Trong phiên tòa xét xử vụ án liên quan đến Dự án Cơ sở 2 Bệnh viện Bạch Mai và Dự án Cơ sở 2 Bệnh viện Việt Đức, đại diện Viện Kiểm sát đã đề nghị mức án nghiêm khắc đối với các bị cáo, đặc biệt là cựu Bộ trưởng Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến và cựu Giám đốc Ban Quản lý dự án y tế trọng điểm Nguyễn Chiến Thắng.
Quan điểm luận tội của Viện Kiểm sát
Theo đại diện Viện Kiểm sát, hành vi của các bị cáo trong vụ án này là đặc biệt nghiêm trọng, xâm phạm quy định về quản lý và sử dụng tài sản Nhà nước, cũng như xâm phạm hoạt động đúng đắn của cơ quan Nhà nước và cán bộ công chức trong thực thi công vụ. Vụ án được xem là điển hình về việc gây thất thoát, lãng phí tài sản Nhà nước.
Các bị cáo thực hiện hành vi phạm tội với lỗi cố ý trực tiếp, gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng. Vụ án có tính chất đồng phạm, trong đó bị cáo Nguyễn Chiến Thắng chịu trách nhiệm chính. Quá trình triển khai dự án, bị cáo đã có nhiều sai phạm trong việc chỉ đạo, tham mưu, đề xuất, ký hợp đồng thuê tư vấn nước ngoài lập dự án đầu tư, lập phương án thiết kế kiến trúc; đưa ra chủ trương vừa thi công vừa thiết kế không đúng quy định, dẫn đến sai phạm trong việc tham mưu, đề xuất lập, thẩm định, phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu; lập, phê duyệt hồ sơ mời thầu, tổ chức lựa chọn nhà thầu và ký kết hợp đồng thực hiện gói thầu, khiến dự án bị đình trệ, kéo dài, gây thất thoát, lãng phí lớn.
Vai trò của cựu Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến
Đại diện Viện Kiểm sát cho rằng, để quản lý và triển khai hai dự án trên, bị cáo Nguyễn Thị Kim Tiến đã ký quyết định thành lập Ban Y tế trọng điểm và ủy quyền cho đơn vị này thay mặt Bộ Y tế làm chủ đầu tư. Bị cáo Tiến đã tin tưởng vào đề xuất của Ban Y tế trọng điểm, dẫn đến hành vi sai phạm trong việc ký quyết định phê duyệt kế hoạch lựa chọn nhà thầu nước ngoài và lập dự án, phương án thiết kế kiến trúc. Với vai trò Bộ trưởng, bị cáo không kiểm tra tính đúng đắn, đầy đủ của các văn bản trước khi ký, gây thất thoát, lãng phí hơn 803 tỷ đồng. Do đó, cần có bản án nghiêm minh đối với bị cáo Nguyễn Thị Kim Tiến.
Viện Kiểm sát đề nghị tuyên phạt cựu Bộ trưởng mức án từ 5 đến 6 năm tù về tội “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí”, đồng thời phải liên đới bồi thường 108 tỷ đồng.
Mức án đề nghị cho Nguyễn Chiến Thắng
Nguyễn Chiến Thắng, cựu Giám đốc Ban Quản lý dự án y tế trọng điểm, là người chịu trách nhiệm chính, bị đề nghị tổng mức án 30 năm tù cho hai tội danh “Nhận hối lộ” và “Vi phạm quy định về quản lý, sử dụng tài sản Nhà nước gây thất thoát, lãng phí”.
Tranh luận về thiệt hại và lãng phí
Trong phần xét hỏi, khi được hỏi về khoản thất thoát 70 tỷ đồng và lãng phí 733 tỷ đồng, cựu Bộ trưởng Nguyễn Thị Kim Tiến chấp nhận khoản thất thoát 70 tỷ đồng từ sai phạm thuê tư vấn thiết kế, nhưng cho rằng khoản lãng phí 733 tỷ đồng theo cách tính trong cáo trạng là không có cơ sở pháp lý tại thời điểm đó. Bà Tiến nói nếu nhớ không nhầm, thiệt hại này dựa trên thông tư ban hành cuối năm 2025, cách đây khoảng nửa năm. Tại thời điểm đương nhiệm, bị cáo chưa từng biết hay được thông báo, hướng dẫn về quy định tính lãng phí như vậy.
Bị cáo Nguyễn Chiến Thắng cũng khai rằng trong thời gian quản lý dòng vốn, không có cơ quan nào cảnh báo việc tiền không sử dụng hết sẽ bị tính lãi. Bị cáo cho rằng khoản 5.000 tỷ đồng đã được sử dụng vào công trình, nguyên vật liệu đã đổ vào, đó chính là tài sản. Nếu tính trượt giá hiện nay, 5.000 tỷ đồng đó không thể chi trả nổi để xây dựng công trình, và dự án đã làm lợi cho Nhà nước, không gây thiệt hại.
Xác định lãng phí theo hồ sơ vụ án
Theo hồ sơ vụ án, các bị cáo có hành vi sai phạm dẫn đến dự án bị đình trệ, kéo dài, không đạt mục tiêu, gây thất thoát 70 tỷ đồng và lãng phí 733 tỷ đồng. Về xác định lãng phí, từ năm 2014-2017, Tổng công ty Đầu tư và Kinh doanh vốn nhà nước (SCIC) đã tạm ứng kinh phí cho Ban Y tế trọng điểm. Để có khoản tiền này, SCIC phải tất toán trước hạn một số khoản tiền gửi, dẫn đến thiệt hại lãi suất 145 tỷ đồng. Ngoài ra, giá trị vốn đầu tư tạm ứng, thanh toán trong thời gian dừng thi công là 5.000 tỷ đồng, và cơ quan điều tra xác định hậu quả lãng phí là tiền lãi đối với khoản này, bằng 588 tỷ đồng.
Đề nghị giải quyết thiệt hại
Về thiệt hại, đại diện Bộ Y tế đề nghị các bị cáo khắc phục hơn 70 tỷ đồng từ sai phạm thuê tư vấn nước ngoài và hơn 588 tỷ đồng vốn nhà nước đã thanh toán thi công. Phần còn lại chưa sử dụng, đề nghị giải quyết theo quy định pháp luật. Đại diện Bộ Tài chính cũng đề nghị giải quyết thiệt hại theo quy định và cho biết được ủy quyền đến dự, nắm bắt thông tin, mọi quyết định khác phải có sự đồng ý của cấp có thẩm quyền. Chủ tọa đề nghị đại diện Bộ Tài chính sớm xin ý kiến cấp trên để phục vụ việc xét xử trong thời gian tiếp theo.
