Sáng nay 25-5, Tòa phúc thẩm Tòa án Nhân dân Tối cao đã đưa ra phán quyết đối với đơn kháng cáo của 2 cựu Cục trưởng Cục An toàn thực phẩm (Bộ Y tế) Nguyễn Thanh Phong và Trần Việt Nga, cùng 32 bị cáo khác trong vụ án xảy ra tại Cục An toàn thực phẩm và một số đơn vị liên quan.
Trước đó, đại diện Viện Kiểm sát (VKS) đề nghị cấp phúc thẩm giảm cho bị cáo Nguyễn Thanh Phong từ 4-5 năm tù (án sơ thẩm 20 năm), giảm cho bị cáo Trần Việt Nga 2-3 năm (án sơ thẩm 15 năm). Các bị cáo còn lại được đề nghị án thấp nhất là phạt tù nhưng cho hưởng án treo đến cao nhất là giảm 3-4 năm tù. Bên cạnh đó, do hậu quả vụ án đã được khắc phục toàn bộ, đại diện VKS còn đề nghị giảm 3-4 tháng tù cho 8 bị cáo không có kháng cáo.
Theo đại diện VKS, các bị cáo từng là lãnh đạo, cán bộ của Cục An toàn thực phẩm đã có hành vi tạo cơ chế xin - cho để nhận hối lộ. Hành vi này nguy hiểm cho xã hội, xâm phạm hoạt động quản lý Nhà nước và làm giảm niềm tin của nhân dân. Ngoài ra, sai phạm còn diễn ra trong thời gian dài, có sự cấu kết từ các lãnh đạo quản lý nhà nước đến chuyên viên.
Đại diện VKS nêu: "Sai phạm gây hệ lụy xấu, đe dọa tính mạng, sức khỏe của người tiêu dùng nên cần có hình phạt nghiêm khắc. Tuy nhiên, khi xét kháng cáo, VKS thấy rằng các bị cáo có nhiều tình tiết giảm nhẹ mới và hậu quả vụ án đã được khắc phục. Các bị cáo cũng có nhân thân tốt, phạm tội lần đầu, thành khẩn khai báo, tích cực hợp tác điều tra nên đề nghị giảm án."
Theo hồ sơ vụ án, Cục An toàn thực phẩm là đơn vị chuyên ngành thuộc Bộ Y tế, thực hiện chức năng tham mưu, giúp Bộ trưởng quản lý nhà nước và tổ chức thực thi trong lĩnh vực an toàn thực phẩm. Tuy nhiên, từ năm 2018 đến 2025, một số lãnh đạo, chuyên viên của cục đã lợi dụng các quy định pháp luật để tạo cơ chế "xin, cho", đưa và nhận hối lộ.
Các sai phạm diễn ra trong quá trình thẩm định cấp giấy tiếp nhận đăng ký bản công bố sản phẩm; thẩm định giấy xác nhận nội dung quảng cáo; thẩm định, hậu kiểm, cấp giấy chứng nhận GMP (Giấy chứng nhận cơ sở đủ điều kiện an toàn thực phẩm). Thông qua việc thẩm định hồ sơ, một số cá nhân, doanh nghiệp làm dịch vụ đã thống nhất với chuyên viên của cục về việc "chi tiền để xong việc".
Cơ quan tố tụng xác định các quy định về đăng ký, công bố sản phẩm với nhóm thực phẩm bảo vệ sức khỏe vẫn còn chung chung, chưa cụ thể. Quy định cũng chưa kèm theo hướng dẫn chi tiết về quy trình, tiêu chí kỹ thuật và thành phần hồ sơ, dẫn đến doanh nghiệp gặp nhiều khó khăn khi thực hiện thủ tục.
Trên cương vị Cục trưởng, tháng 9-2018, bị cáo Nguyễn Thanh Phong chủ trì cuộc họp cấp ủy, lãnh đạo cục và thống nhất giao cho Trung tâm Ứng dụng và Đào tạo An toàn thực phẩm cùng Phòng Quản lý Tiêu chuẩn và Kiểm nghiệm thực hiện nhiệm vụ thẩm xét hồ sơ đăng ký bản công bố sản phẩm. Sau cuộc họp, bị cáo Nguyễn Thanh Phong thống nhất chủ trương cho các chuyên viên nhận tiền ngoài lệ phí quy định, mức từ 5 triệu đến 10 triệu đồng/bộ hồ sơ, trung bình 7 triệu đồng/hồ sơ.
Bị cáo Nguyễn Thanh Phong đồng ý chủ trương cho chuyên viên nhận tiền để giúp đỡ người nộp hồ sơ, kèm theo cơ chế ăn chia rõ ràng: Cục trưởng nhận từ 2,5 - 3 triệu đồng mỗi bộ hồ sơ, còn lại chia theo các cấp từ lãnh đạo phòng đến chuyên viên thụ lý.
Cơ quan tố tụng xác định, lợi dụng quyền hạn, bị cáo Nguyễn Thanh Phong, Trần Việt Nga cùng 32 cấp dưới đã nhận hối lộ của 21 bị cáo là cá nhân, doanh nghiệp. Tổng tiền nhận hối lộ trong hoạt động cấp giấy tiếp nhận là 93,7 tỉ đồng, cấp giấy xác nhận quảng cáo là 12,7 tỉ đồng và cấp GMP là 1 tỉ đồng.
Cáo trạng xác định bị cáo Nguyễn Thanh Phong hưởng lợi 43,9 tỉ đồng; bị cáo Trần Việt Nga hưởng lợi 8 tỉ đồng; cựu cục phó Nguyễn Hùng Long hưởng lợi 8,6 tỉ đồng; cựu cục phó Đỗ Hữu Tuấn hưởng 4,3 tỉ đồng.
