Ngân hàng Nhà nước (NHNN) vừa lên tiếng làm rõ thông tin về việc cấm tách lệnh chuyển tiền, khẳng định không có quy định nào cấm hành vi này. Tuy nhiên, việc tách lệnh mà chỉ xác thực sinh trắc học một lần là sai quy định và tiềm ẩn nhiều rủi ro.
NHNN khẳng định không cấm tách lệnh
Chiều ngày 26/5, tại chương trình “Ngày tài chính số 2026”, ông Phạm Anh Tuấn, Vụ trưởng Vụ Thanh toán (NHNN), cho biết thời gian gần đây xuất hiện nhiều thông tin cho rằng NHNN cấm tách lệnh giao dịch, khiến các ngân hàng buộc phải chuyển sang hệ thống thanh toán liên ngân hàng, làm kéo dài thời gian xử lý giao dịch từ 4-6 giờ, thậm chí cả ngày. Ông Tuấn khẳng định đây là cách hiểu không chính xác về quy định.
Đại diện NHNN cho biết, Thông tư 40/2024/TT-NHNN về cung ứng dịch vụ thanh toán hoàn toàn không liên quan đến hoạt động tách lệnh hay chuyển lệnh thanh toán của ngân hàng. Thông tư này quy định về hoạt động trung gian thanh toán, ví điện tử và các dịch vụ liên quan. Trong khi đó, quy định liên quan đến hệ thống thanh toán điện tử liên ngân hàng nằm tại Thông tư số 08/2024/TT-NHNN. Việc nhiều thông tin trên thị trường dẫn chiếu Thông tư 40/2024/TT-NHNN khi đề cập tới câu chuyện “cấm tách lệnh” là chưa chính xác.
Quy định về giao dịch giá trị cao và thấp
Hiện hệ thống thanh toán của Việt Nam và các nước đều chia ra 2 loại: giá trị cao và giá trị thấp. Theo quy định, các giao dịch dưới 500 triệu đồng là giá trị thấp. Các thanh toán giá trị cao từ 500 triệu đồng trở lên phải thực hiện qua hệ thống Thanh toán điện tử liên ngân hàng do NHNN vận hành và quản lý để bảo đảm kiểm soát rủi ro và thanh khoản hệ thống. Các giao dịch giá trị thấp có thể thanh toán qua hệ thống Thanh toán điện tử liên ngân hàng hoặc hệ thống chuyển mạch tài chính và bù trừ điện tử.
Ông Tuấn đưa ra ví dụ: Nếu khách hàng có nhu cầu chuyển 10 tỷ đồng thì đây được hiểu là một lệnh chuyển tiền của khách hàng, chứ không phải mặc định chia thành 21 lệnh chuyển 499 triệu đồng. Trong trường hợp ngân hàng muốn thực hiện theo hình thức tách lệnh, trước hết phải thể hiện rõ ý chí và sự đồng thuận của khách hàng về việc chia giao dịch thành nhiều lệnh riêng biệt.
Xác thực sinh trắc học phải thực hiện cho mỗi lệnh
Theo quy định tại Thông tư 50/2024/TT-NHNN về an toàn, bảo mật cho việc cung cấp dịch vụ trực tuyến trong ngành ngân hàng, mỗi giao dịch chuyển tiền trên 10 triệu đồng đều phải thực hiện đối chiếu thông tin sinh trắc học. Vì vậy, nếu giao dịch được tách thành 21 lệnh thì cũng phải thực hiện đối chiếu sinh trắc học tương ứng 21 lần. Việc chỉ xác thực sinh trắc học một lần cho nhiều lệnh tách ra là không bảo đảm tuân thủ quy định hiện hành, tiềm ẩn nguy cơ đối tượng phạm tội lợi dụng cho các mục đích lừa đảo, gian lận.
“Ngân hàng Nhà nước không cấm tách lệnh. Nhưng việc tách lệnh mà chỉ xác thực sinh trắc học một lần là sai quy định”, đại diện NHNN nhấn mạnh.
Ngân hàng cần có sự đồng thuận của khách hàng
Cũng theo đại diện NHNN, thời gian gần đây nhiều ngân hàng đã bắt đầu cung cấp trở lại dịch vụ tách lệnh. Tuy nhiên, thay vì để hệ thống tự động chia nhỏ giao dịch, ngân hàng cần có bước xác nhận rõ ràng từ phía khách hàng về việc đồng ý thực hiện nhiều lệnh chuyển tiền độc lập. Cơ quan quản lý cho rằng yêu cầu này nhằm bảo đảm tính minh bạch và hạn chế tranh chấp pháp lý phát sinh.
Hiện nay đã xuất hiện vụ việc tranh chấp liên quan đến việc ngân hàng tự động tách lệnh giao dịch của khách hàng. Trong trường hợp xảy ra rủi ro mất tiền, khách hàng có thể cho rằng ngân hàng tự ý thực hiện các lệnh phát sinh và yêu cầu ngân hàng chịu trách nhiệm đối với các giao dịch sau đó. Vì vậy, đại diện NHNN cho biết, việc siết chặt quy trình xác thực và yêu cầu thể hiện rõ sự đồng thuận của khách hàng là cần thiết nhằm tăng cường an toàn giao dịch và bảo vệ quyền lợi các bên tham gia thanh toán.
