Mỹ vừa đưa ra cảnh báo rằng bất kỳ hãng vận tải nào thực hiện thanh toán phí cầu đường hoặc các khoản phí khác cho Iran để được đi qua eo biển Hormuz đều có nguy cơ bị áp dụng các biện pháp trừng phạt. Cảnh báo này được công bố vào thứ Sáu, khi lệnh phong tỏa hải quân của Mỹ tại eo biển chiến lược này bước sang tuần thứ ba, trong bối cảnh các cuộc đàm phán ngừng bắn giữa Mỹ và Iran vẫn chưa đạt được tiến triển. Tổng thống Iran Masoud Pezeshkian đã lên tiếng chỉ trích tình trạng phong tỏa các cảng của nước này, gọi đó là "không thể chấp nhận được".
Ảnh hưởng của Iran đối với eo biển Hormuz
Iran có ảnh hưởng đáng kể đối với eo biển Hormuz, và khả năng đóng cửa tuyến đường hàng hải này đã trở thành một đòn bẩy quan trọng sau khi Mỹ và Israel bắt đầu không kích Iran vào ngày 28/2. Khoảng 1/5 lượng dầu thô và khí tự nhiên hóa lỏng vận chuyển bằng đường biển trên toàn cầu đi qua tuyến hàng hải huyết mạch này. Trong các đề xuất trước đây nhằm chấm dứt xung đột, Iran từng đề xuất thu phí hoặc lệ phí đối với các tàu thuyền muốn đi qua khu vực này, nhưng Washington nhiều lần bác bỏ khả năng đó.
Cảnh báo từ OFAC
Khuyến cáo từ Văn phòng Kiểm soát Tài sản Nước ngoài (OFAC) thuộc Bộ Tài chính Mỹ cho biết, Iran có thể đề nghị các hãng vận tải thanh toán bằng nhiều hình thức khác nhau, bao gồm tiền pháp định, tài sản kỹ thuật số, bù trừ, hoán đổi không chính thức hoặc các hình thức thanh toán hiện vật. Các khoản thanh toán này cũng có thể được "ngụy trang" dưới dạng đóng góp từ thiện, chẳng hạn như cho Hội Trăng lưỡi liềm đỏ Iran, Quỹ Bonyad Mostazafan hoặc các tài khoản của đại sứ quán Iran. OFAC nhấn mạnh: "Cảnh báo này nhằm nhắc nhở các cá nhân và tổ chức, cả trong và ngoài nước Mỹ, về rủi ro bị trừng phạt nếu thực hiện các khoản thanh toán này hoặc tìm kiếm bảo đảm từ chính quyền Iran để được đi qua an toàn. Các rủi ro này tồn tại bất kể phương thức thanh toán."
Bối cảnh đàm phán ngừng bắn
Cảnh báo hôm thứ Sáu được đưa ra trong bối cảnh truyền thông nhà nước Iran cho biết Tehran đã gửi một đề xuất mới về lệnh ngừng bắn lâu dài tới chính quyền Trump. Tuy nhiên, một người phát ngôn Nhà Trắng từ chối xác nhận việc đã nhận được đề xuất, nói rằng họ không "bình luận chi tiết về các trao đổi ngoại giao riêng tư". Người phát ngôn Anna Kelly cũng nhấn mạnh rằng "ông Trump đã nói rõ Iran không bao giờ được sở hữu vũ khí hạt nhân, và các cuộc đàm phán vẫn đang tiếp tục nhằm đảm bảo an ninh quốc gia của Mỹ trong ngắn hạn và dài hạn".
Hai bên phần lớn đã ngừng các cuộc tấn công kể từ khi đạt được thỏa thuận tạm ngừng giao tranh vào ngày 7/4, dù ông Trump nhiều lần đe dọa sẽ nối lại tấn công khi đàm phán rơi vào bế tắc. Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi cho biết hôm thứ Sáu rằng Tehran vẫn sẵn sàng đối thoại với Mỹ nếu Washington thay đổi "cách tiếp cận mang tính mở rộng" và "giọng điệu đe dọa".
