Quy định về cấp và đổi thẻ căn cước
Luật Căn cước quy định công dân Việt Nam từ đủ 14 tuổi trở lên bắt buộc phải thực hiện thủ tục cấp thẻ căn cước. Đối với công dân dưới 14 tuổi, việc cấp thẻ được thực hiện theo nhu cầu cá nhân. Cũng theo luật này, công dân đã được cấp thẻ căn cước phải tiến hành thủ tục cấp đổi khi đạt các mốc tuổi: 14, 25, 40 và 60 tuổi.
Đặc biệt, thẻ căn cước đã được cấp, cấp đổi hoặc cấp lại trong thời hạn 2 năm trước độ tuổi phải đổi thẻ sẽ có giá trị sử dụng cho đến độ tuổi cấp đổi tiếp theo. Điều này giúp giảm bớt thủ tục hành chính cho người dân.
Nhóm công dân phải đổi thẻ căn cước trong năm 2026
Căn cứ quy định trên, trong năm 2026, công dân Việt Nam sinh vào các năm sau đây sẽ phải thực hiện đổi thẻ căn cước:
- Sinh năm 2012 (đủ 14 tuổi): Bắt buộc làm thủ tục cấp thẻ căn cước lần đầu hoặc đổi thẻ nếu đã có thẻ căn cước trước đó.
- Sinh năm 2001 (đủ 25 tuổi): Phải đổi thẻ căn cước, ngoại trừ những người đã đổi thẻ trong vòng 2 năm trước đó (từ năm 2024 trở đi).
- Sinh năm 1986 (đủ 40 tuổi): Áp dụng tương tự, phải đổi thẻ nếu chưa thực hiện đổi trong 2 năm gần nhất.
- Sinh năm 1966 (đủ 60 tuổi): Phải đổi thẻ căn cước, trừ trường hợp đã đổi từ năm 2024 trở đi. Riêng trường hợp đã được cấp hoặc đổi thẻ từ 58 tuổi trở lên sẽ có giá trị sử dụng suốt đời, nếu không bị mất, hư hỏng hoặc có sự thay đổi thông tin.
Mức phạt mới đối với vi phạm về thẻ căn cước
Bên cạnh đó, Chính phủ đã ban hành Nghị định số 282 quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực an ninh, trật tự, an toàn xã hội; phòng, chống tệ nạn xã hội; phòng chống bạo lực gia đình. Nghị định này có hiệu lực từ ngày 15/12/2025. Đáng chú ý, Nghị định 282 quy định chi tiết việc xử phạt vi phạm hành chính liên quan đến cấp, quản lý, sử dụng thẻ căn cước công dân, thẻ căn cước, căn cước điện tử hoặc giấy chứng nhận căn cước.
Cụ thể, mức phạt tiền từ 8.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng đối với các hành vi sau:
- Sử dụng thẻ căn cước công dân giả, thẻ căn cước giả, căn cước điện tử giả, giấy chứng nhận căn cước giả, giấy xác nhận số định danh cá nhân đã hủy với số định danh cá nhân đã xác lập lại giả; sử dụng thẻ căn cước công dân, thẻ căn cước đã hết giá trị sử dụng để thực hiện hành vi trái pháp luật.
- Cầm cố, nhận cầm cố thẻ căn cước công dân, thẻ căn cước, giấy chứng nhận căn cước hoặc giấy xác nhận số định danh cá nhân đã hủy với số định danh cá nhân đã xác lập lại.
- Thuê, cho thuê thẻ căn cước công dân, thẻ căn cước, giấy chứng nhận căn cước hoặc giấy xác nhận số định danh cá nhân đã hủy với số định danh cá nhân đã xác lập lại.
Ngoài bị phạt tiền, người vi phạm còn bị tịch thu tang vật, phương tiện vi phạm hành chính và buộc nộp lại số lợi bất hợp pháp có được do thực hiện hành vi vi phạm. Đối với tổ chức, mức phạt gấp đôi mức phạt cá nhân.
Nghị định 282 cũng quy định phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ 500.000 đồng đến 1.000.000 đồng đối với hành vi không thực hiện đúng quy định của pháp luật về cấp, cấp đổi, cấp lại thẻ căn cước, giấy chứng nhận căn cước, căn cước điện tử, trừ trường hợp quy định tại khoản 3 Điều này.
Những quy định mới này nhằm tăng cường quản lý căn cước công dân, đảm bảo an ninh trật tự và hạn chế các hành vi vi phạm liên quan đến giấy tờ tùy thân quan trọng.
