Chính phủ ban hành Nghị định 80/2026 sửa đổi xử phạt hành chính hàng hải, đường thủy

Chính phủ ban hành Nghị định 80/2026 sửa đổi xử phạt hành chính hàng hải, đường thủy

Chính phủ vừa chính thức ban hành Nghị định số 80/2026/NĐ-CP, sửa đổi và bổ sung một số điều khoản quan trọng trong các Nghị định quy định về xử phạt vi phạm hành chính thuộc lĩnh vực hàng hải và giao thông đường thủy nội địa. Đây được xem là một bước đi chiến lược, nhằm cụ thể hóa và thể chế hóa các Nghị quyết của Trung ương về tinh gọn bộ máy nhà nước, đồng thời đẩy mạnh quá trình chuyển đổi số trong công tác quản lý hành chính.

Bối cảnh và mục tiêu của Nghị định

Việc ban hành Nghị định số 80/2026/NĐ-CP xuất phát từ yêu cầu cấp thiết trong việc thực hiện Nghị quyết số 18-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương khóa XII, tập trung vào việc tiếp tục đổi mới và sắp xếp tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị theo hướng tinh gọn, hoạt động hiệu lực và hiệu quả hơn. Cùng với đó, Nghị định này cũng nhằm triển khai Nghị quyết số 27-NQ/TW về hoàn thiện Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa và Nghị quyết số 66-NQ/TW về đổi mới công tác xây dựng pháp luật, với mục tiêu đơn giản hóa thủ tục, loại bỏ các rào cản gây phiền hà cho người dân và cộng đồng doanh nghiệp.

Trên cơ sở pháp lý vững chắc, Nghị định được xây dựng để cụ thể hóa các quy định của Luật Xử lý vi phạm hành chính (đã được sửa đổi, bổ sung vào năm 2025) và Luật Thanh tra năm 2025. Thực tế cho thấy, cơ cấu tổ chức của các cơ quan thanh tra chuyên ngành đã có sự thay đổi đáng kể theo hướng tinh gọn, dẫn đến việc tên gọi và thẩm quyền của các chức danh xử phạt không còn phù hợp, do đó cần được cập nhật một cách đồng bộ và kịp thời.

—

Những nội dung trọng tâm của Nghị định

Nghị định số 80/2026/NĐ-CP tập trung vào việc sửa đổi và bổ sung các quy định tại Nghị định số 142/2017/NĐ-CP (trong lĩnh vực hàng hải) và Nghị định số 139/2021/NĐ-CP (trong lĩnh vực đường thủy nội địa), với một số điểm nhấn quan trọng như sau:

• Về thẩm quyền xử phạt: Nghị định đã lược bỏ thẩm quyền xử phạt của lực lượng Thanh tra Bộ và Thanh tra chuyên ngành giao thông vận tải, nhằm phù hợp với mô hình tổ chức bộ máy mới theo quy định của Luật Thanh tra năm 2025. Thay vào đó, Nghị định bổ sung và điều chỉnh thẩm quyền cho các chức danh thuộc Cục Hàng hải và Đường thủy Việt Nam, Cảng vụ hàng hải, Công an nhân dân, Bộ đội Biên phòng và Cảnh sát biển.
• Tăng tính răn đe: Nghị định quyết định tăng mức phạt tiền đối với nhiều hành vi vi phạm nghiêm trọng, bao gồm vi phạm quy định về nồng độ cồn của thuyền viên trong ca trực, vi phạm điều kiện hoạt động của phương tiện, chở quá vạch dấu mớn nước an toàn, và các hành vi gây mất trật tự tại khu vực cảng biển.
• Thúc đẩy chuyển đổi số: Một điểm nổi bật trong Nghị định là việc bổ sung quy định về kiểm tra và xử lý hành vi vi phạm trên môi trường điện tử. Nội dung này nhằm thực hiện chủ trương tại Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ và chuyển đổi số quốc gia.

Ngoài ra, Nghị định cũng tiến hành rà soát và lược bỏ các hành vi vi phạm đã được quy định tại các văn bản pháp luật khác, nhằm tránh tình trạng chồng chéo không cần thiết. Điển hình là việc bãi bỏ các quy định về vi phạm tải trọng, tốc độ và nồng độ cồn của người điều khiển ô-tô trong vùng đất cảng, để áp dụng thống nhất theo Nghị định quy định xử phạt trong lĩnh vực giao thông đường bộ.

Kỳ vọng và tác động

Với bố cục gồm 3 chương và 55 điều khoản chi tiết, Nghị định số 80/2026/NĐ-CP được kỳ vọng sẽ tạo ra một cơ sở pháp lý vững chắc, góp phần nâng cao hiệu quả thực thi pháp luật, đảm bảo an toàn, an ninh và phòng ngừa ô nhiễm môi trường trong các hoạt động hàng hải và đường thủy nội địa. Đây là một bước tiến quan trọng trong việc hiện đại hóa hệ thống pháp luật, đồng thời thúc đẩy sự phát triển bền vững của ngành giao thông vận tải nước nhà.