Ngày 27.5, gần 4 tháng sau phiên sơ thẩm, Tòa phúc thẩm TAND tối cao mở phiên tòa xét kháng cáo của 9 bị cáo trong vụ án liên quan tòa tháp ngàn tỉ "đắp chiếu" suốt 10 năm của Tổng công ty Xi măng Việt Nam (VICEM).
Trong số này, ông Nguyễn Ngọc Anh, cựu Tổng giám đốc VICEM (án sơ thẩm 15 năm, bồi thường 61 tỉ đồng) kháng cáo toàn bộ bản án, đề nghị tòa phúc thẩm đánh giá lại trách nhiệm bồi thường. Bị cáo có đơn xét xử vắng mặt do đang điều trị ung thư giai đoạn cuối.
Ngoài ra, cựu Chủ tịch HĐTV VICEM Lê Văn Chung (án sơ thẩm 13 năm, bồi thường 72 tỉ đồng); Dư Ngọc Long, cựu Giám đốc Ban Quản lý Dự án VICEM (án sơ thẩm 12 năm 6 tháng, bồi thường 50 tỉ đồng)... kháng cáo xin giảm nhẹ hình phạt, đề nghị xem xét cách tính thiệt hại của vụ án về số tiền thất thoát.
Bà Nguyễn Bích Thủy, cựu Thành viên Hội đồng thành viên VICEM (đã chết), được đình chỉ vụ án. Người thừa kế của bà này, là con trai, phải khắc phục 16 tỉ đồng, cũng kháng cáo liên quan đến phần trách nhiệm dân sự.
Để phục vụ xét xử, tòa còn triệu tập đại diện của VICEM với tư cách tố tụng là bị hại.
Dự án Trung tâm Điều hành và giao dịch VICEM
Dự án có địa chỉ tại khu đô thị mới Cầu Giấy, Hà Nội; được khởi công tháng 5.2011, đến tháng 8.2015 hoàn thành xây dựng phần thô và cất nóc, sau đó "đắp chiếu" cho đến nay.
Cơ quan tiến hành tố tụng xác định tổng số tiền VICEM đã đầu tư cho dự án là 1.245 tỉ đồng, trong đó vay một phần từ Ngân hàng BIDV để đầu tư. Dù đã tất toán toàn bộ hơn 719 tỉ đồng nhưng đến nay vẫn không khai thác, sử dụng được.
Việc dự án dừng thi công suốt cả thập kỷ đã gây thiệt hại hơn 381 tỉ đồng, gồm hơn 206 tỉ đồng lãi vay phải trả cho ngân hàng và lãng phí hơn 174 tỉ đồng từ tiền lãi phát sinh do nguồn vốn tự có của VICEM, tiền lãi trên số tiền đã trả cho ngân hàng.
Nguyên nhân vi phạm
Theo cơ quan tiến hành tố tụng, nguyên nhân là do có nhiều vi phạm trong quá trình triển khai dự án. Điển hình như việc sử dụng số liệu khống để tham mưu đơn giá cho thuê mặt bằng cao hơn thực tế, phê duyệt tổng mức đầu tư cao hơn giấy chứng nhận nhưng lại không thực hiện điều chỉnh theo quy định…
Cơ quan tiến hành tố tụng còn xác định Công ty ECON là một trong các nhà thầu trúng thầu tại dự án này, được VICEM thanh toán hơn 144 tỉ đồng. Tuy nhiên, việc trúng thầu không minh bạch, có sự móc nối giữa doanh nghiệp và chủ đầu tư.
Lãnh đạo ECON đến gặp, đặt vấn đề và được lãnh đạo VICEM đồng ý cho tham gia dự án. Đổi lại, ECON hứa sẽ "cắt phế" 5%.
Sau khi trúng thầu, ông Đỗ Đình Thu, Tổng giám đốc Công ty ECON, đưa cho ông Dư Ngọc Long, cựu Giám đốc Ban quản lý dự án VICEM, 3,25 tỉ đồng. Ông Long chia cho các cựu lãnh đạo VICEM từ 200 - 800 triệu đồng mỗi người, còn 1,9 tỉ đồng thì giữ lại chi dùng cá nhân.
Các bị cáo bị truy tố về tội vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản nhà nước gây thất thoát, lãng phí hoặc vi phạm quy định về đấu thầu gây hậu quả nghiêm trọng.
