Hoàn Thiện Thể Chế: Động Lực Cho Tăng Trưởng Kinh Tế Hai Con Số
Việc xây dựng và hoàn thiện đồng bộ thể chế phát triển, bao gồm chính sách pháp luật và nâng cao hiệu quả tổ chức thi hành, đang được xác định là nhiệm vụ trọng tâm để thúc đẩy tăng trưởng kinh tế đạt mức hai con số. Theo Thứ trưởng Bộ Tư pháp Nguyễn Thanh Tú, để thể chế trở thành nền tảng vững chắc, cần nhận diện thẳng thắn các vấn đề pháp lý tác động trực tiếp đến tăng trưởng, đồng thời đề ra giải pháp hoàn thiện từ khâu thiết kế đến thực thi trong thời gian tới.
Điểm Nghẽn Thể Chế: Chất Lượng và Thực Thi
Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) cùng một số địa phương chỉ ra rằng, rào cản thể chế hiện nay không nằm ở việc thiếu luật, mà chủ yếu do chất lượng quy định, sự chồng chéo giữa các luật và khâu thực thi kém hiệu quả. Tình trạng mâu thuẫn, xung đột giữa các văn bản luật và dưới luật vẫn tồn tại, gây khó khăn trong triển khai chính sách. Minh chứng rõ nét là sự chồng chéo trong thực hiện chính sách của Luật Doanh nghiệp, Đầu tư, Đất đai, Xây dựng và Bảo vệ môi trường, làm tăng chi phí và rủi ro cho doanh nghiệp.
Vướng Mắc Trong Dự Án Hạ Tầng Giao Thông
Ông Nguyễn Hoàn Vũ, Tổng Giám đốc Tập đoàn Becamex, chia sẻ về dự án đường sắt hàng hóa từ Bình Dương đến Vũng Tàu, nhấn mạnh việc triển khai gặp vướng mắc do chính sách đặc thù cho metro chỉ áp dụng riêng cho Hà Nội và Thành phố Hồ Chí Minh theo Nghị quyết số 188/2025/QH15. Ông kiến nghị mở rộng áp dụng chính sách này sang các tỉnh lân cận như Đồng Nai để đẩy nhanh tiến độ đầu tư hạ tầng, kết nối vùng và hệ thống logistics với sân bay Long Thành.
Thách Từ Thủ Tục Hành Chính và Đấu Thầu
Đại diện Sở Tư pháp Hải Phòng, ông Trần Đức Huấn, cho biết quy trình đấu thầu và lựa chọn nhà đầu tư cho các dự án quy mô lớn còn phức tạp, kéo dài, ảnh hưởng tiến độ thu hút đầu tư và làm chậm triển khai dự án hạ tầng. Thực trạng "mỗi địa phương làm một kiểu" cũng được Bộ Tư pháp khảo sát, với 60% vướng mắc xuất phát từ việc thực thi chứ không phải do văn bản chính sách.
Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Thực Thi
VCCI đề xuất rà soát pháp luật theo chuỗi giá trị thay vì từng đạo luật riêng lẻ, đồng thời nhấn mạnh tính ổn định và khả năng dự báo của chính sách để thu hút đầu tư dài hạn. Đại diện Sở Tư pháp Ninh Bình và VCCI kiến nghị đổi mới việc lấy ý kiến góp ý chính sách, thu hút sự tham gia của chuyên gia, doanh nghiệp ngay từ khâu xây dựng. Cần sớm nghiên cứu Luật về tổ chức thi hành pháp luật và đảm bảo đánh giá tác động chính sách một cách khách quan, lượng hóa chi phí tuân thủ của doanh nghiệp.
Để thể chế trở thành nguồn lực thực sự, hệ thống pháp luật cần được lượng hóa bằng chỉ số cụ thể, với cơ chế thực thi thông suốt và minh bạch, giải quyết dứt điểm các tồn đọng thay vì chỉ tuân thủ quy trình như hiện nay.
