Xã Bình An hiện có Chợ đầu mối gia súc, gia cầm Hà Nam, đây là điểm trung chuyển lợn do Công ty Cổ phần nông sản thực phẩm và thương mại Đức Tín quản lý. Theo Ban Quản lý chợ, mỗi ngày có khoảng 1.000 đến 1.200 con lợn được trung chuyển qua chợ, vào những ngày cao điểm có thể lên tới 1.300 đến 1.500 con. Nguồn lợn chủ yếu đến từ các địa phương trong tỉnh và một số tỉnh, thành phố khác như Hà Nội, Hưng Yên, Hải Phòng. Chợ hoạt động từ 5 giờ sáng đến khoảng 12 giờ trưa.
Nhằm bảo đảm an toàn dịch bệnh và vệ sinh an toàn thực phẩm, Ủy ban nhân dân xã Bình An đã ban hành nhiều văn bản chỉ đạo về phòng, chống bệnh dịch tả lợn châu Phi trên địa bàn; tăng cường công tác bảo vệ môi trường tại chợ; quản lý, kiểm soát chặt chẽ việc vận chuyển, giết mổ động vật. Địa phương cũng triển khai tháng vệ sinh, khử trùng, tiêu độc và tiêm phòng vaccine đợt 1 năm 2026. Đối với nguồn lợn nhập từ các tỉnh khác, tất cả đều có giấy kiểm dịch theo quy định.
Xã Bình Giang hiện có 12 cơ sở giết mổ lợn, chủ yếu hoạt động nhỏ lẻ theo mô hình hộ gia đình, mỗi cơ sở có từ 2 đến 3 lao động. Các cơ sở đều có giấy phép kinh doanh; nguồn lợn được thu mua từ các hộ chăn nuôi trong khu vực và thương lái tại chợ đầu mối gia súc gia cầm xã Bình An. Tuy nhiên, ngày 25/4/2026, Đoàn kiểm tra của Ủy ban nhân dân xã Bình Giang đã lập biên bản vi phạm hành chính đối với cơ sở giết mổ của hộ kinh doanh Trần Thị Hạnh và ban hành Quyết định xử phạt vi phạm hành chính số 54/QĐ-XPHC. Các hành vi vi phạm bao gồm: thu gom động vật không có giấy chứng nhận kiểm dịch, vệ sinh thú y; không có biện pháp xử lý phân, nước thải bảo đảm vệ sinh môi trường, gây ảnh hưởng đến khu vực xung quanh; người trực tiếp tham gia giết mổ, sơ chế không bảo đảm tiêu chuẩn về sức khỏe và vệ sinh thú y. Tổng mức phạt là 5.125.000 đồng; địa phương yêu cầu cơ sở tạm dừng hoạt động cho đến khi khắc phục xong ô nhiễm môi trường, hoàn thiện giấy chứng nhận vệ sinh thú y và các thủ tục theo quy định.
Ông Chu Phương, Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Bình Giang cho biết: Để bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm theo đúng quy định và chỉ đạo của tỉnh, xã đã chỉ đạo Công an xã, Phòng Kinh tế, Phòng Văn hóa-Xã hội phối hợp với các đơn vị chuyên môn thuộc Công an tỉnh kiểm tra cơ sở chăn nuôi, giết mổ và sản xuất thực phẩm. Tuy nhiên, việc thiếu hụt cán bộ chuyên môn thú y gây không ít khó khăn trong công tác kiểm dịch động vật tại cơ sở. Mặc dù thời gian qua, công tác kiểm dịch, kiểm soát giết mổ tại các cơ sở tập trung được tỉnh Ninh Bình chỉ đạo các cơ quan chức năng phối hợp với địa phương, công an, quản lý thị trường tăng cường kiểm tra đột xuất các điểm giết mổ nhỏ lẻ, các tuyến vận chuyển động vật. Song thực tế, công tác này đang chịu áp lực lớn do địa bàn rộng, hoạt động vận chuyển động vật diễn ra liên tục cả ngoài giờ hành chính, trong khi lực lượng cán bộ còn thiếu. Đặc biệt, tại các xã, phường hiện thiếu cán bộ có chuyên môn thú y, cán bộ kiêm nhiệm không có chuyên môn, gây khó khăn trong quản lý, kiểm soát giết mổ.
Việc quản lý, kiểm soát hoạt động giết mổ, kiểm dịch tại các hộ nhỏ lẻ trên địa bàn tỉnh còn gặp nhiều khó khăn do giết mổ phân tán trong khu dân cư, thường diễn ra vào ban đêm. Các hộ này hiện chủ yếu được quản lý dưới hình thức ký cam kết theo Thông tư số 17/2018/TT-BNNPTNT ngày 31/10/2018; trong khi đa số các hộ chưa nhận thức và thực hiện đúng các quy định về vệ sinh thú y, an toàn thực phẩm. Mặt khác, thói quen tiêu dùng của người dân còn ưa chuộng “thịt nóng”, dễ dàng chấp nhận sản phẩm giết mổ không đảm bảo vệ sinh thú y, an toàn thực phẩm, cũng là nguyên nhân khiến các cơ sở giết mổ nhỏ lẻ phát triển.
Kiểm tra thực tế các hoạt động kinh doanh, buôn bán lợn tại Chợ đầu mối gia súc gia cầm Hà Nam và hộ chuyên giết mổ lợn xã Bình Giang, đồng chí Trần Anh Dũng, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh Ninh Bình yêu cầu: Ủy ban nhân dân các xã, Ban Quản lý chợ đầu mối gia súc gia cầm tăng cường kiểm soát, có phương án quản lý chặt chẽ các hộ kinh doanh tại chợ, việc quản lý phải được thực hiện bài bản, không để tình trạng buông lỏng. Việc kinh doanh phải phục vụ tốt cho hoạt động sản xuất của doanh nghiệp và người dân nhưng phải tuyệt đối tuân thủ quy định pháp luật. Công tác quản lý phải bảo đảm tốt hai yếu tố cốt lõi là môi trường và phòng chống dịch bệnh, kiểm dịch.
Đồng chí Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân tỉnh nhấn mạnh: Đây là vấn đề đang được các cấp, các ngành và dư luận đặc biệt quan tâm. Do đó, toàn bộ hệ thống chính trị của địa phương cùng phối hợp vào cuộc quyết liệt thực hiện nghiêm chỉ đạo của tỉnh, ngành chức năng. Trong quá trình thực hiện nếu gặp vướng mắc phải báo cáo ngay Ủy ban nhân dân tỉnh để tránh tình trạng giải quyết chậm trễ, kéo dài. Đồng thời, giao cho các cơ quan chuyên môn rà soát, đề xuất hướng xử lý cụ thể. Những nội dung nào có thể khắc phục được ngay và những nội dung nào chưa thể khắc phục ngay thì phải có lộ trình xử lý phù hợp.
Để đáp ứng yêu cầu ngày càng cao về bảo đảm an toàn thực phẩm và phòng, chống dịch bệnh trên đàn vật nuôi, việc siết chặt công tác kiểm dịch, kiểm soát giết mổ động vật không chỉ là nhiệm vụ của cơ quan chức năng mà còn cần sự phối hợp của chính quyền địa phương, các hộ kinh doanh và người tiêu dùng. Thời gian tới, tỉnh Ninh Bình tiếp tục đẩy mạnh kiểm tra, xử lý nghiêm các trường hợp giết mổ, vận chuyển động vật không đúng quy định; đồng thời tuyên truyền nâng cao nhận thức của người dân và các hộ kinh doanh về vệ sinh thú y, an toàn thực phẩm. Cùng với đó, các địa phương cần quy hoạch, phát triển hệ thống giết mổ tập trung nhằm kiểm soát tốt hơn nguy cơ dịch bệnh và chất lượng thực phẩm cung ứng ra thị trường.
