Dự thảo nghị định chống tin giả: Mức phạt lên tới 200 triệu đồng và cơ chế quản lý mới
Bộ Công an vừa công bố dự thảo nghị định quy định chi tiết về phòng, chống vi phạm pháp luật trong lĩnh vực tin giả và tin sai sự thật. Văn bản này sẽ áp dụng đối với tất cả công dân, cơ quan, tổ chức Việt Nam, người nước ngoài cư trú tại Việt Nam, các tổ chức quốc tế hoạt động trong nước, cùng các nhà cung cấp dịch vụ Internet, mạng xã hội trên lãnh thổ Việt Nam và cả những nhà cung cấp dịch vụ xuyên biên giới.
Định nghĩa rõ ràng và hành vi bị nghiêm cấm
Theo dự thảo, tin giả được định nghĩa là thông tin hoàn toàn không có thật, trong khi tin sai sự thật là thông tin có chứa một phần nội dung không đúng với thực tế. Các hành vi vi phạm pháp luật trong lĩnh vực này bao gồm: phát ngôn, thực hiện, lưu trữ, phát tán, đăng tải, chia sẻ, bình luận tin giả hoặc tin sai sự thật; đồng thời, việc giúp sức, câu kết, xúi giục, lừa gạt người khác để thực hiện những hành vi này cũng bị xem là vi phạm.
Mới đây, Phòng An ninh chính trị nội bộ thuộc Công an Hà Nội đã ra quyết định xử phạt đối với hai trường hợp cụ thể vì đăng tải thông tin sai sự thật trên mạng xã hội, minh chứng cho sự nghiêm túc trong việc thực thi pháp luật.
10 hành vi bị nghiêm cấm và mức phạt đề xuất
Dự thảo nghị định nêu rõ 10 hành vi bị nghiêm cấm, bao gồm:
- Thực hiện bất kỳ hành vi vi phạm pháp luật nào liên quan đến tin giả, tin sai sự thật.
- Không thực hiện kiểm duyệt hoặc xác thực nội dung thông tin, dẫn đến vi phạm pháp luật về tin giả, tin sai sự thật.
- Cung cấp tin giả, tin sai sự thật cho người khác hoặc cho các cơ quan, tổ chức.
- Cản trở hoặc không tự giác cung cấp thông tin về hành vi vi phạm cho các cơ quan có thẩm quyền.
- Không tự giác hợp tác khắc phục hoặc đính chính thông tin sau khi đã vi phạm.
- Trực tiếp hoặc tham gia thành lập các tổ chức, hội, nhóm thực hiện hành vi vi phạm; trực tiếp hoặc tham gia tạo lập, vận hành, quản trị, kiểm duyệt các trang web, blog, trang thông tin điện tử, trang mạng xã hội, tài khoản mạng xã hội chứa tin giả, tin sai sự thật.
- Đào tạo, huấn luyện cá nhân hoặc tổ chức khác thực hiện hành vi vi phạm.
- Sử dụng công nghệ cao hoặc trí tuệ nhân tạo để thực hiện hành vi vi phạm.
- Sử dụng hình ảnh, danh nghĩa, ảnh hưởng của cá nhân hoặc tổ chức để thực hiện hành vi vi phạm.
- Giả mạo cơ quan, tổ chức, cá nhân để thực hiện hành vi vi phạm.
Đối với các hành vi từ số 3 đến số 10, Bộ Công an đề xuất áp dụng mức phạt tiền tối đa theo quy định của luật xử phạt hành chính hiện hành. Cụ thể, theo Điều 24 của Luật Xử lý vi phạm hành chính, trong lĩnh vực công nghệ thông tin, viễn thông, tần số vô tuyến điện, an ninh mạng, an toàn thông tin mạng, dữ liệu, mức phạt tiền tối đa đối với cá nhân là 100 triệu đồng, còn đối với tổ chức lên tới 200 triệu đồng. Trong trường hợp vi phạm nghiêm trọng đến mức phải xử lý hình sự, người vi phạm có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự theo các tội danh tương ứng trong Bộ luật Hình sự.
Thành lập Trung tâm cơ sở dữ liệu quốc gia
Một điểm đáng chú ý trong dự thảo là việc thành lập Trung tâm cơ sở dữ liệu quốc gia phòng, chống vi phạm pháp luật về tin giả, tin sai sự thật. Trung tâm này sẽ thực hiện các nhiệm vụ quan trọng như:
- Tiếp nhận tin báo, tố giác, tố cáo, khiếu nại về các hành vi vi phạm liên quan đến tin giả, tin sai sự thật.
- Công bố và cảnh báo kịp thời về tin giả, tin sai sự thật đến công chúng.
- Hỗ trợ, giải đáp thắc mắc của người dân và tổ chức về vấn đề tin giả, tin sai sự thật.
- Liên thông dữ liệu để xác định và gắn nhãn tin giả, tin sai sự thật giữa Bộ Công an với các cơ quan, tổ chức, bộ, ban, ngành, và Ủy ban nhân dân các cấp.
- Bổ sung, cập nhật dữ liệu về phòng, chống vi phạm pháp luật để tạo sự đồng bộ và thống nhất trong hệ thống.
Bộ Công an sẽ chủ trì quản lý và vận hành Trung tâm cơ sở dữ liệu quốc gia này. Các bộ, ban, ngành và Ủy ban nhân dân các cấp có trách nhiệm phối hợp chặt chẽ với Bộ Công an để trao đổi, cập nhật, bổ sung và liên kết dữ liệu về phòng, chống vi phạm pháp luật lên Trung tâm, nhằm đảm bảo hiệu quả công tác phòng ngừa và xử lý.
Dự thảo nghị định này được kỳ vọng sẽ tạo ra hành lang pháp lý vững chắc, góp phần ngăn chặn và xử lý nghiêm minh các hành vi lan truyền thông tin sai lệch, bảo vệ an ninh trật tự và sự ổn định của xã hội trong kỷ nguyên số.
