Pháp luật vốn khô khan, nhưng khi được chuyển tải qua các loại hình nghệ thuật truyền thống như chèo, tuồng, dân ca, nó trở nên gần gũi và dễ nhớ hơn với người dân, đặc biệt ở vùng nông thôn. Đây là sáng kiến của nhiều địa phương nhằm nâng cao hiệu quả phổ biến, giáo dục pháp luật.
Nghệ thuật hóa các quy định pháp luật
Tại tỉnh Thái Bình, các nghệ nhân đã dàn dựng nhiều tiểu phẩm chèo ngắn về các chủ đề như phòng chống bạo lực gia đình, luật giao thông, bảo vệ môi trường. Theo ông Nguyễn Văn Hùng, Giám đốc Sở Tư pháp tỉnh, những tiểu phẩm này được biểu diễn tại các chợ phiên, lễ hội, thu hút hàng nghìn người xem. “Người dân thích thú vì vừa được giải trí, vừa hiểu luật. Có những quy định cứng nhắc trở nên dễ nhớ qua câu hát, điệu múa”, ông Hùng cho biết.
Hiệu quả từ mô hình ‘Đêm hội pháp luật’
Mô hình “Đêm hội pháp luật” kết hợp biểu diễn nghệ thuật và tư vấn pháp lý trực tiếp được triển khai tại nhiều tỉnh miền núi phía Bắc. Tại Lào Cai, các buổi biểu diễn của Đoàn Nghệ thuật dân tộc tỉnh đã lồng ghép nội dung về hôn nhân gia đình, đất đai, phòng chống tảo hôn. Kết quả, số vụ vi phạm liên quan đến tảo hôn giảm 20% so với năm trước, theo báo cáo của Sở Tư pháp tỉnh.
Lan tỏa qua các làn điệu dân ca
Ở Đồng bằng sông Cửu Long, những làn điệu vọng cổ, cải lương được sử dụng để tuyên truyền luật giao thông, phòng cháy chữa cháy. Nghệ sĩ Trần Văn Mười, Chi hội trưởng Chi hội Sân khấu tỉnh Bến Tre, chia sẻ: “Chúng tôi sáng tác các bài ca cổ ngắn, dễ thuộc, dễ nhớ. Nhiều bà con thuộc làu làu các quy định sau khi nghe vài lần”.
Đầu tư cho nghệ thuật truyền thông pháp luật
Các chuyên gia cho rằng, để nhân rộng mô hình, cần có sự đầu tư kinh phí và đào tạo đội ngũ nghệ nhân. Bộ Tư pháp đã phối hợp với Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch tổ chức các lớp tập huấn cho nghệ sĩ về kiến thức pháp luật và kỹ năng biểu diễn. Theo thống kê, trong năm 2024, đã có hơn 200 buổi biểu diễn pháp luật qua nghệ thuật truyền thống trên cả nước, thu hút khoảng 150.000 người tham dự.
