Ngày 29/6/2026, Tòa án Tối cao Mỹ công bố các phán quyết mang tính bước ngoặt, vừa mở rộng quyền lực hành pháp của Tổng thống Donald Trump đối với các cơ quan hành pháp, vừa chặn nỗ lực sa thải ngay Thống đốc Fed Lisa Cook.
Phán quyết bảo vệ tính độc lập của Fed
Với tỷ lệ 5-4, Tòa án bác bỏ nỗ lực sa thải Thống đốc Fed Lisa Cook của Tổng thống Donald Trump, giáng đòn mạnh vào kế hoạch cải tổ ngân hàng trung ương mà ông Trump thường xuyên chỉ trích. Chánh án John Roberts, tác giả phán quyết, khẳng định Fed cần được bảo vệ đặc biệt để duy trì chính sách tiền tệ độc lập. Ông nhấn mạnh: "Không chỉ thực tế về sự độc lập mà cả hình ảnh về sự độc lập cũng là chìa khóa trong thiết kế của Cục Dự trữ Liên bang".
Bối cảnh vụ việc
Vụ việc bắt nguồn từ tháng 8/2025, khi ông Trump tuyên bố bãi nhiệm bà Cook - người được cựu Tổng thống Joe Biden bổ nhiệm năm 2022 - với cáo buộc khai gian hồ sơ vay thế chấp năm 2021. Bà Cook phủ nhận và cho rằng đây là cái cớ để ông Trump kiểm soát chính sách tiền tệ bằng cách cài cắm nhân sự trung thành. Phán quyết mới nhất duy trì lệnh chặn tạm thời từ tòa cấp dưới, cho phép bà tiếp tục tại vị trong thời gian vụ kiện tiếp diễn. Bà Cook khẳng định đây là nỗ lực loại bỏ bà vì bà "từ chối cúi đầu trước áp lực chính trị".
Tác động đến thị trường tài chính
Tại Phố Wall, giới đầu tư theo dõi sát sao vụ việc do tính độc lập của Fed là trụ cột cho sự ổn định của thị trường trái phiếu. Việc dễ dàng thay đổi nhân sự tại Fed làm dấy lên lo ngại về các chính sách nới lỏng lạm phát, có khả năng làm suy yếu niềm tin vào trái phiếu Kho bạc Mỹ.
Mở rộng quyền lực tổng thống ở các cơ quan khác
Trái ngược với phán quyết về Fed, Tòa án Tối cao đã ra phán quyết có lợi cho ông Trump trong vụ kiện liên quan đến bà Rebecca Slaughter thuộc Ủy ban Thương mại Liên bang (FTC). Với tỷ lệ 6-3, Tòa án bãi bỏ tiền lệ Humphrey’s Executor tồn tại gần 90 năm, trao cho Tổng thống quyền hạn rộng rãi để bãi miễn quan chức tại các cơ quan độc lập. Ông Trump ca ngợi đây là "một trong những phán quyết quan trọng nhất về quyền lực Tổng thống" từ trước đến nay. Ngược lại, Thẩm phán Sonia Sotomayor bày tỏ sự bất đồng, cảnh báo quyết định này sẽ gây hỗn loạn cho bộ máy chính quyền.
