị Kim Tiến thừa nhận trách nhiệm của người đứng đầu nhưng do kiến thức xây dựng gần như không có. 'Anh em lúc bấy giờ họ làm không có động cơ nào cả, chúng tôi làm với động cơ trong sáng, không có động cơ cá nhân', bị cáo Tiến nói.
