Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024 chính thức có hiệu lực từ ngày 1/7/2025, mang đến nhiều quy định mới quan trọng về việc ủy quyền nhận lương hưu và trợ cấp bảo hiểm xã hội. Theo đó, tại điểm d khoản 2 Điều 10 của Luật, người hưởng chế độ bảo hiểm xã hội có quyền ủy quyền bằng văn bản cho người khác thực hiện các thủ tục liên quan, bao gồm nhận lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội và các chế độ khác. Văn bản ủy quyền có hiệu lực tối đa là 12 tháng kể từ ngày xác lập việc ủy quyền.
Quy định chuyển tiếp cho văn bản ủy quyền cũ
Đối với những văn bản ủy quyền đã được lập theo quy định của Luật Bảo hiểm xã hội năm 2014, nếu còn hiệu lực thì được tiếp tục sử dụng nhưng không quá ngày 30/6/2026. Sau thời điểm này, nếu người hưởng vẫn có nhu cầu ủy quyền nhận thay, bắt buộc phải lập lại văn bản ủy quyền theo quy định mới của Luật Bảo hiểm xã hội năm 2024. Quy định về thời hạn tối đa của văn bản ủy quyền nhằm tăng cường quản lý người hưởng, phòng ngừa rủi ro trong chi trả, đảm bảo tiền lương hưu và trợ cấp bảo hiểm xã hội được chi trả đúng người, đúng chế độ, đúng quy định.
Rà soát và bảo đảm an toàn trong chi trả
Để tổ chức thực hiện thống nhất quy định mới, Bảo hiểm xã hội Việt Nam đã ban hành văn bản chỉ đạo các tỉnh, thành phố về việc thực hiện một số nội dung trong công tác quản lý, giải quyết hưởng và chi trả các chế độ bảo hiểm xã hội, bảo hiểm thất nghiệp. Cụ thể, cơ quan này yêu cầu bảo hiểm xã hội các địa phương chủ động rà soát, đối chiếu thông tin, dữ liệu đang quản lý với dữ liệu do cơ quan này cung cấp để kịp thời nhận diện và xử lý các rủi ro trong quá trình chi trả.
Các trường hợp cần tập trung rà soát bao gồm: người hưởng lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng từ 90 tuổi trở lên; trường hợp trùng mã số bảo hiểm xã hội; trường hợp ủy quyền nhận lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng chưa cập nhật đầy đủ trạng thái, thông tin ủy quyền hoặc đã hết thời hạn ủy quyền. Trên cơ sở chỉ đạo, bảo hiểm xã hội các địa phương đã và đang phối hợp với bưu điện, trung tâm phục vụ hành chính công hoặc chính quyền địa phương nơi cư trú để xác minh thông tin, hướng dẫn người dân hoàn thiện thủ tục, đồng thời khuyến khích người hưởng chuyển sang nhận lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội qua tài khoản cá nhân.
Linh hoạt hỗ trợ người hưởng tại các địa phương
Tại Hà Nội, nơi có số lượng người hưởng lương hưu và trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng lớn, Bảo hiểm xã hội thành phố đã chủ động phối hợp với các đơn vị liên quan để rà soát, xác nhận và hỗ trợ người dân hoàn thiện thủ tục ủy quyền theo quy định mới, tránh phát sinh vướng mắc khi quy định được áp dụng đầy đủ từ ngày 1/7/2026. Trên địa bàn phường Việt Hưng, Bảo hiểm xã hội cơ sở Long Biên đã triển khai đợt cao điểm hỗ trợ người dân thực hiện thủ tục liên quan đến ủy quyền nhận lương hưu và trợ cấp bảo hiểm xã hội.
Theo bà Nguyễn Thị Thu Hằng, Phó Giám đốc Bảo hiểm xã hội cơ sở Long Biên, riêng phường Việt Hưng có 2.379 trường hợp cần thực hiện thủ tục liên quan đến ủy quyền. Khối lượng công việc này đòi hỏi cơ quan bảo hiểm xã hội cơ sở phải phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương và các đơn vị liên quan để hướng dẫn kịp thời, không để ảnh hưởng đến kỳ chi trả của người hưởng. Để đưa thông tin đến từng khu dân cư, Bảo hiểm xã hội cơ sở Long Biên đã phối hợp với Ủy ban nhân dân phường Việt Hưng tổ chức hội nghị tuyên truyền, hướng dẫn trực tiếp cho 62 tổ trưởng dân phố. Đây là lực lượng gần dân, sát địa bàn, có khả năng nắm bắt từng trường hợp người hưởng, nhất là người cao tuổi, người sức khỏe hạn chế hoặc ít tiếp cận thông tin qua môi trường số.
Không chỉ Hà Nội, các địa phương khác cũng đang chủ động rà soát, đôn đốc bổ sung văn bản ủy quyền nhận lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng theo quy định mới. Tại Bắc Ninh, bảo hiểm xã hội tỉnh đã có văn bản gửi Bưu điện tỉnh Bắc Ninh và bảo hiểm xã hội các cơ sở về việc đôn đốc bổ sung giấy ủy quyền lĩnh lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng. Nội dung tập trung vào quản lý người hưởng ủy quyền cho người khác nhận thay và xác minh thông tin người hưởng, nhằm bảo đảm công tác quản lý, chi trả được thực hiện đúng quy định.
Ông Nguyễn Công Phương, Trưởng phòng Tuyên truyền và Hỗ trợ người tham gia (Bảo hiểm xã hội tỉnh Bắc Ninh) cho biết, Bảo hiểm xã hội tỉnh đã đẩy mạnh tuyên truyền quy định về ủy quyền nhận lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng bằng nhiều hình thức như tuyên truyền thông qua Tổ chuyển đổi số cộng đồng; đăng tải thông tin trên Cổng Thông tin điện tử bảo hiểm xã hội tỉnh Bắc Ninh; phối hợp tuyên truyền trên báo, đài địa phương và các trang mạng xã hội. Qua đó, quy định mới được chuyển tải đến từng nhóm người hưởng, giúp người dân hoàn thiện thủ tục đúng thời hạn, bảo đảm việc chi trả lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng liên tục, kịp thời, đúng người, đúng chế độ.
Khuyến khích nhận lương hưu qua tài khoản cá nhân
Cùng với việc hướng dẫn lập lại văn bản ủy quyền, cơ quan bảo hiểm xã hội các địa phương khuyến khích người hưởng chuyển sang nhận lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội qua tài khoản cá nhân. Đây là phương thức chi trả an toàn, thuận tiện, minh bạch, giúp người hưởng chủ động nhận chế độ hằng tháng, giảm phụ thuộc vào người nhận thay, nhất là đối với các trường hợp đang ủy quyền do điều kiện đi lại khó khăn.
Người hưởng lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội hằng tháng cần chủ động kiểm tra thời hạn văn bản ủy quyền, không chờ đến sát thời điểm 30/6/2026 mới thực hiện thủ tục. Khi cần lập lại văn bản ủy quyền hoặc thay đổi phương thức nhận, người dân nên liên hệ trực tiếp cơ quan bảo hiểm xã hội, bưu điện chi trả, trung tâm phục vụ hành chính công hoặc chính quyền địa phương nơi cư trú để được hướng dẫn qua các kênh chính thức. Cơ quan bảo hiểm xã hội khuyến nghị, người dân không cung cấp thông tin cá nhân qua đường link lạ, mạng xã hội hoặc ứng dụng nhắn tin không rõ nguồn gốc.
Việc chủ động rà soát, lập lại văn bản ủy quyền hoặc chuyển sang nhận qua tài khoản cá nhân không chỉ giúp bảo đảm quyền lợi chi trả hằng tháng của người hưởng, mà còn góp phần chuẩn hóa dữ liệu người hưởng, phòng ngừa rủi ro và nâng cao chất lượng phục vụ trong thực hiện chính sách bảo hiểm xã hội. Hiện nay, Bảo hiểm xã hội các địa phương đang chi trả thường xuyên cho khoảng 3,5 triệu người hưởng lương hưu, trợ cấp bảo hiểm xã hội, trợ cấp hằng tháng; đồng thời giải quyết khoảng 10 triệu lượt hưởng các chế độ ngắn hạn như ốm đau, thai sản, tai nạn lao động mỗi năm.
