Chính phủ vừa ban hành Nghị định mới quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực hải quan, với nhiều mức phạt cụ thể cho các hành vi vi phạm. Nghị định này gồm 4 chương, 40 điều, có hiệu lực từ ngày 1/7/2026, thay thế Nghị định số 128/2020/NĐ-CP và Điều 2 Nghị định số 102/2021/NĐ-CP.
Phạm vi và đối tượng áp dụng
Nghị định quy định rõ các hành vi vi phạm hành chính, hình thức xử phạt, mức phạt, biện pháp khắc phục hậu quả trong lĩnh vực hải quan. Các vi phạm bao gồm: vi phạm quy định về thủ tục hải quan; kiểm tra, giám sát, kiểm soát hải quan; quản lý thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu; và các quy định pháp luật khác liên quan. Đối tượng áp dụng là tổ chức, cá nhân trong nước và nước ngoài có hành vi vi phạm trên lãnh thổ Việt Nam, trừ trường hợp điều ước quốc tế có quy định khác. Nghị định cũng áp dụng cho người có thẩm quyền lập biên bản, xử phạt, và các cơ quan, tổ chức liên quan. Tổ chức vi phạm bao gồm doanh nghiệp, hợp tác xã, đơn vị sự nghiệp, tổ chức xã hội, cơ quan nhà nước (nếu vi phạm không thuộc nhiệm vụ quản lý nhà nước), và các tổ chức khác. Hộ kinh doanh, hộ gia đình, cộng đồng dân cư bị phạt theo mức phạt dành cho cá nhân.
Mức phạt cụ thể đối với người xuất cảnh, nhập cảnh
Phạt đến 50 triệu đồng đối với người xuất cảnh không khai hoặc khai sai số tiền mặt, vàng mang theo vượt mức quy định
Người xuất cảnh bằng hộ chiếu hoặc giấy tờ thay thế không khai hoặc khai sai số ngoại tệ tiền mặt, đồng Việt Nam tiền mặt, vàng mang theo vượt mức quy định sẽ bị phạt như sau:
- Phạt từ 1.000.000 đến 3.000.000 đồng nếu tang vật vi phạm trị giá từ 5.000.000 đến dưới 30.000.000 đồng.
- Phạt từ 5.000.000 đến 15.000.000 đồng nếu tang vật vi phạm trị giá từ 30.000.000 đến dưới 70.000.000 đồng.
- Phạt từ 15.000.000 đến 25.000.000 đồng nếu tang vật vi phạm trị giá từ 70.000.000 đến dưới 100.000.000 đồng.
- Phạt từ 30.000.000 đến 50.000.000 đồng nếu tang vật vi phạm trị giá từ 100.000.000 đồng trở lên mà không bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
Phạt đến 20 triệu đồng đối với người nhập cảnh không khai hoặc khai sai số tiền mặt, vàng mang theo vượt mức quy định
Người nhập cảnh vi phạm tương tự bị phạt:
- Phạt từ 1.000.000 đến 2.000.000 đồng nếu tang vật vi phạm trị giá từ 5.000.000 đến dưới 50.000.000 đồng.
- Phạt từ 5.000.000 đến 10.000.000 đồng nếu tang vật vi phạm trị giá từ 50.000.000 đến dưới 100.000.000 đồng.
- Phạt từ 10.000.000 đến 20.000.000 đồng nếu tang vật vi phạm trị giá từ 100.000.000 đồng trở lên mà không bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
Trường hợp khai nhiều hơn thực tế, mức phạt như sau:
- Phạt từ 2.000.000 đến 5.000.000 đồng nếu chênh lệch trị giá từ 5.000.000 đến dưới 20.000.000 đồng.
- Phạt từ 5.000.000 đến 15.000.000 đồng nếu chênh lệch trị giá từ 20.000.000 đến dưới 100.000.000 đồng.
- Phạt từ 15.000.000 đến 25.000.000 đồng nếu chênh lệch trị giá từ 100.000.000 đồng trở lên mà không bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
Phạt đến 50 triệu đồng đối với người xuất, nhập cảnh không khai hoặc khai sai khi mang theo loại tiền không được phép
Người xuất cảnh, nhập cảnh bằng giấy thông hành mang ngoại tệ tiền mặt không được phép mà không khai hoặc khai sai bị phạt:
- Phạt từ 5.000.000 đến 10.000.000 đồng nếu tang vật vi phạm trị giá từ 5.000.000 đến dưới 50.000.000 đồng.
- Phạt từ 10.000.000 đến 30.000.000 đồng nếu tang vật vi phạm trị giá từ 50.000.000 đến dưới 100.000.000 đồng.
- Phạt từ 30.000.000 đến 50.000.000 đồng nếu tang vật vi phạm trị giá từ 100.000.000 đồng trở lên mà không bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
Phạt đến 50 triệu đồng đối với người xuất, nhập cảnh không khai hoặc khai sai số kim loại quý, đá quý mang theo
Người xuất cảnh, nhập cảnh mang kim loại quý khác, đá quý, công cụ chuyển nhượng phải khai hải quan mà không khai hoặc khai sai bị phạt:
- Phạt từ 1.000.000 đến 3.000.000 đồng nếu tang vật vi phạm trị giá từ 5.000.000 đến dưới 30.000.000 đồng.
- Phạt từ 5.000.000 đến 15.000.000 đồng nếu tang vật vi phạm trị giá từ 30.000.000 đến dưới 50.000.000 đồng.
- Phạt từ 15.000.000 đến 30.000.000 đồng nếu tang vật vi phạm trị giá từ 50.000.000 đến dưới 100.000.000 đồng.
- Phạt từ 30.000.000 đến 50.000.000 đồng nếu tang vật vi phạm trị giá từ 100.000.000 đồng trở lên mà không bị truy cứu trách nhiệm hình sự.
Trị giá tang vật vi phạm được xác định sau khi trừ đi trị giá các loại tiền, vàng, kim loại quý, đá quý không phải khai hải quan theo quy định.
