Bộ Chính trị thông qua định hướng lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI
Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú đã ký ban hành kết luận số 17 của Bộ Chính trị về định hướng lập pháp cho nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI. Kết luận này được đưa ra sau khi xem xét tờ trình từ Đảng ủy Quốc hội về đề án định hướng lập pháp, với sự thống nhất cao từ Bộ Chính trị trong việc thông qua các nội dung cơ bản của đề án.
Mục tiêu và tầm nhìn cho hệ thống pháp luật
Bộ Chính trị nhấn mạnh rằng mục tiêu chính của công tác lập pháp trong nhiệm kỳ này là tạo lập một khung khổ pháp lý vững chắc, nhằm thực hiện thắng lợi các nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã tế giai đoạn từ 2026 đến 2031. Điều này gắn liền với định hướng phát triển đất nước trong thời kỳ mới.
Đến năm 2030, Việt Nam hướng tới xây dựng một hệ thống pháp luật với các đặc tính nổi bật: dân chủ, công bằng, đồng bộ, thống nhất, công khai, minh bạch và khả thi. Hệ thống này sẽ mở đường cho sự kiến tạo phát triển, đồng thời huy động mọi người dân và doanh nghiệp tham gia tích cực vào quá trình phát triển kinh tế - xã hội.
Tiếp đó, đến năm 2045, mục tiêu là có một hệ thống pháp luật chất lượng cao, tiên tiến, hiện đại, phù hợp với thực tiễn trong nước và thông lệ quốc tế, tạo tiền đề cho sự phát triển bền vững lâu dài.
Định hướng trọng tâm và đột phá trong lập pháp
Công tác lập pháp nhiệm kỳ Quốc hội khóa XVI sẽ tập trung vào các định hướng lớn, bao gồm việc nghiên cứu tổng kết và sửa đổi tổng thể Hiến pháp năm 2013 để phù hợp với thực tiễn và yêu cầu phát triển mới của đất nước.
Đặc biệt, công tác lập pháp cần tạo ra những đột phá trong các lĩnh vực then chốt như phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia. Điều này nhằm xác lập một mô hình tăng trưởng mới, cơ cấu lại nền kinh tế, đẩy mạnh công nghiệp hóa và hiện đại hóa, với động lực chính là khoa học, công nghệ và chuyển đổi số.
Yêu cầu và cải cách trong quản lý nhà nước
Bộ Chính trị yêu cầu các cơ quan, đơn vị trong hệ thống chính trị phải kịp thời thể chế hóa đầy đủ và đúng đắn các chủ trương, đường lối của Đảng. Trọng tâm là hoàn thành việc thể chế hóa ngay trong năm 2026 những nội dung cốt lõi từ nghị quyết Đại hội XVI và các nghị quyết chiến lược khác.
Đồng thời, cần khẩn trương tháo gỡ các điểm nghẽn pháp lý để khơi thông và phát huy hiệu quả mọi nguồn lực, thúc đẩy tăng trưởng kinh tế đạt mức "2 con số" trong giai đoạn phát triển mới. Hành lang pháp lý cũng cần được tạo lập cho các vấn đề mới nổi như kinh tế số, trí tuệ nhân tạo, chuyển đổi xanh và năng lượng tái tạo.
Một thay đổi quan trọng là việc đổi mới căn bản tư duy xây dựng pháp luật, chuyển mạnh từ quản lý hành chính sang phục vụ và kiến tạo phát triển. Kết luận nêu rõ việc dứt khoát từ bỏ tư duy "không quản được thì cấm", xóa bỏ cơ chế xin - cho, cắt giảm và đơn giản hóa thủ tục hành chính cùng điều kiện kinh doanh.
Môi trường pháp lý cần được tạo lập sao cho thuận lợi, thông thoáng, minh bạch và an toàn để thu hút đầu tư. Công tác quản lý nhà nước phải chuyển từ tư duy tiền kiểm và yêu cầu an toàn tuyệt đối sang chủ động chấp nhận rủi ro có kiểm soát, luật hóa cơ chế thử nghiệm có kiểm soát để mở rộng không gian đổi mới sáng tạo.
Đảm bảo công bằng và tăng cường kỷ luật
Chính sách và pháp luật cần gắn liền với việc kiểm soát chặt chẽ quyền lực, nâng cao trách nhiệm giải trình, đảm bảo công bằng và minh bạch. Điều này nhằm kiên quyết phòng, chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực, và ngăn chặn các hiện tượng lợi ích nhóm hoặc lợi ích cục bộ trong quá trình xây dựng pháp luật.
Bộ Chính trị cũng yêu cầu tăng cường kỷ luật, kỷ cương, bảo đảm an ninh chính trị, đồng thời đề cao vai trò và trách nhiệm của các chủ thể tham gia vào quy trình xây dựng pháp luật, đặc biệt là người đứng đầu các cơ quan.
Chỉ đạo tổ chức thực hiện
Kết luận còn bao gồm các chỉ đạo chi tiết về tổ chức thực hiện đối với nhiều cơ quan quan trọng, bao gồm Đảng ủy Quốc hội, Đảng ủy Chính phủ, Đảng ủy Tòa án nhân dân tối cao, Viện Kiểm sát nhân dân tối cao, Mặt trận Tổ quốc, các đoàn thể Trung ương và Ban Nội chính Trung ương. Điều này nhằm đảm bảo sự phối hợp chặt chẽ và hiệu quả trong việc triển khai các định hướng lập pháp mới.
