Những điểm mới cốt lõi của Luật Dân số sửa đổi
Luật Dân số (sửa đổi) năm 2025 chính thức có hiệu lực, mang đến những thay đổi căn bản trong chính sách dân số. Điểm nổi bật nhất là việc trao quyền tự quyết cho mỗi cặp vợ chồng về số con, thời gian sinh con và khoảng cách giữa các lần sinh. Theo đó, Nhà nước không can thiệp vào quyết định sinh con của công dân, thay vào đó tập trung vào các biện pháp hỗ trợ và nâng cao chất lượng dân số.
Quyền và trách nhiệm của người dân
Mỗi cặp vợ chồng có quyền quyết định số con, thời gian sinh con phù hợp với điều kiện kinh tế, sức khỏe và mong muốn. Luật cũng khuyến khích nam nữ kết hôn trước 30 tuổi, phụ nữ sinh con thứ hai trước 35 tuổi để đảm bảo sức khỏe sinh sản. Bên cạnh đó, nhà nước có chính sách hỗ trợ các cặp vợ chồng thực hiện kế hoạch hóa gia đình, tiếp cận dịch vụ chăm sóc sức khỏe sinh sản.
Chính sách hỗ trợ và khuyến khích
Luật Dân số sửa đổi quy định các biện pháp hỗ trợ như miễn phí dịch vụ khám sức khỏe tiền hôn nhân, tư vấn sức khỏe sinh sản, hỗ trợ chi phí sinh con cho các đối tượng chính sách. Đồng thời, nhà nước khuyến khích các địa phương có mức sinh thấp áp dụng chính sách hỗ trợ nhà ở, học tập cho gia đình sinh đủ hai con. Theo thống kê, hiện có 21 tỉnh thành có mức sinh dưới 2,1 con/phụ nữ, cần được ưu tiên can thiệp.
Mục tiêu nâng cao chất lượng dân số
Luật hướng tới mục tiêu nâng cao chất lượng dân số về thể chất, trí tuệ và tinh thần. Các quy định về tầm soát, chẩn đoán và điều trị bệnh tật trước sinh, sơ sinh được tăng cường. Bộ Y tế cho biết sẽ triển khai các chương trình sàng lọc khiếm thính, khiếm thị cho trẻ sơ sinh, phấn đấu đến năm 2030 đạt tỷ lệ 90% trẻ được sàng lọc. Ngoài ra, luật cũng quy định về việc xây dựng môi trường sống lành mạnh, giảm thiểu các yếu tố nguy cơ ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản.
Tác động đến xã hội và kinh tế
Việc trao quyền tự quyết sinh con được kỳ vọng sẽ giúp cải thiện cơ cấu dân số, giảm áp lực lên hệ thống an sinh xã hội. Theo các chuyên gia, chính sách này phù hợp với xu thế phát triển bền vững, khi Việt Nam đang đối mặt với già hóa dân số và suy giảm tỷ lệ sinh. Dự báo đến năm 2036, dân số Việt Nam sẽ đạt 100 triệu người, nhưng tốc độ tăng trưởng đang chậm lại. Luật Dân số sửa đổi được kỳ vọng sẽ tạo ra những thay đổi tích cực trong nhận thức và hành vi của người dân, góp phần vào sự phát triển bền vững của đất nước.
