Luật Dẫn độ 2025 chính thức có hiệu lực từ ngày 1 tháng 7 năm 2026, quy định chi tiết về nguyên tắc, thẩm quyền, điều kiện, trình tự, thủ tục thực hiện dẫn độ cũng như trách nhiệm của các cơ quan nhà nước Việt Nam trong hoạt động này. Luật áp dụng đối với cơ quan, tổ chức, cá nhân Việt Nam và nước ngoài có liên quan đến dẫn độ với Việt Nam.
Luật Dẫn độ gồm 4 chương và 45 điều, trong đó sửa đổi 19 điều, bổ sung 10 điều và cắt giảm 1 điều so với Luật Tương trợ tư pháp trong lĩnh vực dẫn độ trước đây.
Khái niệm dẫn độ
Theo Điều 3 Luật Dẫn độ, dẫn độ là việc Việt Nam chuyển giao cho nước ngoài hoặc nước ngoài chuyển giao cho Việt Nam người có hành vi phạm tội hoặc người bị kết án hình sự đang có mặt trên lãnh thổ nước mình để nước tiếp nhận truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc thi hành hình phạt đối với người đó. Người bị yêu cầu dẫn độ là người có hành vi phạm tội hoặc bị kết án hình sự ở nước yêu cầu dẫn độ mà pháp luật của nước đó và nước được yêu cầu dẫn độ cùng quy định hành vi đó cấu thành tội phạm.
Chi phí thực hiện dẫn độ
Điều 11 Luật Dẫn độ 2025 quy định rõ trách nhiệm chi trả chi phí trong công tác dẫn độ dựa trên vai trò của Việt Nam. Nếu Việt Nam là nước yêu cầu dẫn độ, phía Việt Nam sẽ chi trả các chi phí phát sinh tính từ thời điểm tiếp nhận người bị dẫn độ, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác. Nếu Việt Nam là nước được yêu cầu dẫn độ, phía Việt Nam sẽ chi trả các chi phí phát sinh cho đến thời điểm bàn giao người bị dẫn độ cho nước bạn, trừ trường hợp có thỏa thuận khác.
Quy định về hình phạt tử hình
Đây là nội dung nhận được nhiều sự quan tâm nhằm đảm bảo tính nhân đạo và phù hợp với thông lệ quốc tế. Điều 14 Luật Dẫn độ 2025 quy định: Khi nước ngoài yêu cầu Việt Nam không áp dụng hoặc không thi hành án tử hình, Bộ Công an sẽ chủ trì phối hợp với các cơ quan liên quan để thông báo bằng văn bản. Cụ thể, thông báo không áp dụng hoặc không thi hành án tử hình nếu người đó thuộc đối tượng không bị áp dụng hoặc không bị thi hành án tử hình theo Bộ luật Hình sự Việt Nam. Đối với các trường hợp khác, thông báo không thi hành án tử hình được thực hiện sau khi có ý kiến chấp thuận từ Chủ tịch nước. Khi Việt Nam yêu cầu dẫn độ từ nước ngoài, nếu nước bạn yêu cầu không thi hành án tử hình, Bộ Công an sẽ đề nghị nước đối tác cam kết bằng văn bản về nội dung này.
Dẫn độ tạm thời
Dẫn độ tạm thời theo Điều 39 Luật Dẫn độ là việc Việt Nam chuyển giao người bị yêu cầu dẫn độ cho nước khác trong một thời hạn nhất định để phục vụ điều tra, truy tố hoặc xét xử, sau đó người này phải được trả lại Việt Nam. Đây là giải pháp để tránh việc hết thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự hoặc gây khó khăn cho quá trình điều tra. Theo điều này, khi việc hoãn dẫn độ (để thi hành án tại Việt Nam) có nguy cơ làm hết thời hiệu truy cứu trách nhiệm hình sự ở nước ngoài hoặc gây trở ngại nghiêm trọng cho vụ án, Chánh án Tòa án nhân dân có thẩm quyền ra quyết định dẫn độ tạm thời sau khi có ý kiến của Viện kiểm sát và cơ quan công an. Sau khi kết thúc quá trình truy cứu trách nhiệm hình sự tại nước yêu cầu hoặc hết thời hạn thỏa thuận, người bị dẫn độ tạm thời phải được chuyển giao ngay lại cho Việt Nam để tiếp tục xử lý theo quy định. Quyết định dẫn độ tạm thời sẽ hết hiệu lực ngay khi người bị dẫn độ được chuyển giao trở lại Việt Nam. Nếu có yêu cầu dẫn độ mới, Tòa án sẽ xem xét hủy quyết định cũ để giải quyết theo trình tự mới nếu có lý do chính đáng.
