Iran vừa tái khẳng định lập trường cứng rắn của mình liên quan đến chương trình hạt nhân, tuyên bố sẵn sàng nâng mức làm giàu urani nếu các bên phương Tây tiếp tục gây sức ép. Động thái này diễn ra trong bối cảnh các cuộc đàm phán về việc khôi phục thỏa thuận hạt nhân năm 2015 vẫn chưa đạt được tiến triển đáng kể.
Lập trường không lay chuyển của Tehran
Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Iran, Nasser Kanaani, nhấn mạnh rằng Tehran sẽ không nhượng bộ trước các yêu cầu quá đáng từ phía Mỹ và các đồng minh châu Âu. Theo ông, việc Iran duy trì khả năng làm giàu urani là quyền hợp pháp của nước này theo Hiệp ước Không phổ biến vũ khí hạt nhân (NPT).
"Chúng tôi sẽ không bao giờ từ bỏ quyền phát triển công nghệ hạt nhân vì mục đích hòa bình. Nếu các bên khác tiếp tục vi phạm cam kết, Iran hoàn toàn có thể tăng mức độ làm giàu urani lên trên 60%," ông Kanaani tuyên bố.
Phản ứng từ cộng đồng quốc tế
Tuyên bố trên ngay lập tức vấp phải sự chỉ trích mạnh mẽ từ Mỹ và các nước châu Âu. Washington cho rằng hành động của Iran sẽ làm leo thang căng thẳng và đẩy khu vực Trung Đông vào tình trạng bất ổn hơn. Pháp, Đức và Anh cũng kêu gọi Tehran kiềm chế và quay lại bàn đàm phán một cách thiện chí.
Tuy nhiên, giới phân tích cho rằng Iran đang sử dụng chiến thuật tăng cường sức ép để giành lợi thế trong các cuộc đàm phán. Việc nâng mức làm giàu urani có thể là con bài mặc cả để Tehran đạt được các mục tiêu như dỡ bỏ hoàn toàn các lệnh trừng phạt kinh tế.
Bối cảnh đàm phán hạt nhân
Các cuộc đàm phán nhằm khôi phục thỏa thuận hạt nhân Iran, còn gọi là Kế hoạch Hành động Toàn diện Chung (JCPOA), đã bị đình trệ kể từ tháng 8 năm 2022. Iran và Mỹ vẫn bất đồng sâu sắc về một số vấn đề, bao gồm việc dỡ bỏ các lệnh trừng phạt, cam kết của Iran trong việc hạn chế chương trình hạt nhân, và việc đưa Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) ra khỏi danh sách tổ chức khủng bố của Mỹ.
Iran hiện làm giàu urani ở mức 60%, gần với cấp độ vũ khí (90%). Cơ quan Năng lượng Nguyên tử Quốc tế (IAEA) cho biết Iran đã tích trữ một lượng lớn urani làm giàu, vượt xa giới hạn cho phép theo JCPOA.
Triển vọng trong tương lai
Giới quan sát nhận định, nếu Iran thực sự tăng mức làm giàu urani lên trên 60%, căng thẳng giữa Tehran và phương Tây sẽ leo thang nghiêm trọng. Điều này có thể dẫn đến các biện pháp trừng phạt mới hoặc thậm chí can thiệp quân sự từ Israel, quốc gia luôn coi chương trình hạt nhân của Iran là mối đe dọa hiện hữu.
Tuy nhiên, một số chuyên gia cho rằng Iran vẫn muốn đạt được thỏa thuận để thoát khỏi các lệnh trừng phạt. Việc đưa ra tuyên bố cứng rắn có thể chỉ là chiến thuật đàm phán. Thực tế, Tehran đã nhiều lần tuyên bố không có ý định chế tạo vũ khí hạt nhân và sẵn sàng hợp tác với IAEA.
Dù vậy, với tình hình hiện tại, khả năng đạt được một thỏa thuận mới trong tương lai gần là rất thấp. Cộng đồng quốc tế đang theo dõi sát sao các động thái tiếp theo của Iran, trong khi Tehran tiếp tục khẳng định lập trường cứng rắn của mình.
