Chiều ngày 6/4, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an thành phố Hà Nội đã chính thức ra quyết định khởi tố vụ án hình sự với nội dung "Vi phạm quy định về kế toán gây hậu quả nghiêm trọng" xảy ra tại Công ty TNHH Bảo Tín Minh Châu. Bốn bị can đã bị khởi tố, trong đó có ông Vũ Minh Châu – cựu Tổng giám đốc và người đại diện theo pháp luật của doanh nghiệp này trước ngày 28/10/2024.
Lo ngại của người dân về vàng đã mua
Ngay sau khi thông tin ông Châu vướng vào vòng pháp lý được công bố, nhiều người dân đã bày tỏ sự lo lắng khi họ đã mua vàng từ Bảo Tín Minh Châu. Hầu hết khách hàng đều băn khoăn liệu số vàng đã mua có bị ảnh hưởng hay không, đặc biệt là về giá trị và khả năng thanh khoản trong tương lai.
Góc nhìn pháp lý từ các chuyên gia
Dưới góc độ pháp lý, Luật sư Diệp Năng Bình – Trưởng văn phòng Tinh Thông Luật cho rằng người dân không nên quá hoang mang. Ông khẳng định: "Giá trị cốt lõi của tài sản không thay đổi, nhưng tính thanh khoản có thể gặp trở ngại trong ngắn hạn".
Theo đó, vàng được xem là tài sản theo quy định tại Điều 105 Bộ luật Dân sự năm 2015. Quyền sở hữu hợp pháp của người dân đối với vàng được bảo vệ theo Điều 158 và Điều 163 của bộ luật này. Điều này có nghĩa là vàng miếng hay vàng nhẫn mua từ Bảo Tín Minh Châu, nếu đảm bảo đúng chất lượng và hàm lượng, vẫn giữ nguyên giá trị vật chất. Giá trị này không phụ thuộc vào tình trạng pháp lý của doanh nghiệp đã bán ra sản phẩm.
Vấn đề thanh khoản có thể phát sinh
Tuy nhiên, vấn đề có thể phát sinh ở khía cạnh thanh khoản. Trong trường hợp hệ thống cửa hàng của Bảo Tín Minh Châu bị niêm phong hoặc tạm dừng hoạt động để phục vụ công tác điều tra, người mua sẽ không thể bán lại vàng ngay cho chính doanh nghiệp này.
Ở thị trường bên ngoài, các cửa hàng vàng khác vẫn có thể thu mua, nhưng có khả năng yêu cầu kiểm định lại chất lượng, tính thêm chi phí hoặc mua với mức giá thấp hơn do yếu tố "khác thương hiệu". Đây là diễn biến thường thấy trong các tình huống thương hiệu gặp biến cố pháp lý.
Từ đó, Luật sư Bình khuyến nghị người dân cần giữ bình tĩnh, tránh tâm lý bán tháo trong ngắn hạn. Việc bảo quản đầy đủ hóa đơn, chứng từ mua bán, cũng như giữ nguyên vỉ sản phẩm (nếu có) sẽ giúp đảm bảo quyền lợi khi thực hiện giao dịch lại.
Quan điểm đồng thuận từ luật sư khác
Cùng chung quan điểm, Luật sư Hoàng Văn Hà – thuộc Công ty Luật TNHH ARC Hà Nội cho biết, người dân không bị ảnh hưởng về mặt pháp lý đối với vàng đã mua. Quyền tài sản của họ vẫn được bảo đảm đầy đủ.
Theo quy định tại Nghị định 24/2012/NĐ-CP đã được sửa đổi, bổ sung bởi Nghị định 232/2025/NĐ-CP, thị trường vàng tại Việt Nam được quản lý theo hướng:
- Nhà nước kiểm soát hoạt động kinh doanh vàng miếng.
- Cho phép lưu thông vàng hợp pháp trong dân.
- Không hạn chế quyền mua bán, chuyển nhượng vàng của cá nhân.
Do đó, người dân hoàn toàn có quyền bán lại vàng cho các tổ chức kinh doanh được cấp phép; giao dịch trên thị trường theo giá thị trường. Và điều này không phụ thuộc vào việc doanh nghiệp bán ban đầu có bị điều tra hay không.
Phản hồi chính thức từ Bảo Tín Minh Châu
Cũng trong chiều nay, Bảo Tín Minh Châu đã ra thông báo chính thức về vụ việc. Theo đó, đơn vị này khẳng định: "Hoạt động kinh doanh của Bảo Tín Minh Châu hiện vẫn diễn ra bình thường và thông suốt. Những năm gần đây, Công ty TNHH Bảo Tín Minh Châu đã kiện toàn bộ máy quản trị, vận hành theo hướng độc lập, minh bạch và chuyên nghiệp. Từ tháng 10 năm 2024, bà Phạm Lan Anh là Giám đốc và người đại diện theo pháp luật của Công ty. Mọi nghĩa vụ tài chính, quyền lợi của Quý khách hàng và đối tác vẫn luôn được đảm bảo thực hiện đầy đủ theo đúng quy định. Toàn bộ sản phẩm vàng bạc đá quý của BTMC luôn đáp ứng nghiêm ngặt các tiêu chuẩn về tuổi vàng, khối lượng và chất lượng".
Chi tiết vụ án và thiệt hại
Theo điều tra, ông Vũ Minh Châu cùng con trai là Vũ Minh Tú đã chỉ đạo bộ phận kế toán sử dụng song song nhiều hệ thống phần mềm để quản lý doanh thu thực tế và kê khai thuế. Đồng thời, họ đã xóa dữ liệu nhằm tránh sự kiểm tra của cơ quan chức năng.
Cơ quan điều tra xác định doanh thu thực tế của doanh nghiệp trong giai đoạn từ năm 2020 đến năm 2023 vào khoảng 13.700 tỷ đồng. Con số này chênh lệch tới 9.700 tỷ đồng so với báo cáo thuế đã nộp, gây thiệt hại cho ngân sách Nhà nước khoảng 150 tỷ đồng. Trong quá trình khám xét, cơ quan chức năng đã thu giữ hàng chục tỷ đồng tiền mặt, sổ đỏ và nhiều tài sản có giá trị khác.
Trong bối cảnh vụ án vẫn đang được mở rộng điều tra, yếu tố quan trọng nhất với người nắm giữ vàng vẫn là nhìn nhận đúng bản chất sự việc: rủi ro nằm ở thanh khoản tạm thời, không phải giá trị tài sản cốt lõi.
