Nghị Định 109/2026: Quy Định Chi Tiết Thẩm Quyền Xử Phạt Luật Sư Vi Phạm Hành Chính
Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 109 năm 2026, có hiệu lực thi hành từ ngày 18 tháng 5, quy định chi tiết về thẩm quyền xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực bổ trợ tư pháp, bao gồm luật sư, công chứng, đấu giá tài sản, giám định tư pháp và trợ giúp pháp lý. Đây là văn bản quan trọng nhằm siết chặt kỷ cương và nâng cao trách nhiệm nghề nghiệp của các luật sư trong hoạt động hành nghề.
Thẩm Quyền Xử Phạt Của Các Cơ Quan Chức Năng
Theo Nghị định, thẩm quyền xử phạt được phân cấp rõ ràng cho ba cấp chính quyền và cơ quan chuyên môn. Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã có quyền phạt cảnh cáo và phạt tiền lên đến 25 triệu đồng đối với các hành vi vi phạm hành chính trong lĩnh vực bổ trợ tư pháp. Giám đốc Sở Tư pháp được trao quyền phạt cảnh cáo và phạt tiền tối đa 40 triệu đồng. Trong khi đó, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh có thẩm quyền cao nhất với mức phạt tiền lên đến 50 triệu đồng.
Ngoài ra, cả ba chủ thể này đều có quyền áp dụng các hình thức xử phạt bổ sung nghiêm khắc, bao gồm đình chỉ hoạt động có thời hạn hoặc tước quyền sử dụng giấy phép, chứng chỉ hành nghề, giấy đăng ký hành nghề, thẻ tư vấn viên pháp luật, thẻ công chứng viên và thẻ cộng tác viên trợ giúp pháp lý. Điều này nhằm đảm bảo tính răn đe và ngăn chặn các vi phạm nghiêm trọng có thể xảy ra.
Mức Phạt Cụ Thể Đối Với Từng Hành Vi Vi Phạm
Điều 8 của Nghị định 109/2026 liệt kê chi tiết các hành vi vi phạm trong hoạt động hành nghề luật sư, với mức phạt tiền dao động từ 1 triệu đến 40 triệu đồng, tùy theo mức độ nghiêm trọng của vi phạm.
- Phạt tiền từ 1 đến 3 triệu đồng áp dụng cho các hành vi như không tham gia hoặc tham gia không đầy đủ nghĩa vụ bồi dưỡng chuyên môn, nghiệp vụ bắt buộc, hoặc thông báo không đúng thời hạn cho đoàn luật sư về việc đăng ký hành nghề.
- Phạt tiền từ 3 đến 7 triệu đồng dành cho việc thông báo không đầy đủ cho khách hàng về quyền và nghĩa vụ, hoặc không đăng ký thay đổi nội dung hành nghề với cơ quan có thẩm quyền.
- Phạt tiền từ 7 đến 10 triệu đồng được quy định cho các hành vi như cung cấp dịch vụ pháp lý ngoài phạm vi hợp đồng lao động, thành lập nhiều tổ chức hành nghề, hoặc hành nghề không đúng hình thức. Hình thức xử phạt bổ sung có thể bao gồm tước quyền sử dụng chứng chỉ hành nghề từ 1 đến 3 tháng.
Đối với các vi phạm nghiêm trọng hơn, mức phạt được nâng cao đáng kể:
- Phạt tiền từ 15 đến 30 triệu đồng cho hành vi xúc phạm danh dự của người có thẩm quyền tiến hành tố tụng, kèm theo hình phạt bổ sung tước quyền sử dụng chứng chỉ hành nghề từ 6 đến 9 tháng.
- Phạt tiền từ 20 đến 30 triệu đồng áp dụng cho việc tự mình hoặc giúp khách hàng thực hiện hành vi vi phạm pháp luật, sách nhiễu khách hàng, hoặc có ứng xử làm ảnh hưởng đến uy tín nghề luật sư.
- Phạt tiền từ 30 đến 40 triệu đồng là mức cao nhất, dành cho các hành vi nghiêm trọng như cung cấp tài liệu giả, xúi giục khách hàng khai sai, tiết lộ thông tin bí mật, móc nối với cán bộ nhà nước, hoặc mạo danh luật sư để hành nghề. Hình phạt bổ sung cũng bao gồm tước quyền sử dụng chứng chỉ hành nghề từ 6 đến 9 tháng.
Ý Nghĩa Và Tác Động Của Nghị Định
Việc ban hành Nghị định 109/2026 không chỉ cụ thể hóa thẩm quyền xử phạt mà còn tạo ra hành lang pháp lý chặt chẽ để quản lý hoạt động của luật sư. Điều này giúp nâng cao chất lượng dịch vụ pháp lý, bảo vệ quyền lợi của khách hàng và duy trì sự trong sạch, minh bạch trong ngành tư pháp. Các quy định mới sẽ có hiệu lực từ ngày 18 tháng 5, đòi hỏi luật sư và các tổ chức hành nghề phải tuân thủ nghiêm ngặt để tránh các hình thức xử phạt nặng nề.
Nhìn chung, Nghị định này là bước tiến quan trọng trong việc hoàn thiện hệ thống pháp luật, góp phần xây dựng môi trường hành nghề luật sư chuyên nghiệp và đáng tin cậy hơn tại Việt Nam.
