Theo Cục Viễn thông (Bộ KH-CN), trong quá trình triển khai quản lý thông tin thuê bao, cơ quan chức năng cho biết hiện có hai khái niệm thường bị nhầm lẫn là "xác thực lại thông tin thuê bao" và "xác nhận sử dụng thuê bao chính chủ". Đây là hai bước khác nhau, được thực hiện ở các giai đoạn khác nhau, với mục tiêu riêng biệt.
Xác thực thông tin thuê bao: Bước cơ bản đảm bảo tính chính xác
Ông Nguyễn Anh Cương, Phó cục trưởng Cục Viễn thông, cho biết việc xác thực thông tin thuê bao theo đúng quy định vẫn được thực hiện thường xuyên, liên tục. Mục đích là đảm bảo thông tin thuê bao được đăng ký với giấy tờ hợp pháp, đúng người đăng ký khi được đối soát với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư.
Đợt tổng rà soát năm 2023 tập trung vào việc đảm bảo tất cả thông tin thuê bao đều được gắn với giấy tờ hợp pháp đã được đối soát với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư. Giai đoạn này đã xử lý 17 triệu thuê bao có giấy tờ không hợp lệ, trong đó chuẩn hóa 11 triệu thuê bao và thu hồi 6 triệu thuê bao.
Tuy nhiên, do một số yếu tố kỹ thuật, việc đối soát mới chỉ thực hiện ở ba trường dữ liệu: tên, ngày tháng năm sinh và địa chỉ.
Thông tư 08 bổ sung thêm trường dữ liệu hình ảnh
Đến năm 2026, Thông tư 08 bổ sung thêm trường dữ liệu hình ảnh để đảm bảo kết quả đối soát chính xác hơn, hạn chế các hành vi giả mạo giấy tờ hoặc thay đổi khuôn mặt mà nhà mạng không có khả năng kiểm chứng.
Theo đại diện Cục Viễn thông, việc rà soát này do các doanh nghiệp viễn thông thực hiện, không yêu cầu toàn bộ người dân phải làm xác thực. Người dân về cơ bản đã cung cấp đầy đủ thông tin, bao gồm cả hình ảnh, khi đăng ký thuê bao mới.
"Người sử dụng chỉ phải cập nhật lại thông tin thuê bao khi có phát hiện sai lệch thông tin so với đối soát (hình ảnh), giấy tờ hết hiệu lực (như CMND 9 số) hoặc bị phát hiện sử dụng SIM không chính chủ. Trong các trường hợp đó, người dùng sẽ nhận được thông báo từ nhà mạng để thực hiện xác thực lại thông tin," ông Cương nhấn mạnh.
Xác nhận chính chủ: Bước đột phá từ Thông tư 08
Khác với năm 2023, Thông tư 08 bổ sung một bước quan trọng là xác nhận tình trạng sử dụng chính chủ. Đây là điểm mới mang tính đột phá, khi lần đầu tiên người dân được trực tiếp tham gia kiểm tra và xác nhận các thuê bao đứng tên mình.
Liên quan đến vấn đề chính chủ, ông Cương cho biết quá trình xác thực từ năm 2023 đến nay đã đảm bảo mỗi thuê bao đang hoạt động được gắn chính xác với một giấy tờ, một cá nhân cụ thể. Theo Luật Viễn thông 2023, người sử dụng chịu trách nhiệm trước pháp luật về số thuê bao đứng tên mình. Tuy nhiên, với gần 120 triệu thuê bao của 10 mạng di động sau 30 năm phát triển, không ít trường hợp người dân bị liên đới khi thất lạc số thuê bao mà không ngừng cung cấp dịch vụ, bị lợi dụng vào các hành vi vi phạm pháp luật. Do đó, cần có công cụ hỗ trợ người dân nhìn lại tổng thể, xác nhận và làm sạch tính chính chủ của toàn bộ thuê bao di động.
"Một trong những điểm mới, đột phá của Thông tư 08 là cùng với sự hỗ trợ tích cực của Cục C06 (Bộ Công an), lần đầu tiên có cơ sở dữ liệu lưu trữ đầy đủ thông tin của tất cả các mạng thông qua ứng dụng VNeID. Từ đó, người dùng có thể kiểm tra lại các SIM thuộc tất cả các mạng đang đứng tên, xác nhận số thuê bao đang sử dụng và không sử dụng để đảm bảo tính chính chủ," ông Cương cho biết.
Theo Cục Viễn thông, các doanh nghiệp viễn thông có tối đa 30 ngày kể từ ngày 15 tháng 4 để cập nhật toàn bộ thông tin lên VNeID. Quá trình rà soát và xác nhận sẽ tiếp tục triển khai đến ngày 15 tháng 6.
