Trước tình trạng khai thác vàng trái phép diễn biến phức tạp tại các xã miền núi, chính quyền địa phương tại Đà Nẵng đã phối hợp với cơ quan công an và các đơn vị chức năng tăng cường kiểm tra, xử lý nghiêm, không để phát sinh “điểm nóng”. Mới đây nhất, vào tối ngày 25 tháng 4, tại khu vực suối Nước Bua thuộc thôn 3, xã Trà Vân, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu và môi trường phối hợp cùng Công an xã Trà Vân đã kiểm tra và phát hiện một nhóm đối tượng đang tổ chức khai thác vàng sa khoáng trái phép. Tại hiện trường, lực lượng chức năng ghi nhận hệ thống khai thác được tổ chức khá bài bản, bao gồm máy đào, xe ô tô tải, máy bơm nước, dàn sàn tuyển quặng cùng nhiều dụng cụ phục vụ khai thác và chế biến vàng. Khu vực khai thác có diện tích khoảng 67 mét vuông, độ sâu trung bình 0,7 mét; cách đó khoảng 50 mét là lán trại phục vụ sinh hoạt và tuyển quặng.
Vụ khai thác vàng trái phép tại xã Trà Vân
Bước đầu, cơ quan công an xác định Võ Đức Công (36 tuổi), trú tại xã Gò Nổi, thành phố Đà Nẵng, là người cầm đầu, tổ chức đưa máy móc, thiết bị vào khu vực, thuê sáu nhân công khai thác từ ngày 20 tháng 4 cho đến khi bị phát hiện, hoạt động chủ yếu vào ban đêm. Làm việc với cơ quan công an, Võ Đức Công đã thừa nhận toàn bộ hành vi vi phạm của mình; qua đó, đối tượng đã khai thác và chế biến được khoảng 26,725 gam vàng (chưa xác định hàm lượng). Lực lượng chức năng đã tạm giữ toàn bộ phương tiện, thiết bị và tang vật liên quan để tiếp tục điều tra, xử lý theo quy định.
Vụ khai thác vàng trái phép tại xã Thạnh Bình
Trước đó, vào ngày 17 tháng 4, Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu và môi trường cũng đã phối hợp với Ủy ban nhân dân xã Thạnh Bình và các lực lượng chức năng tiến hành kiểm tra hiện trường một vụ khai thác vàng trái phép tại khu vực Hố Nước thuộc thôn 5, xã Thạnh Bình. Tại hiện trường, lực lượng chức năng phát hiện khu vực khai thác khoáng sản có diện tích khoảng 1.000 mét vuông bị đào xới nham nhở, địa hình đồi đất bị biến dạng, có hai hầm được đào sẵn trước đó; tại cửa hầm có 14 bao quặng với khối lượng 262,5 kg. Xung quanh khu vực phát hiện có ba máy phát điện, ba máy nổ, hai máy bơm không khí vào hầm được chôn lấp dưới các hố sâu, một khu lán trại bên trong có hai máy cưa lốc và nhiều vật dụng sinh hoạt khác. Cách khu vực khai thác khoảng 1 km về phía chân đồi, lực lượng chức năng phát hiện một xe máy đào bánh xích màu cam.
Xác minh và xử lý các đối tượng
Tổ công tác đã tiến hành lập biên bản ghi nhận hiện trường, đồng thời tiếp tục xác minh, làm rõ vụ việc. Qua xác minh ban đầu, tổ công tác đã triệu tập bốn đối tượng có liên quan gồm: Huỳnh Văn Thâm (sinh năm 1977), Trần Viết Lực (1994), Lê Minh Khánh (1991) cùng trú tại xã Thạnh Bình và Trần Văn Kim (1998) trú tại xã Trà Leng, thành phố Đà Nẵng. Qua làm việc, các đối tượng khai nhận đã thực hiện hành vi khai thác vàng trái phép tại khu vực nêu trên; trong đó xác định Thâm là đối tượng cầm đầu, tổ chức điều hành hoạt động khai thác khoáng sản trái phép.
Thực trạng nhức nhối tại xã Thạnh Bình
Theo báo cáo của Ủy ban nhân dân xã Thạnh Bình, các khu vực trọng điểm thường xuyên xảy ra hoạt động thăm dò, khai thác khoáng sản trái phép bao gồm: khu vực Hố Bứa, Bãi Cháy thôn 1, Hố Máng thôn 2, Vực Bộng thôn 3 Tiên Lập; khu vực thôn 1, thôn 2, thôn 5, thôn 6 Tiên An… Các khu vực có cát, sỏi nằm dọc theo các sông, suối trên địa bàn xã. Trong quý I năm 2026, lực lượng chức năng xã Thạnh Bình đã tổ chức hàng chục đợt kiểm tra, truy quét, đẩy đuổi các hoạt động khai thác vàng trái phép trên địa bàn, làm mất tác dụng các công cụ, phương tiện phục vụ khai thác khoáng sản trái phép. Trong đó, Công an xã đã phát hiện, lập hồ sơ xử lý vi phạm hành chính hai vụ, hai đối tượng về hành vi “Vi phạm quy định về khai thác khoáng sản mà không có giấy phép khai thác khoáng sản của cơ quan nhà nước có thẩm quyền”, phạt tiền 120 triệu đồng.
Khó khăn trong công tác kiểm tra, truy quét
Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã Thạnh Bình Dương Đức Lin cho biết, xã thường xuyên chỉ đạo các lực lượng tổ chức kiểm tra, truy quét, đẩy đuổi các đối tượng có hành vi khai thác trái phép khoáng sản vàng trên địa bàn. Tuy nhiên, các khu vực này có hoạt động khoáng sản manh mún từ những năm 1996, đối tượng ngày càng tinh vi, đã lợi dụng địa hình hiểm trở để hoạt động lén lút vào ban đêm; thiết lập hệ thống cảnh giới (camera) để đối phó lực lượng chức năng. Các đối tượng cử người thường xuyên theo dõi, thông báo cho các đối tượng kịp thời trốn thoát khi có lực lượng kiểm tra, truy quét. Qua xác minh thông tin, các đối tượng tham gia khai thác khoáng sản vàng trái phép trên địa bàn phần lớn là người ngoài địa phương; không thực hiện đăng ký tạm trú, tạm vắng nên việc theo dõi, nắm bắt danh tính gặp khó khăn. Bên cạnh đó, một bộ phận người dân địa phương còn bao che, không dám tố giác tội phạm, một bộ phận hỗ trợ cho các đối tượng khai thác vàng gây khó khăn cho công tác kiểm tra, truy quét. Mặt khác, với điều kiện địa bàn rộng, tình trạng làm vàng trái phép diễn ra nhiều nơi, nhiều năm qua, các đối tượng thuộc diện quản lý nhiều, tình hình an ninh trật tự tương đối phức tạp; năng lực, trình độ, kinh nghiệm công tác của cán bộ còn hạn chế.
Giải pháp trong thời gian tới
“Thời gian tới, Thạnh Bình tiếp tục tăng cường công tác tuyên truyền bảo vệ tài nguyên khoáng sản, chủ động phòng ngừa, ngăn chặn, đấu tranh tố giác các hành vi vi phạm; thường xuyên tuyên truyền, vận động người thân và gia đình không làm, không hưởng ứng, không hỗ trợ, không bao che cho các hoạt động khai thác khoáng sản trái phép. Bên cạnh đó, thường xuyên tổ chức lực lượng chốt chặn, tuần tra, truy quét và đề xuất xử lý nghiêm các đối tượng khai thác khoáng sản vàng trái phép trên địa bàn xã. Tuyệt đối không để xảy ra “điểm nóng” về hoạt động khai thác khoáng sản trái phép”, ông Lin nói.
Chỉ đạo của UBND thành phố Đà Nẵng
Liên quan đến tình trạng khai thác vàng trái phép tại xã Thạnh Bình, ngày 18 tháng 4 năm 2026, Ủy ban nhân dân thành phố Đà Nẵng đã ban hành Công văn số 2956/UBND-ĐTĐT về việc tăng cường kiểm tra, xử lý dứt điểm tình trạng khai thác vàng trái phép. Theo đó, Chủ tịch Ủy ban nhân dân thành phố Đà Nẵng yêu cầu Công an thành phố chủ trì, lập chuyên án đấu tranh, tổ chức lực lượng truy quét, triệt phá toàn bộ các điểm khai thác vàng trái phép, không để tái diễn. Điều tra, làm rõ, xử lý nghiêm theo quy định pháp luật đối với các tổ chức, cá nhân chủ mưu, cầm đầu, tiếp tay, bảo kê (nếu có); xem xét xử lý hình sự đối với các hành vi đủ yếu tố cấu thành tội phạm. Tăng cường kiểm soát tuyến, địa bàn, nhất là đường vào khu vực rừng, núi; kịp thời phát hiện, ngăn chặn từ sớm, từ xa. Lãnh đạo thành phố yêu cầu Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì, phối hợp các đơn vị liên quan kiểm tra toàn diện hiện trạng khu vực khai thác, đánh giá mức độ thiệt hại tài nguyên, môi trường. Tham mưu xử lý, khắc phục hậu quả môi trường, phục hồi hiện trạng theo quy định. Rà soát trách nhiệm quản lý nhà nước về khoáng sản, đề xuất biện pháp quản lý chặt chẽ, lâu dài. Kiên quyết tham mưu thu hồi, xử lý các khu vực bị xâm hại, không để hình thành “điểm nóng” kéo dài.
