TAND Tối Cao Công Bố Án Lệ Mới: Thủ Đoạn Gian Dối Vẫn Là Trộm Cắp Tài Sản
Tòa án Nhân dân Tối Cao mới đây đã chính thức công bố thêm 10 án lệ, yêu cầu các tòa án trên toàn quốc nghiên cứu và áp dụng trong công tác xét xử kể từ ngày 1 tháng 2 năm 2026. Trong số này, án lệ số 75/2025 đặc biệt thu hút sự chú ý vì liên quan đến việc xác định tội danh trong các trường hợp sử dụng thủ đoạn gian dối để trộm cắp tài sản.
Vụ Án Điển Hình: Sự Khác Biệt Giữa Trộm Cắp Và Lừa Đảo
Theo nội dung vụ án được công bố, vào tháng 2 năm 2021, Hong Chun Kun đã đến một quán bar trên địa bàn thành phố Đà Nẵng (cũ). Tại đây, Kun gặp ông Kang Chan Jun, một công dân Hàn Quốc. Sau khi gật đầu chào, Kun đã tiếp cận chiếc túi xách của ông Jun đang để trên bàn và nói với một phụ nữ tên Nhung ngồi gần đó rằng mình muốn lấy đồ cho ông Jun. Tin tưởng rằng Kun là bạn của ông Jun, chị Nhung đã đưa túi xách cho Kun.
Kun mang túi ra ngoài và phát hiện bên trong có tiền Việt Nam đồng, điện thoại di động, ví nhỏ cùng một số giấy tờ. Kun đã lấy điện thoại và tiền mặt, số tài sản còn lại thì vứt bỏ trên vỉa hè. Do không thể mở khóa điện thoại và cũng không bán được, Kun đã tặng nó cho một tài xế xe ôm. Số tiền mặt thì được Kun tiêu xài hết.
Sáng hôm sau, khi phát hiện túi xách bị mất trộm, ông Jun đã trình báo cơ quan công an. Tổng giá trị tài sản bị chiếm đoạt được xác định là 11,6 triệu đồng.
Quá Trình Tố Tụng: Sự Khác Biệt Quan Điểm Giữa Tòa Và Viện
Trong quá trình giải quyết vụ án, Kun bị khởi tố và truy tố về tội trộm cắp tài sản. Tuy nhiên, Tòa án Nhân dân thành phố Đà Nẵng lại cho rằng hành vi của Kun phạm tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản và đã trả hồ sơ. Viện Kiểm sát Nhân dân thành phố Đà Nẵng vẫn giữ nguyên cáo trạng về tội trộm cắp. Cuối cùng, tòa đã căn cứ vào thẩm quyền của mình để xét xử và tuyên phạt Kun 12 tháng tù về tội lừa đảo chiếm đoạt tài sản, đồng thời ra lệnh trục xuất khỏi lãnh thổ Việt Nam sau khi chấp hành xong hình phạt tù.
Sau phiên tòa sơ thẩm, Viện trưởng Viện Kiểm sát Nhân dân thành phố Đà Nẵng đã kháng nghị, cho rằng tội danh của Kun phải là trộm cắp tài sản và bản án của tòa là không đúng. Bị cáo Kun cũng kháng cáo xin giảm nhẹ hình phạt.
Phúc Thẩm: Xác Định Hành Vi Lén Lút Là Trộm Cắp
Tại phiên tòa phúc thẩm, Tòa án Nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng (cũ) đã phân tích kỹ lưỡng các tình tiết. Tòa nhận thấy rằng, khi ông Jun rời khỏi quán bar để nói chuyện với bạn, ông đã để chiếc túi xách trên bàn mà không giao cho bất kỳ ai quản lý. Điều này có nghĩa chị Nhung và những người khác cùng bàn không phải là người quản lý hợp pháp túi xách của ông Jun.
Hồ sơ vụ án cho thấy Kun đã sử dụng thủ đoạn gian dối bằng cách nói và ra hiệu để chị Nhung tin tưởng và đưa túi xách. Tuy nhiên, như đã phân tích, chị Nhung không phải là chủ sở hữu hay người quản lý túi xách. Hơn nữa, tại thời điểm Kun lấy túi, ông Jun hoàn toàn không hay biết và chỉ phát hiện ra vào sáng hôm sau.
Những tình tiết này chứng minh rằng Kun đã chiếm đoạt túi xách một cách lén lút. Do đó, hành vi của Kun phải được xác định là trộm cắp tài sản, không phải lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Tòa phúc thẩm kết luận rằng việc cơ quan điều tra và viện kiểm sát khởi tố, truy tố tội trộm cắp là có căn cứ, trong khi bản án sơ thẩm xử tội lừa đảo là không phù hợp với hành vi phạm tội và không đúng pháp luật.
Quyết Định Cuối Cùng Và Ý Nghĩa Án Lệ
Tòa án Nhân dân cấp cao tại Đà Nẵng đã quyết định sửa bản án sơ thẩm, tuyên phạt Kun 12 tháng tù về tội trộm cắp tài sản. Tòa cũng xác định Kun có nhân thân xấu, nhiều lần bị xử lý về hành vi chiếm đoạt, thể hiện sự xem thường pháp luật, nên không chấp nhận kháng cáo xin giảm nhẹ hình phạt.
Án lệ số 75/2025 được TAND Tối Cao công bố đưa ra tình huống pháp lý rõ ràng: khi chủ sở hữu tài sản không trông coi, quản lý tài sản và cũng không giao cho ai quản lý, nếu bị cáo sử dụng thủ đoạn gian dối để người không được giao quản lý tin tưởng và giao tài sản, thì hành vi này vẫn bị xử lý là trộm cắp tài sản. Giải pháp pháp lý được đưa ra là trong trường hợp như vậy, bị cáo phải bị truy cứu trách nhiệm hình sự về tội trộm cắp tài sản.
Việc công bố án lệ này không chỉ giúp thống nhất quan điểm xét xử trên toàn quốc mà còn làm rõ ranh giới giữa các tội danh, đảm bảo công lý được thực thi chính xác và công bằng.
