Sáng 27.5, Tòa phúc thẩm TAND tối cao tại Hà Nội đã tuyên án phúc thẩm đối với 2 cựu Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) là Nguyễn Thanh Phong và Trần Việt Nga, cùng 32 bị cáo khác trong vụ án xảy ra tại Cục An toàn thực phẩm và một số đơn vị liên quan.
Vai trò của các bị cáo trong vụ án
Hội đồng xét xử (HĐXX) xác định, hai cựu Cục trưởng Nguyễn Thanh Phong và Trần Việt Nga có vai trò cao nhất trong vụ án, quyết định việc nhận tiền ngoài lệ phí quy định. Trong đó, bà Nga có vai trò thấp hơn vì tại thời điểm chỉ đạo cấp dưới cho chuyên viên thu tiền của doanh nghiệp, bà Nga mới là Phó cục trưởng.
Thời điểm đó, Cục trưởng Nguyễn Thanh Phong đã có chủ trương cho chuyên viên nhận "tiền ngoài". Do vậy, bà Trần Việt Nga đã "mặc nhiên tiếp nhận ý chí" của ông Phong về việc thu tiền của doanh nghiệp nên có vai trò thấp hơn.
Quyết định bỏ tình tiết tăng nặng
Về việc Viện kiểm sát đề nghị bỏ áp dụng tình tiết phạm tội nhiều lần theo điểm g, khoản 1 điều 52 Bộ luật Hình sự về "phạm tội 2 lần trở lên" khi áp dụng hình phạt, HĐXX đồng tình vì thấy đây đã là tình tiết định khung với các bị cáo nên không thể tiếp tục áp dụng làm tình tiết tăng nặng trách nhiệm hình sự.
Căn cứ Nghị quyết 04/2025 của Hội đồng thẩm phán TAND tối cao và quy định liên quan, HĐXX quyết định bỏ tình tiết tăng nặng theo điểm g khoản 1 điều 52 với tất cả bị cáo trong vụ án này.
Các tình tiết giảm nhẹ được xem xét
HĐXX cho hay các bị cáo có nhiều tình tiết giảm nhẹ. Tất cả đều từng cố gắng học tập, công tác và giờ phải từ bỏ công việc để đứng trước tòa là một điều đáng tiếc, là sự trừng phạt cho các bị cáo. "Chưa cần nhắc đến hình phạt tù, nội tâm các bị cáo đã ân hận, đây là sự trừng phạt với chính các bị cáo", chủ tọa nêu.
Bên cạnh đó, một số người còn nộp tiền vào ngân sách, nhằm khắc phục hậu quả chung từ hành vi phạm tội của mình gây ra. Một số người đang nuôi con nhỏ, mắc bệnh hiểm nghèo, có hoàn cảnh khó khăn… nên cũng được cân nhắc giảm nhẹ.
HĐXX cũng ghi nhận việc bị cáo Nguyễn Thanh Phong trình bày mục đích cho thu tiền ngoài quy định không phải bỏ qua sai phạm mà luôn chỉ đạo cấp dưới chỉ cấp phép cho hồ sơ đủ điều kiện. Thực tế, có nhiều hồ sơ không đưa tiền vẫn được cấp phép. Kết quả kiểm tra của cơ quan chức năng, không phát hiện hồ sơ nào được cấp phép chỉ vì đưa tiền mà không đầy đủ; việc nhận tiền là do các chuyên viên giúp doanh nghiệp hoàn thiện hồ sơ.
Kết quả giảm án
Từ những phân tích trên, HĐXX quyết định chấp nhận kháng cáo của các cựu Cục trưởng Nguyễn Thanh Phong, Trần Việt Nga và cựu Cục phó Nguyễn Hùng Long cùng một số bị cáo; chấp nhận một phần kháng cáo của bị cáo Lê Hoàng (chồng bị cáo Nga), cựu Phó cục trưởng Cục Phòng bệnh Bộ Y tế, và các bị cáo khác.
HĐXX quyết định giảm án cho Nguyễn Thanh Phong từ 20 năm xuống 16 năm 6 tháng tù, tội nhận hối lộ; giảm cho bà Trần Việt Nga từ 15 năm xuống 12 năm tù. Bị cáo Lê Hoàng cũng được giảm án từ 5 năm tù xuống 3 năm. Các bị cáo khác được hưởng án treo hoặc giảm một phần hình phạt.
Hành vi phạm tội trong hồ sơ vụ án
Theo hồ sơ vụ án, từ năm 2018 đến năm 2025, các lãnh đạo, cựu lãnh đạo, cán bộ Cục An toàn thực phẩm và một số cá nhân, doanh nghiệp đã có hành vi đưa, nhận hối lộ với số tiền rất lớn. Tiêu cực xảy ra trong quá trình thực hiện 3 thủ tục về thẩm định, cấp phép, qua đó các bị cáo đã nhận hối lộ tổng cộng hơn 107 tỉ đồng. Trong đó, ông Phong hưởng lợi gần 44 tỉ đồng, bà Nga hưởng lợi hơn 8 tỉ đồng, ông Hoàng hưởng lợi gần 1 tỉ đồng.
