Nạn nhân ký 71 hợp đồng kỳ nghỉ gần 4 tỷ đồng
Luật sư Lê Hồng Hiển (Đoàn luật sư TP Hà Nội) cho biết, trong số hồ sơ nghiên cứu có một trường hợp bị hại ký 71 'hợp đồng kỳ nghỉ' với tổng số tiền gần 4 tỷ đồng. Ông trăn trở: 'Nhìn thấy con số đó, phản ứng đầu tiên của tôi là tại sao họ có thể ký nhiều như vậy?' Theo luật sư, để đạt được điều này, các đối tượng lừa đảo đã có cả một quá trình tác động tâm lý kéo dài, xây dựng niềm tin từng ngày đến khi nạn nhân không còn nhìn sự việc bằng lý trí.
Hàng trăm bị hại, hàng trăm tỷ đồng bị chiếm đoạt
Cơ quan CSĐT Công an TP Hà Nội đã khởi tố 21 vụ án, 187 bị can về hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản liên quan đến 'mua hoặc nộp tiền đặt cọc chuyển nhượng kỳ nghỉ'. Bước đầu, công an làm rõ nhóm đối tượng chiếm đoạt của 493 bị hại với tổng số tiền 181 tỷ đồng. Tại TP HCM, công an khởi tố 11 vụ án, gần 200 bị can, thu giữ hơn 5.500 hợp đồng, số tiền bị chiếm đoạt lên tới hơn 612 tỷ đồng.
Thủ đoạn tinh vi: lợi dụng người lớn tuổi, tạo áp lực đám đông
Cơ quan điều tra xác định các đối tượng lợi dụng người lớn tuổi ít đọc kỹ nội dung văn bản, đồng thời sử dụng phụ lục, biên bản hoặc giấy tờ phát sinh để hợp thức hóa việc ký kết nhiều hợp đồng. Có trường hợp khách hàng không được giữ hợp đồng hoặc phải chờ nhiều tuần mới nhận được bản chính thức. Khi xảy ra tranh chấp, doanh nghiệp dùng chính hợp đồng để phủ nhận cam kết tư vấn trước đó.
Luật sư Hoàng Văn Hướng (Đoàn luật sư TP Hà Nội) phân tích: các đối tượng thường tổ chức hội thảo hoành tráng, tặng quà, dùng áp lực đám đông và 'chim mồi' để ép khách hàng ký hợp đồng ngay tại chỗ khi chưa kịp đọc kỹ các điều khoản dài hàng chục trang với thuật ngữ pháp lý phức tạp.
Tâm lý nạn nhân: sợ bị đánh giá hơn mất tiền
Luật sư Lê Hồng Hiển chia sẻ: 'Tôi chứng kiến tận mắt rất nhiều người xin được đeo khẩu trang để báo, đài ghi hình từ phía sau hoặc liên tục quay mặt đi mỗi khi ống kính máy quay hướng tới. Không phải vì họ sợ những người đã lừa mình mà họ sợ người thân nhận ra mình.' Theo luật sư, có người mất hàng tỷ đồng nhưng không dám kể cho con biết, có người giấu vợ, giấu chồng vì sợ bị trách móc, bị đánh giá 'nhẹ dạ cả tin' và sợ trở thành gánh nặng.
Bất cập pháp lý: thiếu quy định quản lý 'sở hữu kỳ nghỉ'
Luật sư Hoàng Văn Hướng chỉ ra ba nguyên nhân chính. Thứ nhất, 'thông tin bất đối xứng và nghệ thuật thao túng tâm lý'. Thứ hai, 'kẽ hở về quản lý tiền ứng trước': chưa có quy định pháp lý bắt buộc doanh nghiệp bán kỳ nghỉ phải có bảo lãnh ngân hàng hoặc ký quỹ đối với số tiền thu trước của khách hàng cho 20-30 năm tới. Thứ ba, 'khoảng trống trong pháp luật chuyên ngành': Luật Kinh doanh bất động sản và Luật Du lịch chưa định nghĩa rõ ràng và chưa có chế tài quản lý chuyên biệt cho loại hình 'sở hữu kỳ nghỉ'. Khi xảy ra tranh chấp, cơ quan chức năng thường gặp khó trong việc phân định đây là tranh chấp dân sự, kinh tế hay vụ án hình sự.
Khuyến cáo: 'Không có bữa ăn nào miễn phí'
Luật sư Hoàng Văn Hướng khuyên người dân cần cảnh giác với mọi lời mời tham dự hội thảo nhận quà, trúng thưởng. Tuyệt đối không ký bất kỳ văn bản nào tại hội thảo, luôn mang hợp đồng về nhà, yêu cầu có thời gian suy nghĩ vài ngày và tham vấn ý kiến người thân, luật sư trước khi 'xuống tiền'. Ông cũng đề nghị cơ quan quản lý nhà nước sớm hoàn thiện hành lang pháp lý, sửa đổi Luật Du lịch và Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, đưa 'sở hữu kỳ nghỉ' vào danh mục ngành nghề kinh doanh có điều kiện, bắt buộc ký quỹ bảo lãnh tại ngân hàng và có hợp đồng mẫu được duyệt trước khi lưu hành. Bộ Công Thương và Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cần thường xuyên thanh tra, kiểm tra các công ty bán kỳ nghỉ ngay khi có dấu hiệu phản ánh dư luận, không để tình trạng 'mất bò mới lo làm chuồng'.
