Ngân hàng Nhà nước (NHNN) quyết định loại trừ dư nợ của 18 dự án trọng điểm khỏi cách tính room tín dụng, bao gồm các công trình như Cảng hàng không quốc tế Gia Bình, Trung tâm Hội nghị APEC 2027, đường sắt và nhiều hạ tầng chiến lược khác. Tổng nhu cầu vốn của các dự án này trong giai đoạn 2026-2028 khoảng 752.138 tỷ đồng, riêng năm 2026 là 210.047 tỷ đồng, chiếm khoảng 7,5% lượng tín dụng tăng thêm của cả nền kinh tế với mục tiêu tăng trưởng 15% (tương đương gần 2,787 triệu tỷ đồng).
Ảnh hưởng đến tăng trưởng tín dụng không lớn
Ngay cả khi toàn bộ 210.047 tỷ đồng đều là vốn vay ngân hàng và được loại khỏi room, tăng trưởng tín dụng toàn hệ thống chỉ tương đương khoảng 16,1%, cao hơn mục tiêu 1,1 điểm phần trăm. Điều này cho thấy tác động ở cấp độ hệ thống không quá lớn như nhiều người lo ngại.
Cơ chế đặc thù không phải ưu ái
Theo ông Phạm Chí Quang, Vụ trưởng Vụ Chính sách tiền tệ NHNN, việc loại trừ này áp dụng cho 18 dự án của 3 tập đoàn kinh tế tư nhân vì đây là “các dự án trọng điểm quốc gia, có tính lan tỏa vùng rộng, tác động đến nền kinh tế” và là động lực tạo tổng cầu, cải thiện tổng cung cho tăng trưởng GDP. Ông nhấn mạnh: “NHNN không cấp vốn, không bảo lãnh khoản vay và cũng không bãi bỏ cơ chế room tín dụng. Các ngân hàng thương mại vẫn phải tự thẩm định, tự quyết định cho vay và tự chịu hoàn toàn rủi ro tín dụng.”
Bài toán vốn cho kỷ nguyên tăng trưởng hai con số
Để đạt mục tiêu tăng trưởng hai con số giai đoạn 2026-2030, Việt Nam cần khoảng 38,5 triệu tỷ đồng vốn đầu tư, trong đó ngân sách nhà nước chỉ đáp ứng 8,5 triệu tỷ, FDI khoảng 4,8 triệu tỷ, còn 25,5 triệu tỷ phải huy động từ doanh nghiệp và thị trường vốn. Cơ chế đặc thù cho 18 dự án được xem là phép thử đầu tiên cho cách điều chỉnh công cụ tín dụng phục vụ mô hình tăng trưởng mới.
Cần quan tâm doanh nghiệp nhỏ và vừa
Theo Báo cáo Kinh tế tư nhân Việt Nam 2025 của VCCI, 75,5% doanh nghiệp tư nhân gặp khó khăn về vốn do thiếu tài sản bảo đảm. NHNN cần song hành hoàn thiện chính sách tín dụng cho SME, từ bảo lãnh tín dụng, cho vay dựa trên dòng tiền đến các hình thức cấp vốn linh hoạt hơn, để cả hai dòng vốn cho đầu tàu và nền rộng cùng được khơi thông.
